ՎՐԱՍՏԱՆԸ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԿՈՎԿԱՍՈՒՄ
Գոհար Բարսամյան
Հարավային Կովկասում ժողովրդավարական ինստիտուտները հետխորհրդային շրջանում դժվար են կայանում: Հարավային Կովկասի գրեթե բոլոր հանրապետություններում հասարակության մեջ խնդիր է ծագում իշխանական ենթակառույցներից պաշտպանվելու համար:
Պոպերի փիլիսոփայությունը կիրառունակ է այս տարածաշրջանի համար` «Ինչպես անել, որ իշխանությունները այսքան մեծ վնաս չտան հասարակությանը»: Յուրաքանչյուր հետհեղափոխական իրավիճակ ենթադրում է նախեւառաջ տնտեսության ենթակառույցների կաթվածահարում: Այս իրողությունը ենթադրում է պետության վերնաշենքի մյուս ենթակառույցների ոչ թե ինտենսիվ, այլ էքստենսիվ զարգացում: Ավելի պարզ ասած` պետական մեքենան ուղիղ համեմատական կարգով «կախյալ վիճակի» կարգավիճակում է` ոչ միայն մեծ տերություններից, այլ նաեւ միջազգային կառույցներից: Այն ժողովուրդները, որոնք ներքին կարգավորվածության եւ համակարգված լինելու խնդիրներ չունեն` համեմատաբար կարճ ժամանակամիջոցում հաղթահարեցին խոչընդոտները ժողովրդաիշխանության ձեւավորման ընթացակարգում, ինչպես օրինակ` մերձբալթյան հանրապետություններում: Առկա է մեկ այլ կարեւոր գործոն եւս. ժողովրդաիշխանությունը իր լավագույն տեսակով կառավարման լավագույն ձեւն է, վատագույն տեսակով` վատթարագույնը: Այստեղ կարեւոր է այն գործոնը, թե արդյո՞ք արժանավորները կգան իշխանության գլուխ եւ կապահովվի՞, արդյոք, մրցակցության մաքուր ձեւը, ինչը քաղաքագիտության մեջ կոչվում է մերիտոկրատիա: Հարավային Կովկասում ժողովրդաիշխանության հաստատման ճանապարհին ընտրեցին վատագույն ճանապարհը: «Պետությունը ես եմ» կարգախոսով նախագահական կառավարման համակարգում բոլոր ինստիտուցիոնալ կառույցները գրեթե ձեւական բնույթ ունեն եւ կախյալ վիճակում են նախագահական կառավարման բուրգի գագաթից` նախագահից: Ծայրագավառային ժողովրդավարությունը դրսեւորվում է ավտորիտար վարչակարգի բոլոր հետադեմ եւ վատագույն ձեւերով. իշխանամետները ներկայացնում են պետություն, ընդդիմությունը` պետության հիմքերը քայքայող ուժ: Այսպիսով` քաղաքական դաշտի մոնոլիտությունը դրսեւորվում է էլ ավելի ռեակցիոն ձեւերով. չընդունելու, չհանդուրժելու, խաղադաշտից բռնի դուրս մղելու միջոցով: Պարզ է, որ այստեղ գործում է պարզ կրիմինալի չգրված օրենքը. «Այս տարածքը իմն է»: Ողբերգությունը ընդգրկում է պետության բոլոր ոլորտները եւ հանգեցնում է բոլոր ոլորտների կաթվածահարման: Այս իրողությունը դրսեւորվեց Ադրբեջանում, վերջերս նաեւ Հայաստանում: Գործընթացները քիչ այլ են Վրաստանում: Ինչ խոսք, Վրաստանում ավելի դյուրին չէ, քան մյուս հանրապետություններում: Սակայն Վրաստանը հիմնվում է ժողովրդավարության հարուստ փորձ ունեցող ԱՄՆ-ի վրա: Այստեղ եւս գոյություն ունի հակադարձող ուժ. 19-րդ դարից սկսած` Ռուսաստանը այս տարածաշրջանում գերիշխող դիրքեր ունի եւ ոչ մի կերպ չի հանդուրժում այլ գերակայություն: Գործող նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլին արեւմտյան արժեքների կողմնակից է եւ նրա վարած քաղաքականության բաղադրյալները համապատասխանեցված են այդ արժեքներին, սակայն ընթացակարգերը խիստ հիվանդագին են: Այսպես` Թբիլիսիում երեկ կայացավ հացադուլ հայտարարած ընդդիմության հանրահավաքը, որը ուղղված է նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլու եւ խորհրդարանի խոսնակ Նինո Բուրջանաձեի պաշտոնաթողությանը: Սակայն թե վրաց ժողովուրդը եւ թե պետությունը նրանց նկատմամբ քիչ հետաքրքրություն են հանդես բերում: Ռուսթավելի պողոտայում հացադուլավորների գլխավոր պահանջը նախագահական նոր ընտրությունների անցկացումն է եւ ԱՊՀ-ից Վրաստանի, ինչպես նաեւ Աբխազիայից խաղաղապահների դուրսբերումը: «Պողոտայի հետիոտնային անցման տեղում 15 վրան կա, նրանց կողքին` ջրի դատարկ շշեր. ակցիայի մասնակիցները միայն ջուր են խմում», - գրում է «Կոմերսանտը»: Մինչդեռ նախագահ Սահակաշվիլին մարտի 16-ից ԱՄՆ-ում է, որտեղ մնալու է մինչեւ 20-ը, եւ բանակցություններում մտադիր է շոշափել Վրաստանի համար առանցքային հարցեր: Անշուշտ, առաջնային է ՆԱՏՕ-ին ինտեգրվելը: «Իսկ պատմական այդ վճռորոշ պահին կարեւոր է Հայաստանի ներքին եւ արտաքին կարգավորվածությունը», - ասել է Սահակաշվիլին: Այցի ընթացքում Սահակաշվիլին կհանդիպի ԱՄՆ-ի նախագահ Ջորջ Բուշի, պետքարտուղար Քոնդոլիզա Ռայսի, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Պան Հի Մունի հետ: Կարեւորվելու է աբխազական եւ հարավօսական հիմնախնդիրների խաղաղ կարգավորումը, հանրապետության էներգաանվտանգության հիմնախնդիրը: Սահակաշվիլուն ուղեկցում են արտգործնախարար Դավիթ Բակրաձեն եւ պաշտպանության գերատեսչության ղեկավար Դավիթ Կեզերաշվիլին: Այսպիսով, Հարավային Կովկասում ժողովրդավարության էստաֆետը վերցրեց Վրաստանը, եւ ակնկալվում է, որ ԱՄՆ-ն հնարավորինս կսատարի այս հանրապետությանը: Ի դեպ, Հայաստանում ժողովրդավարության ներքին պահանջը առավել խորը արմատներ ունի, քան հարավկովկասյան մյուս հանրապետություններում:
ՉԳԻՏԵՍ ԼԱ՞Ս, ԹԵ՞ ԽՆԴԱՍ
33
Այն «հատուկ» վերաբերմունքն ու որակումները, որոնց արժանանում են Ազատության հրապարակում տեղի ունեցած հանրահավաքներին մասնակցած քաղաքացիներն ու հատկապես հայտնի քաղաքական գործիչները, մեկ բառով կարելի ...ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
8
Մենք` ներքոստորագրյալ հասարակական կազմակերպություններս, հասկանալով իրավիճակի լարվածությունը, հարգելով օրենքի տառը` թույլ չտվեցինք Երեւան քաղաքում արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին Հայաստանի Հանրապետության ...ՎՐԱՍՏԱՆԸ ՀԱՐԱՎԱՅԻՆ ԿՈՎԿԱՍՈՒՄ
Գոհար Բարսամյան
Հարավային Կովկասում ժողովրդավարական ինստիտուտները հետխորհրդային շրջանում դժվար են կայանում: Հարավային Կովկասի գրեթե բոլոր հանրապետություններում հասարակության մեջ խնդիր է ծագում ...ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ԲԱՆԱԿՑԱՅԻՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ ԿԱՍԿԱԾԻ ՏԱ՞Կ
Էմմա Գաբրիելյան
Այսուհետեւ պաշտոնական Բաքուն, անկասկած, բաց չի թողնելու որեւէ առիթ եւ տարբեր կառույցներում ցանկացած թեմայով ներկայացված փաստաթղթերում պահանջելու է հղում կատարել ՄԱԿ-ում մարտի 14-ին ...ԹԱԼԵԱԹԻ ԵՒ ԷՆՎԵՐԻ ԿՐԿՆՕՐԻՆԱԿՆԵՐԻ, ՄԻԱԺԱՄԱՆԱԿ՝ «ՍՏԱԼԻՆԻ ԵՒ ԲԵՐԻԱՅԻ ԼԱՔԵՅՆԵՐԻ» ՄԱՍԻՆ
21
Այս օրերին աշխարհի տարբեր ծագերում ապրող մեր հայրենակիցները հանրահավաքներ են կազմակերպում եւ այսկերպ իրենց բողոքն ու դժգոհությունն են արտահայտում Հայաստանում տեղի ունեցող վերջին իրադարձությունների ...ՈՒՐԱՆԱԼ ԱՔԱՂԱՂԻ ԿԱՆՉԻՑ ՀԵՏՈ
2
Արամ Ամատունի
Հայաստանի ներկայիս վարչապետ, իսկ փետրվարի 19-ի նախագահի ընտրության պաշտոնական տվյալներով նախագահ դարձած Սերժ Սարգսյանը իր փետրվարի 13-ի հեռուստաելույթում, որ կառուցված էր քաղաքացիների ...«ՇԱՏ ԴԺՎԱՐ ԿԼԻՆԻ ԱՂՎԱՆ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆԻՆ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼԸ, ԵԹԵ ՄԻ ՕՐ ՆԱ ՔԱՂԲԱՆՏԱՐԿՅԱԼ ԴԱՌՆԱ»
9
Հեղինե Մանուկյան
Մեր զրույցը իրավապաշտպան, «Հելսինկյան ասոցիացիա» իրավապաշտպան կազմակերպության նախագահ Միքայել Դանիելյանի հետ է:
- Պրն Դանիելյան, որպես իրավապաշտպան ի՞նչ գնահատական կտայիք մեր ...ԱՄԵՐԻԿԱՀԱՅԵՐԸ ԵՒՍ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԵՆ ՈՒԶՈՒՄ
7
Մարինե Խառատյան
Ամերիկահայերի շրջանում գործող «Հանուն ժողովրդավարական Հայաստանի» միավորումը այս օրերին համալրվում է աշխարհի տարբեր ծայրերում ապրող հայերով, ովքեր մտահոգ են իրենց հայրենիքի ու հայրենակիցների ...ԶԱՐԳԱՑՈՒՄՆԵՐԻ ԵՐԵՔ ՏԱՐԲԵՐԱԿ
12
Այն, որ Հայաստանում քաղաքական ճգնաժամ է եւ էն էլ` լուրջ, որեւէ մեկի համար գաղտնիք չէ: Անգամ իշխանությունների, որոնք առերեւույթ անկանոն ծեքծեքումների եւ սեթեւեթանքների գիրկն են ընկել` իրենք էլ չհասկանալով, ...ԲՈՒԼՏԵՐԻԵՐԻ ՀՄԱՅՔԸ ԴՆՉԿԱԼՈՒՄ Է
1
Լեւոն Բարսեղյան
Իմ Տիգրան ընկերը շների մեծ սիրահար է ու ամեն անգամ մի պատմություն է պատմում շների մասին: Հանդգնում եմ հայտարարել, որ նա ամեն ինչ գիտե շների մասին, ամեն նրբություն շներից յուրաքանչյուրի ...ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐ ՉԷ ԱՐԳԵԼԵԼ
7
...Հանրահավաք, երթ, ցույց՝ կարելի է արգելել, ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ երբեք: Ու նա իր իրացման ճանապարհը ինքը կգտնի:
ՌԵՊՐԵՍԻՎ ՄԻՋՈՑՆԵՐԸ ՄՂՈՒՄ ԵՆ ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅԱՆ
6
Ազգային ժողովը երեկ մինչ ուշ գիշեր տեւած արտահերթ նիստում 90 կողմ, 7 դեմ ձայներով ընդունեց «Ժողովներ, հանրահավաքներ, երթեր եւ ցույցեր անցկացնելու մասին» օրենքում առաջարկվող փոփոխությունները, որոնցով ...
«ԳԱԶՊՐՈՄԻ» ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԽԱՂԱԴՐՈՒՅՔԸ
Գոհար Բարսամյան
ԴԱՎԻԹ ՇԱՀՆԱԶԱՐՅԱՆ. «ՊԱՅՔԱՐԸ ՆՈՐ Է ՍԿՍՎՈՒՄ»
«ԵՍ ԼԻՆԵԼՈՒ ԵՄ ԲՈԼՈՐԻ ՆԱԽԱԳԱՀԸ` ԻՆՁ ՁԱՅՆ ՏՎՈՂՆԵՐԻ ԵՒ ՉՏՎՈՂՆԵՐԻ»
ՉԳԻՏԵՍ ԼԱ՞Ս, ԹԵ՞ ԽՆԴԱՍ
ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՒ ԿԱՆԽԱՏԵՍՈՒՄՆԵՐ
ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
ԹԱԼԵԱԹԻ ԵՒ ԷՆՎԵՐԻ ԿՐԿՆՕՐԻՆԱԿՆԵՐԻ, ՄԻԱԺԱՄԱՆԱԿ՝ «ՍՏԱԼԻՆԻ ԵՒ ԲԵՐԻԱՅԻ ԼԱՔԵՅՆԵՐԻ» ՄԱՍԻՆ
«ՊԱՀԸ ԿՈՐՑՐԵՑԻՆՔ», ԲԱՅՑ` «ՇԱՏ ԲԱՆ ԿԱԽՎԱԾ Է ԼԵՒՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ՞Ց»
ՕՀԱՆ ԴՈՒՐՅԱՆ. «ԺՈՂՈՎՐԴԻՆ ԱՎԵԼԻ ՄԻ ԲՈՐԲՈՔԵՔ»
ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ՀԱՆԴԻՊՈՒՄՆԵՐԸ
ԱՐԿԱԴԻ ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ. «ՆՐԱՆՑ ՀԱՄԱՐ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԶՐԿՎԵԼԸ ՀԱՎԱՍԱՐԱԶՈՐ Է ՄԱՀՎԱՆ»
- 1839 Հակոբոս Եպիսկոպոս Սերոբյանը Կ. Պոլսում ընտրվեց պատրիարք: Հայտնի է բողոքականության դեմ մղվող բուռն պայքարներով և ամիրաների դեմ ժողովրդական շարժման քաջալերող: Մեծապես օգնել է Սկյուտարի ճեմարանին:
- 1870 Ծնվեց պրոֆեսիոնալ հեղափոխական, պետական գործիչ, մասնագիտությամբ բժիշկ Սարգիս (Սաքո) Համբարձումյանը: (Վախճ. 1944 թ.):
- 1879 Ծնվեց բրիտանական արքայական բանակի հազարապետ և գեղագիտական վիրաբուժության հայրը՝ դոկտոր Վարազդատ Գալանճյանը:
- 1924 Ծնվեց լեզվաբան, հայագետ Լևոն Խաչերյանը:
- 1931 Հիմնադրվեց Երևան քաղաքի պատմության թանգարանը:
- 1940 Երևանի կարբիդի գործարանի հիմքի վրա, ստեղծվեց Կիրովի անվան սինթետիկ կաուչուկի գործարանը՝ ներկայիս «Նաիրիտը»:
- 1944 Մարտաշարք է մտնում «Սասունցի Դավիթ» տանկային շարասյունը, որը կառուցվել էր արտասահմանյան հայերի հավաքած միջոցներով:
- 1946 ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի սեսիան ընդունում է «Օրենք ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության վերականգնման ու զարգացման հնգամյա պլանի (1946-1950) մասին»:
- 1949 Երևանում սկսեց երթևեկել առաջին տրոլեյբուսը:
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։