ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ
- Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության անհասկանալի ուղղվածությունը, նրա անհետեւողական եւ շփոթ ընթացքը մեծապես պայմանավորված են հայեցակարգային խոշորագույն մի սխալով. անկախություն ստանալուց ի վեր Հայաստանի ղեկավարությունն սկզբունքորեն անտեսում է Հայկական հարցի գոյությունը, չի գիտակցում այդ հարցի բուն էությունը, հավատում է այն շրջանցելու հնարավորությանը, մինչդեռ Հայկական հարցը չեն մոռանում Հայաստանի ռազմավարական ախոյանները՝ Թուրքիան եւ Ադրբեջանը։
Մանրամասնենք՝ նախ պատասխանելով հետեւյալ հարցին։
Կա՞ արդյոք այսօրվա դրությամբ Հայկական հարց եւ ո՞րն է այն։
Հայկական հարցի էությունն անցյալում էլ, այժմ էլ նույնն է. իր հայրենիքում` Հայկական լեռնաշխարհում, հայ ժողովրդի անկախ եւ ազատ ապրելու քաղաքական ու տարածքային պայմանների ստեղծում: Հայկական հարցի լուծումը կարող է լինել միայն մեկը` հայոց լիարժեք պետականության վերականգնում պատմական Հայաստանի առնվազն այնպիսի ընդարձակ մի հողատարածքում, որտեղ հայոց քաղաքակրթության երկարատեւ անվտանգ գոյությունը երաշխավորված կլինի։
Այլ կերպ ասած՝ Հայկական հարցը հայ ժողովրդի անվտանգության հարցն է, որը պահանջում է երկու նախադրյալի ապահովում. առաջին` հայկական լիարժեք եւ ամուր պետականության ստեղծում, երկրորդ` այդ պետականության անվտանգությունն ու կենսունակությունն ամրագրող հողային երաշխիքներ: Ընդ որում` մի նախադրյալի ապահովումն առանց մյուսի անիրագործելի է. ո՛չ հայկական պետությունն է ի վիճակի գոյատեւել նախկին Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության 29.800 կմ2 խիստ խոցելի, իր անպաշտպանունակությամբ ինքնըստինքյան «ագրեսիա հրավիրող» սահմաններում, ո՛չ էլ հայկական պետության բացակայությամբ հնարավոր կլինի հայ ժողովրդի գոյությունն առհասարակ։
Այսպիսով, Հայկական հարցի լուծումն ամենեւին էլ հայերի ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը չէ, ինչպես թյուրիմացաբար կարծում են շատերը, եւ ինչպես տարածում են հայերի կեղծ բարեկամները։ Հայկական հարցը, ամենից առաջ, հողային հարց է։
Ինչպիսի՞ն է, սակայն, Հայկական հարցի վիճակը ներկայումս:
Հայ ազգի եւ հայկական քաղաքակրթության գոյությունը վտանգված էին նախկինում, վտանգված են եւ այսօր, որովհետեւ չլուծված է մնում տարածքային` հողային խնդիրը: Հետխորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանը դարձյալ հայտնվել է «լինե՞լ, թե՞ չլինել»-ի դրության մեջ: Խորհրդային կայսրության փլուզման գործընթացին զուգընթաց, հայության դեմ Թուրքիայի եւ նրա կրտսեր դաշնակից Ադրբեջանի ծավալապաշտական բացահայտ նկրտումներն ու վայրագ գործողությունները եւս մեկ անգամ վտանգում են արդի Հայաստանի ֆիզիկական գոյությունը: Վերջին մեկուկես տասնամյակի անկախ գոյության փորձը փաստել է, որ Հայաստանը կարողացել է գոյատեւել` 42.000 քառ. կիլոմետրանոց բնական որոշակի սահմաններ ունեցող տարածքի վրա վերահսկողություն հաստատելու շնորհիվ միայն՝ ներառելով Հայաստանի Հանրապետությունն ու Արցախը` ազատագրված տարածքներով հանդերձ: Սա՛ է Հայաստանի անվտանգությունն ապահովող այն նվազագույն հողակտորը, որից պակաս տարածքում հայոց պետականության գոյությունն այլեւս կարող է անհնարին լինել:
Սա է այն նվազագույն հողակտորը, որն ապահովում է Հայաստանի անվտանգությունը տարածաշրջանային ու միջազգային ուժերի քաղաքական, ռազմական, հոգեբանական ու աշխարհաքաղաքական շահերի բախումներում եւ փոխազդեցություններում։ Միեւնույն ժամանակ, ամենեւին չի բացառվում, որ Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի անհաշտ քաղաքականությունը եւ վերջինիս կողմից պատերազմի հավանական սանձազերծումը Հայաստանին այլ ելք չթողնեն, քան է՛լ ավելի ընդլայնելու հայոց ռազմաքաղաքական իշխանությունը հայրենիքի բռնազավթված տարածքների վրա, ընդհուպ մինչեւ այն կետը, երբ թշնամին այլեւս կդադարեցնի սպառնալն ու կհաշտվի հայերի՝ իրենց հայրենի հողի վրա պետություն ունենալու իրողության հետ։
Գալով Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությանը՝ պետք է նկատել, որ այդ քաղաքականության հիմնադրույթները ձեւավորվել են դեռեւս 1990-ականների սկզբին եւ, հակառակ ընդունված տեսակետի, հետագայում լուրջ վերանայման ու փոփոխության, ըստ էության, չեն ենթարկվել։ Այս իմ հայտարարությանն անմիջապես կառարկեն ե՛ւ նախկին ՀՀՇ-ական, ե՛ւ ներկա իշխանությունների ներկայացուցիչները, երկուսն էլ մեջբերելով, նախ եւ առաջ, այն հայտնի փաստը, որ 1998 թվականից ի վեր Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունն իր օրակարգում է ներառել Ցեղասպանության միջազգային ճանաչման հարցը (այդ ուղղությամբ տարված աշխատանքի արդյունավետությունն այլ խնդիր է)։ Այնուհետեւ ներկա իշխանությունների ներկայացուցիչներն ուշադրություն կհրավիրեն նաեւ մեկ այլ փաստի վրա, որ իրենք, ի տարբերություն նախկինների, սկզբունքորեն դեմ են Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունն Ադրբեջանի անգամ ձեւական ենթակայության տակ դնելուն։
Ճշմարտացի լինելով հանդերձ, այս տարբերությունները ի վիճակի չեն փոխելու Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության ընդհանուր ուղղվածությունն ու բովանդակությունը, որովհետեւ մանրուք են՝ ի դեմս շատ ավելի ծանրակշիռ այն նմանությունների, որոնք Հայաստանի առաջին նախագահի որդեգրած ուղուց թափանցել են երկրորդ նախագահի վարած քաղաքականության մեջ։
Արդարեւ, ՀՀ արտաքին քաղաքականության հիմքերը դրվել են 1990-ական թվականների սկզբին խորապես սխալ, եթե չասենք՝ երեւութային հիմքերի վրա։ Դա մի ժամանակաշրջան էր, երբ Հայաստանի ղեկավարությունը, մի կողմից, տրվելով Արեւմուտքից ներշնչված հեքիաթային երազանքներին, մյուս կողմից, միջազգային հարաբերությունների եւ ազգային անվտանգության հարցերում պատրաստվածության ահռելի պակաս ունենալով.
u աչք էր փակում տեսանելի հեռանկարում հայ-թուրք-ադրբեջանական ռազմավարական շահերի անհամատեղելիության վրա,
u պատմության դերակատարումը քաղաքականության մեջ համարում էր անախրոնիզմ` անարժեք մի մնացուկ,
u արեւմտյան զարգացած պետություններին միամտորեն ընդունում էր որպես անաչառ միջնորդ եւ անվտանգության ամենակարող երաշխավոր,
u միջազգային քաղաքական համակարգի զարգացումն ընկալում էր դեպի «համընդհանուր բարօրություն եւ ազատություն» տանող միագիծ ու վերընթաց մի շարժում,
u իբրեւ արդյունք, Արցախի եւ ազատագրված տարածքի հիմնախնդիրը դիտում էր Հայկական հարցից կտրված ու մեկուսացված:
Այս թերությունները մինչեւ այսօր էլ, ցավոք, լիովին չեն հաղթահարվել։
Թվենք նախորդ վարչակարգից Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս արտաքին քաղաքականության մեջ ժառանգաբար փոխանցված վճռորոշ ուղղությունները.
1. 1990-ականներից ի վեր ՀՀ արտաքին քաղաքականությունն անտեսում է Հայկական հարցի գոյությունն ու էությունը՝ նրա հողային բնույթը, համարելով, որ անկախ Հայաստանը կարող է գոյատեւել նախկին ՀԽՍՀ 29800 քառ. կմ-անոց տարածքում կամ, առավելաբար, նախկին ԼՂԻՄ-ի տարածքի հետ միասին։ Հայաստանի ե՛ւ առաջին, ե՛ւ երկրորդ նախագահներն ու նրանց վարչակարգերը նախկին ԼՂԻՄ-ի սահմաններից դուրս ընկած Հայաստանի ազատագրված տարածքը, բացառությամբ Լաչինի միջանցքի, հրապարակավ հայտարարել են զիջման ենթակա։
2. Հայաստանի ցեղասպանված արեւմտյան մասը լիակատար մոռացության է մատնվել՝ այն աստիճան, որ անկախ Հայաստանի դեսպանները կարող են մեր հայրենիքի այդ կորուսյալ տարածքն արդեն կոչել թուրքական տերմինաբանությամբ՝ Անատոլիա։
3. ՀՀ-ն այն ժամանակ էլ, այսօր էլ պատրաստակամություն է հայտնում առանց նախապայմանների Թուրքիայի հետ բարիդրացիական հարաբերություններ հաստատել։
4. ՀՀ նախկին եւ նոր իշխանությունները հայ-թուրքական սահմանի բացման բուռն ցանկություն են դրսեւորում՝ առանց տնտեսական եւ ազգային անվտանգության բնագավառում պաշտպանական մեխանիզմներ մշակելու եւ ունենալու։
5. Ներկա եւ նախկին իշխանությունները բացարձակ անտարբերությամբ են վերաբերվել Հայաստանից ժողովրդի զանգվածային արտագաղթին, նրանք երբեք հայրենադարձությունը չեն դիտել իբրեւ Հայաստանի ամրապնդման ճանապարհ, այդ ուղղությամբ քարոզչական ու կազմակերպչական որեւէ աշխատանք չի տարվել, ծրագրեր չեն մշակվել։
6. Ներկա եւ նախկին իշխանությունները շարունակաբար տոգորված են անհիմն լավատեսությամբ առ այն, որ հայ-թուրքական հարաբերությունները շատ շուտով, «ուր որ է» մտնելու են բնականոն զարգացման հուն։
7. Հայաստանի դեմ միջազգային ասպարեզում տարվող թուրքական քարոզչության հանդեպ ընդունվել է կրավորական, ոչ արժանավայել կեցվածք։
7.1. Հայաստանի ղեկավարությունը, չգիտես ինչու միջազգային ասպարեզում ելույթ ունենալիս անընդհատ շեշտում է իր՝ Թուրքիայի համեմատ փոքր երկիր լինելը, փոխանակ շեշտելու Հայաստանի եւ Թուրքիայի պետությունների՝ որպես միջազգային իրավունքի սուբյեկտների իրավահավասարությունը։
7.2. Ներքին ասպարեզում իրավիճակը շատ ավելի անմխիթար է. թրքասիրության բուռն դրսեւորումները հանդիպում են ամեն օր։ Բավական է հիշել հե՛նց այս օրերին Հայաստանի պետական (!) դպրոցներից մեկում «Հայաստանում Ադրբեջանի օրեր» խայտառակ ծրագիրը, որին աջակցություն է հայտնում Հայաստանի արտգործնախարար Վ.Օսկանյանը եւ որը, բնականաբար, չէր կարող տեղի ունենալ առանց հանրապետության գերագույն ղեկավարության աջակցության։ Սա նույնն է, եթե Սիրիայում անցկացվեին Իսրայելի օրեր կամ Իսրայելում Սիրիայի։ Միեւնույն ժամանակ Բաքվից հնչում են ամենօրյա սպառնալիքներ։ Հիշեցնեմ, որ այդ պետական խոշորագույն դպրոցի տնօրենն է հրապարակայնորեն Հայկական բանակի դեմ քարոզող եւ Արցախը Հայաստան հայրենիքի մաս չհամարող պրն Ա.Բլեյանը։ Այսպիսի արտառոց իրավիճակում Հայ Դատն իր քաղաքականություն հռչակած Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցությունը, նրա խորհրդարանական ֆրակցիան, ինչպես նաեւ այդ կուսակցության ներկայացուցիչ՝ կրթության նախարար պրն Լ.Մկրտչյանը որեւէ խնդիր չեն տեսնում։
Հիշենք նաեւ, որ հանգիստը թուրքական Անթալիայում Հանրային (պետական) եւ մասնավոր հեռուստատեսություններով գովազդվում է ամբողջ տարին շարունակ։ Երեկ այս ամբիոնից բարձրաստիճան որոշ պաշտոնյաներ հայտարարում էին թուրք հասարակության հետ աշխատելու անհրաժեշտության մասին, ինչը, կարծում եմ, գիտական ֆանտաստիկայի ոլորտից է։ Նախքան այդ, պարոնայք, բարի եղեք եւ կարողացեք աշխատել հայ հասարակության հետ, այլ ոչ թե թույլ տալ, որ հայ երեխաների ուղեղները լվանան Ադրբեջանից ժամանած նախկին բանակայինները եւ տնաբույս թուրքասերները։
Այս առումով նկատենք նաեւ, որ տեղի է ունենում կարեւոր հասկացությունների վտանգավոր նենգափոխում. թշնամի պետություն Թուրքիան անընդհատ հիշատակվում է իբրեւ «հարեւան երկիր», կարծես չկա ո՛չ թուրքական շրջափակումը, ո՛չ էլ թշնամական քաղաքականության մյուս դրսեւորումները։ Մեր պատգամավորները ափսոսանքով խոսում են «թուրք գործընկերների» Հայաստան չժամանելու մասին։ Այդ երբվանի՞ց Թալեաթին ու Էնվերին պաշտող թուրք պատգամավորները դարձան «գործընկեր»։
7.3. Վերջապես, ոչ արժանապատիվ կեցվածքի փայլուն մի օրինակ է նաեւ այս քննարկումներին թուրք պատգամավորներ հրավիրելը։ Երբեւիցէ ձեզ, տիկնայք եւ պարոնայք հայ պատգամավորներ, հրավիրե՞լ են Թուրքիայի խորհրդարան՝ որեւէ նմանատիպ լսումների մասնակցելու։ Արդյոք ի՞նչ իմաստ ունի հրավիրել թուրք պատգամավորներին Հայաստանի խորհրդարան, այն էլ հայ-թուրքական հարաբերություններին նվիրված լսումների, եթե նրանք չեն ճանաչում հայ ժողովրդի դեմ գործադրված մեծագույն ոճիրը՝ Ցեղասպանությունը, այսինքն՝ պատրաստ են կրկնելու նույնը եւս մեկ անգամ։
Ի՞նչ իմաստ ունի հրավիրել նրանց, եթե նրանք չեն ճանաչում արցախահայության ինքնորոշման եւ ազատ ապրելու իրավունքը, չեն դատապարտում Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի ծավալած հակահայկական քաղաքականությունն ու ռասիստական քարոզարշավը, չեն դատապարտում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացումը այդ պետությունների տարածքում, չեն ընդունում ցեղասպանության դիմաց փոխհատուցման որեւէ գաղափար։
Առհասարակ, ի՞նչ իմաստ ունի հրավիրել թշնամի պետության պատգամավորներին Հայաստանի ազգային անվտանգության հետ կապված հարցերի քննարկումներին։ Խորաթափանց դիվանագիտության անվան տակ անցկացվող նմանատիպ սիրախաղերը Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի հետ լոկ գրգռում են նրանց ախորժակը, առաջացնում արհամարհանք եւ, ի վերջո, վատ ավարտվում հայերի համար։
Այսպիսով, 1990-ականներից ի վեր ՀՀ քաղաքականությունը Թուրքիայի նկատմամբ մնացել է հիմնականում անփոփոխ։
u Այն չի վերանայվել 1993թ. սկսված թուրքական շրջափակման կիրառումից անմիջապես հետո, ոչ էլ այդ շրջափակման 15-ամյա ընթացքում։
u Այդ քաղաքականության վրա ազդեցություն չի թողել Թուրքիայի՝ Ադրբեջանին ցուցաբերած լայնածավալ ու սադրիչ աջակցությունը՝ Հայաստանի դեմ պատերազմական նախապատրաստությունների գործում ու հենց պատերազմի ընթացքում։
u Այդ քաղաքականությունը չի վերանայվել Թուրքիայի՝ Հայաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու 16-ամյա հրաժարման պատճառով, հրաժարում, որը բացի բացահայտ թշնամանքի դրսեւորումից, նաեւ վկայում է հայոց պետականության գաղափարն իսկ ընդունելու Թուրքիայի դժկամությունը։
u Բնականոն հարաբերություններ հաստատելու Թուրքիայի առաջադրած կանխահայտորեն անընդունելի նախապայմանները եւս ի զորու չեն եղել փոփոխելու Հայաստանի՝ Թուրքիայի նկատմամբ տարվող քաղաքականությունը։ Նկատենք, որ տարբեր պահերի դրվել են տարբեր նախապայմաններ, այդ թվում՝ Արցախը հանձնել Ադրբեջանին, հրաժարվել սեփական պատմությունից, մասնավորապես ցեղասպանության թեման միջազգային ասպարեզում, ինչպես նաեւ բուն Հայաստանում արծարծելուց, պաշտոնապես վերահաստատել Կարսի պայմանագիրը, Մեղրիի միջանցքը դնել ադրբեջանական վերահսկողության տակ, հանձնել Հայաստան երբեք ոտք չդրած Աբդուլլահ Օջալանին (1999թ.), հրաժարվել Հայաստանի երբեք չունեցած միջուկային զենքից։ Վաղը կարող են առաջ քաշվել բոլորովին նոր հնարովի նախապայմաններ։
u ՀՀ քաղաքականությունը Թուրքիայի նկատմամբ չի վերանայվել նաեւ Հայաստանի եւ Քուրդիստանի բանվորական կուսակցության միջեւ գոյություն չունեցող կապերի մասին թուրք պաշտոնյաների սուտ եւ վտանգավոր քարոզչություն ծավալելուց հետո։ Մինչդեռ թուրք-ադրբեջանական ստահոդ պնդումները Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություններում Քուրդիստանի բանվորական կուսակցության բազաներ ունենալու մասին հող են նախապատրաստում ծրագրվող ռազմական ներխուժման համար։
u ՀՀ քաղաքականությունը Թուրքիայի նկատմամբ չի վերանայվել Ստամբուլում հայ լրագրողի սպանությունից հետո, սպանություն, որ, ըստ աստիճանաբար ամրապնդվող կարծիքների, կազմակերպել էին Թուրքիայի պետական մարմինները, որոնք այժմ էլ իրականացնում են սպանության հետքերը սքողելու փորձեր՝ ընդհուպ մինչեւ փաստաթղթերի ոչնչացում։
Ե՞րբ է Հայաստանի ղեկավարությունը գիտակցելու, որ Թուրքիան Հայաստանի դեմ անսքող թշնամական քաղաքականություն է վարում, ունենալով պարզ ու հստակ մի նպատակ՝ Հայաստանի ոչնչացումը։ Մի՞թե այս ճշմարտությունը հասկանալու համար անհրաժեշտ է թուրքական ռազմական ներխուժում, հայերի նոր կոտորած։ Ի դեպ, սա այն միակ հակահայկական քայլն է, որ վերջին 17 տարիներին Թուրքիան, իրենից անկախ պատճառներով, չի հաջողեցրել, բայց նպատակադրված է իրականացնելու իր կրտսեր դաշնակցի՝ Ադրբեջանի ձեռքերով։
Սովորաբար, Հայաստանի ղեկավարությունը բացատրում է իր՝ Թուրքիայի եւ առհասարակ Հայկական հարցի վերաբերյալ տարվող անբացատրելի զիջողական եւ կրավորական քաղաքականությունը իբր իրապաշտությամբ ու գործնապաշտ (պրագմատիկ) մոտեցումներով, որոնք, ինչպես տեսանք, առաջացրել են միայն թուրքերի քամահրանքը եւ նպաստել թուրքական ճնշումների շարունակությանը։
Այդ, այսպես կոչված, իրապաշտությունն ու գործնապաշտությունը արտահայտվում են մի շարք պարզունակ ու զավեշտական հարցադրումներով.
u Եթե Հայաստանը հողային եւ այլ հատուցումների պահանջ ներկայացնի, Թուրքիան Հայաստանին պատերազմ կհայտարարի.- իրականում, Թուրքիան Հայաստանին պատերազմ արդեն հայտարարել է եւ այն մղում է տեղեկատվական, հոգեբանական, գաղափարական ու տնտեսական ոլորտներում։ Թուրքիան ընդամենը զորքով չի հարձակվել Հայաստանի վրա, բայց այդ մի քայլից նրան հետ են պահում բոլորովին այլ պատճառներ, որոնցից նշենք հիմնականները՝ սեփական խնդիրների առկայությունը, այդ թվում՝ քրդական ապստամբությունը, Հայաստանի անկախ պետություն լինելը եւ բանակ ունենալը, հայ-ռուսական ռազմաքաղաքական դաշինքը, ռուսական զորքի ներկայությունը, Եվրոպական Միություն մտնելու ցանկությունը, հայկական Սփյուռքի առկայությունը։
Սակայն սա չի նշանակում, թե թուրքական վտանգը մեկընդմիշտ վերացել է, միջազգային կամ տարածաշրջանային վայրիվերումների դեպքում թուրքական վերնախավը կարող է ապագայում որոշել հարվածել Հայաստանին՝ նախընտրելով իր երկարաժամկետ ռազմավարական նպատակներին հասնելը միջազգային կարճաժամկետ դատապարտումից։ Ամեն դեպքում, Թուրքիան այդպիսի քայլ կարող է անել անկախ Հայաստանի հողային պահանջ ներկայացնել-չներկայացնելուց։ Հիշեցնենք նաեւ, որ 1993թ. Թուրքիան ծրագրել էր ներխուժել Հայաստան, թեեւ այդ պահի ղեկավարությունը հստակ հայտարարել էր Թուրքիայից որեւէ տարածքային պահանջ չունենալու մասին։
u Եթե Թուրքիան բավարարի Հայաստանի հողային հատուցման պահանջը, ապա ի՞նչ է անելու Հայաստանը. չէ՞ որ այդ հողերի վրա ապրում են 15-20 միլիոն քրդեր եւ թուրքեր. - իրականում, մոտ ապագայում Թուրքիան Հայաստանին որեւէ հողային զիջում չի անելու, որովհետեւ նա դեռեւս ամուր պետություն է։ Բայց ավելի մեծ ճնշում Հայաստանի նկատմամբ նույնպես չի կարող իրականացնել՝ բոլոր հնարավոր ճնշումներն արդեն փորձված են ու կիրառված։ Մինչդեռ հողային հատուցման հիմնավորված պահանջը ժամանակի ընթացքում կարող է ստիպել Թուրքիային կատարելու ինչ-ինչ զիջումներ, թեկուզ Արցախի հարցում։
u Եթե Հայաստանը հողային եւ այլ հատուցումների պահանջ ներկայացնի, Թուրքիան դուրս կշպրտի իր տարածքից այնտեղ աշխատող ՀՀ քաղաքացիներին. - իրականում, Թուրքիայում աշխատող ՀՀ քաղաքացիները, ինչպես եւս մեկ անգամ ցույց տվեցին Հրանտ Դինքի սպանության հետ կապված իրադարձությունները, առանց լավ գիտակցելու հայտնվել են պատանդի կարգավիճակում։ Հայաստանի կառավարությունը պետք է պաշտոնապես կոչ անի նրանց՝ հնարավորինս արագ դուրս գալ թշնամի պետության՝ Թուրքիայի տարածքից։
Իրապաշտությունն ու գործնապաշտությունը պահանջում են Հայաստանի ղեկավարությունից Թուրքիայի ուղղությամբ մշակել եւ որդեգրել նոր քաղաքականություն, որի հիմքում ընկած պետք է լինի Հայկական հարցի ճանաչումն ու ընդունումը։
Հայկական հարցի հետագա զարգացումն անխուսափելիորեն բերելու է նոր պայմանագրերի ստորագրման, ըստ ամենայնի, ոչ միայն Արցախի ու ազատագրված տարածքների կտրվածքով, այլեւ հայ-թուրքական հարաբերությունների, Նախիջեւանի եւ Հայաստանի բռնազավթված այլ տարածքների մասերով: Հողային հարցում այդ նոր պայմանագրերը կա՛մ պահպանելու են այսօրվա ստատուս-քվոն, կա՛մ լինելու են ավելի նպաստավոր Հայաստանի համար: Պակաս նպաստավոր լինելու պարագայում` Հայկական հարցի բնությունն ինքն է վիժեցնելու դրանց կենսագործումը՝ վաղ թե ուշ տարածաշրջանում առաջացնելով նոր սրացումներ, բախումներ ու պատերազմներ: Քանի դեռ հայ ժողովուրդն իր անկախ գոյությունն ապահովելու համար անվտանգության բավարար երաշխիքներ չի ստացել, տարածաշրջանում տարածքային հարցեր շոշափող որեւէ պայմանագիր չի կարող իրավական հարատեւություն ունենալ:
Այսպիսով, հայ ժողովրդի հրաժարումը իր բնիկ հայրենիքից անհնար է ինչպես ռազմավարական անհրաժեշտության տեսանկյունից, որի մասին արդեն խոսեցինք, այնպես էլ բարոյական ու հոգեբանական առումներով այդպիսի անիմաստ՝ որեւէ երկարատեւ ապահովություն չպարգեւող հրաժարումը կկործանի հայերի հոգեւոր ու պատմամշակութային աշխարհընկալման ողջ համակարգը՝ դարձնելով նրանց կամազուրկ եւ աննպատակ զանգված, որից հետո Հայկական հարցի թուրքական սցենարով վերջնական լուծումը այլեւս առանձին ճիգեր չի պահանջի։
Իրականում, Թուրքիան այնքան ժամանակ չի հաշտվի իր սահմաններին հայկական պետականություն ունենալու հետ, որքան ժամանակ հույս կտածի, որ այդ պետականությունը կարելի է վերջնականապես ու մեկընդմիշտ խորտակել։
Բայց ճիշտ է եւ հակառակը. Թուրքիան այն ժամանակ կհաշտվի՝ ստիպված կլինի հաշտվելու, Հայաստանի պետականության գոյության հետ, երբ Հայաստանը ամենայն պատասխանատվությամբ տեր կկանգնի իր ճակատագրին, իր ժողովրդին, հայկական բանակի վերահսկած 42000 քառ. կմ տարածքին, վարելով արդար ներքին եւ արժանապատիվ արտաքին քաղաքականություն, երբ իր դեմ սանձազերծված ադրբեջանա-թուրքական տեղեկատվական-հոգեբանական պատերազմում Հայաստանը կդրսեւորի պաշտպանվելու, ինչպես նաեւ հարձակվելու կամք ու պատրաստվածություն, երբ Հայաստանի ու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունները կհասկացնեն ամբողջ աշխարհին, որ արյունով ազատագրված հայկական հողի որեւէ թիզ այլեւս երբեք չեն զիջելու՝ ո՛չ դարավոր թշնամուն, ո՛չ բարեկամի սքեմ հագած «խաղաղապահ զինուժին»։
Եզրափակենք։ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը, մերժելով ճանաչել Հայկական հարցը եւ նրա հողային բնույթը, շարունակում է արմատապես սխալ գնահատել իրական վտանգները եւ նրանց զսպման միջոցները։ Տարածաշրջանում տիրող ռազմավարական իրականությունից այս կտրվածությունը հղի է ամենածանր հետեւանքներով Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի համար։ Թուրք-ադրբեջանական դաշինքը զսպելու միակ հնարավոր ինքնապաշտպանության քաղաքականությունը որդեգրելու փոխարեն ընտրված է Հայաստանը ոչնչացնել ցանկացողների ապարդյուն խաղաղեցումն ու սիրաշահումը, հայ հասարակությանը միակողմանի զիջումների պատրաստելը, միջազգային խոշոր դերակատարների վրա անառողջ հույսեր դնելը։
Հայաստանի արտաքին քաղաքականության գործնապաշտությունը ոչ թե Թուրքիայի ակնհայտ թշնամությունն անտեսելն է, այլ Հայկական հարցը համակողմանիորեն վերարծարծելը, ներառյալ տարածքային փոխհատուցման վերաբերյալ քաղաքականապես իրապաշտ առաջարկներով։ Սա, իր հերթին, նախատեսում է արտաքին եւ ներքին քաղաքականության ամբողջական վերանայում, համազգային ինքնապաշտպանական ողջ ներուժի կենտրոնացում եւ կազմակերպում։
- ԱՐՄԵՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆ քաղաքագիտության դոկտոր «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն
Քննարկում
Դավիթ գրել է:
Փա՛ռք ու պատիվ Ձեզ,Արմեն Այվազյան :
ara գրել է:- Դավիթ
Փա՛ռք ու պատիվ Ձեզ,Արմեն Այվազյան :
Ոչ թե մեկ այլ Հազար փառք ու պատիվ Ձեզ Արմեն Այվազեան:- Դավիթ
ՇԱՆԹ գրել է:- ara
Ոչ թե մեկ այլ Հազար փառք ու պատիվ Ձեզ Արմեն Այվազեան:
Այսպիսի խելացի մարդիք մնում են ստվերում, ինչպիսին է Արմեն Այվազյանը,
Արա Պապյանը ու երկիրի արտաքին քաղաքականությունը թողնում են ինքնահոսի: Մեր դիվանագիտությունը թույլ է ու այդ է պատճառը, որ արդյունք
չկա, տեղում դոփում ենք, իսկ թուրքը ունենալով ճկուն դիվանագիտություն, կարողանում է ջրից չոր դուրս գալ: Արտաքին քաղաքականության մեջ միշտ հարմարվող, միջազգային ատյաններում մեր իրավունքներն ու պահանջները
ծուլորեն արտասանող...
դրա համար էլ ոչ քաղաքական գնահատական տրվեց Գուրգեն Մարգարյանի
սպանությանը, ոչ Նոր Ջուղայի խաչքարերի համատարած ոչնչացմանը,
ՅՈՒՆԵՍԿՈՆ անգամ հարկ չհամարեց գալ Նախիջևան արձանագրել
այդ մշակույթային վանդալիզմը, ոչ Սումգայիթյան ջարդերին, ոչ Բաքվի.
հետևողականություն չկա
Իսկ եթե մեր կարգավիճակում հայտնված լիներ թուրքը, մի վայնասուն կդներ,
որ ամբողջ աշխարհի, լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում կհայտնվեր:
Միթե՞ կուլ տալու բաներ էր Գուրգեն Մարգարյանի սպանությունը.
Ինչու BBS-ին, SNN-ը, կամ EVRONYUS- չանդրադարձան. մեր լրագրողներին
միայն թողնես ներքաղաքական' պառլամենտական, նախագահական ընտրություններին դերակատարություն ունենան, թիմեր կազմեն. կառավարամետ,
Լևոնամետ խաղան, իսկ ազգային հարցերին թքած ունեն: եթե մեկ-մեկ ազգային խնդիրներին վերաբերվող քիչ թե շատ հոդված է լինում, այն է
սփյուռքի մեր հայրենակից Հարութ Սասունյանի հոդվածներն են , որ "ԱԶԳ"ը թարգմանաբար ներկայացնում է. բուն հայաստանյան լրագրողները սահմանափակվում են տեղական մամուլի էջերին տալ ու լռություն:- ara
AZGASER գրել է:
Ախպեր, էս մարդը ավելի լավ պռեզիդենտ կեղնի քան Քոչը, քան ԼեվՈՆ, քան ՍեռՌՈԺԻԿԸ:
Այս անդձը իր գաղափարով, կշռադատվաց ու ստռուկտուռացվաց մտացելակերպով, ազգայնասիրական իդեալներով ավելի հարմար ու ազնիվ ղեկավար կլինի մի երկրի համար ինչպիսին է Հայաստանը իր աշխարհաքաղաքական իրադրությամբ/ռեալիզմով: Կանաչ ճանապարհ քեզ Արմեն Այվազյան Ջան:
Ես գրել է:
Հիմա Ձեր նման ազգին նվիրված ու կրթված մարդիկ պետք է կանգնեն ժողովրդի գլխին ու Ձեր պարզ, հասկանալի լեզվով բացատրեն ո՛վ -ո՛վ է, որ ժողովուրդը կարողանա ընտրել Հայաստանի ղեկավարություն, որը կգիտակցի Ձեր ասած իրավացի դիրքորոշումը:
Շնորհակալություն իրավիճակը այսպես հստակ ու իրավացի ներկայացնելու համար:
ՓԱՌՔ ՈՒ ՊԱՏԻՎ ՁԵԶ,Արմեն Այվազյան :
lousworld.com գրել է:
Հարգելի հայրենակիցներ: Շնորհակալություն Արմեն Այվազյանի նկատմամբ ձեր ցուցաբերած ազնիվ գնահատանքի համար: Մենք հերաձայնեցինք Երևան և խնդրեցինք իր ելույթի գրավոր տարբերակը, համեմատելու համար թերթերում տպագրվածների հետ: Ցավոք մամուլում հրատարակված տարբերակներում ելույթը խմբագրված էր, տարբեր թերթեր,ըստ իրենց պատկանելիության, տարբեր հատվածներ հանել էին Այվազյանի կենդանի ելույթից: Այվազյանը տրամադրեց բնօրինակը, որը որոշ աշխատանք է պահանջում ֆոնտերի ճիշտ ընտրման տեսակետից: Այդ ելույթի բնօրինակը կկարդաք դեկտեմբերի 26-ի www.louysworld.com ամենօրյա հրատարակվող կայքէջում:- bush գրել է:
- ՇԱՆԹ
Այսպիսի խելացի մարդիք մնում են ստվերում, ինչպիսին է Արմեն Այվազյանը,
Արա Պապյանը ու երկիրի արտաքին քաղաքականությունը թողնում են ինքնահոսի: Մեր դիվանագիտությունը թույլ է ու այդ է պատճառը, որ արդյունք
չկա, տեղում դոփում ենք, իսկ թուրքը ունենալով ճկուն դիվանագիտություն, կարողանում է ջրից չոր դուրս գալ: Արտաքին քաղաքականության մեջ միշտ հարմարվող, միջազգային ատյաններում մեր իրավունքներն ու պահանջները
ծուլորեն արտասանող...
դրա համար էլ ոչ քաղաքական գնահատական տրվեց Գուրգեն Մարգարյանի
սպանությանը, ոչ Նոր Ջուղայի խաչքարերի համատարած ոչնչացմանը,
ՅՈՒՆԵՍԿՈՆ անգամ հարկ չհամարեց գալ Նախիջևան արձանագրել
այդ մշակույթային վանդալիզմը, ոչ Սումգայիթյան ջարդերին, ոչ Բաքվի.
հետևողականություն չկա
Իսկ եթե մեր կարգավիճակում հայտնված լիներ թուրքը, մի վայնասուն կդներ,
որ ամբողջ աշխարհի, լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում կհայտնվեր:
Միթե՞ կուլ տալու բաներ էր Գուրգեն Մարգարյանի սպանությունը.
Ինչու BBS-ին, SNN-ը, կամ EVRONYUS- չանդրադարձան. մեր լրագրողներին
միայն թողնես ներքաղաքական' պառլամենտական, նախագահական ընտրություններին դերակատարություն ունենան, թիմեր կազմեն. կառավարամետ,
Լևոնամետ խաղան, իսկ ազգային հարցերին թքած ունեն: եթե մեկ-մեկ ազգային խնդիրներին վերաբերվող քիչ թե շատ հոդված է լինում, այն է
սփյուռքի մեր հայրենակից Հարութ Սասունյանի հոդվածներն են , որ "ԱԶԳ"ը թարգմանաբար ներկայացնում է. բուն հայաստանյան լրագրողները սահմանափակվում են տեղական մամուլի էջերին տալ ու լռություն:
Հարգելի Շանթ, չխաբնվես: Հարութ Սասունյանը մի ուրիշ տեսակ ավանտյուրիստ է, մեռրոնց կտանի ծով և ծարավ հետ կբերի: Բարձր մակարդակի պոչխաղացնող է՝ հրեական կոնտրոլի տակ, հրեաների դեմ խոսելով: - ՇԱՆԹ
- ara գրել է:
- lousworld.com
Հարգելի հայրենակիցներ: Շնորհակալություն Արմեն Այվազյանի նկատմամբ ձեր ցուցաբերած ազնիվ գնահատանքի համար: Մենք հերաձայնեցինք Երևան և խնդրեցինք իր ելույթի գրավոր տարբերակը, համեմատելու համար թերթերում տպագրվածների հետ: Ցավոք մամուլում հրատարակված տարբերակներում ելույթը խմբագրված էր, տարբեր թերթեր,ըստ իրենց պատկանելիության, տարբեր հատվածներ հանել էին Այվազյանի կենդանի ելույթից: Այվազյանը տրամադրեց բնօրինակը, որը որոշ աշխատանք է պահանջում ֆոնտերի ճիշտ ընտրման տեսակետից: Այդ ելույթի բնօրինակը կկարդաք դեկտեմբերի 26-ի www.louysworld.com ամենօրյա հրատարակվող կայքէջում:
Շնորհակալություն Լույսաշխարհ: - lousworld.com
- ABG գրել է:
Shnorhakalutjun Armen Ajvazjan!
Ajs hodvacn arje uxarkel mer himar xekavarnerin u bolor ur&acac mecaharustnerin ev stipel kardal mi 10 angam, guce gluxnery mtni.
Harkavor e tpagrel naev Hajastani bolor terterum, vor voxj joxovurdy karda. Shat ogtavet gorc klini, vor joxovurdylusabanvi ajspes, inchpes grel e Hargeli Armen Ajvazjany.
Vorqan uraxaca, vor imaca Hajastanum ajspisi xelaci mard ka, ajn el քաղաքագիտության դոկտոր «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն. Erkar kjanq qez, Armen jan! Ur er, te du Hajastani prezident darnajir!!! Hajastany kprkver! - Դավիթ գրել է:
- lousworld.com
Հարգելի հայրենակիցներ: Շնորհակալություն Արմեն Այվազյանի նկատմամբ ձեր ցուցաբերած ազնիվ գնահատանքի համար: Մենք հերաձայնեցինք Երևան և խնդրեցինք իր ելույթի գրավոր տարբերակը, համեմատելու համար թերթերում տպագրվածների հետ: Ցավոք մամուլում հրատարակված տարբերակներում ելույթը խմբագրված էր, տարբեր թերթեր,ըստ իրենց պատկանելիության, տարբեր հատվածներ հանել էին Այվազյանի կենդանի ելույթից: Այվազյանը տրամադրեց բնօրինակը, որը որոշ աշխատանք է պահանջում ֆոնտերի ճիշտ ընտրման տեսակետից: Այդ ելույթի բնօրինակը կկարդաք դեկտեմբերի 26-ի www.louysworld.com ամենօրյա հրատարակվող կայքէջում:
Շնորհակալություն եմ հայտնում Արմեն Այվազյանի ելույթի 12 էջանոց բնօրինակը ներկայացնելու համար :Շնորհավորում եմ ձեր եվ Արմեն Այվազյանի նոր տարին :Թող պատերազմի եվ քաջության աստված Վահագն վիշապաքաղը պահապան լինի Ձեզ : - lousworld.com
- BASKO գրել է:
http://www.hayq.org/upload/files/Armenian_Foreign_Policy_ARM.pdf
257 օր առաջ | 
ԱՌԱՋՆՈՐԴՆԵՐՆ ՈՒ ՕՂԻՆ
ԱՐՄԵՆ ՄՈՎՍԻՍՅԱՆ
Որքան ավելի ես հիասթափվում մեր քաղաքական կյանքից եւ հայրենի գործիչներից, այնքան հաճախ ես մտաբերում խորհրդային առաջնորդներին։ «Հայոց Աշխարհ»-ը հաճախ է պատմում նրանց մասին՝ ամենատարբեր առիթներով։ Հաշվի ...ՆՈՐ ՄԱՐԱԹՈՆ
ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԴԱԴԱՅԱՆ ԳԱԱ տնտեսագիտության ինստիտուտի գիտաշխատող, «Նորավանք» հիմնադրամի փորձագետ
Ինչու եւ ինչպես
Նոյեմբերի 22-ին կայացավ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի կազմակերպած Երեւան-Լոս Անջելես հերթական՝ 10-րդ հեռուստամարաթոնը, որը համազգային տեսակետից անկասկած տարվա ամենանշանակալի իրադարձություններից ...ԻՆՉՈՒ ԷՐ ԼԵՎՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ «ՂԱՐԱԲԱՂ» ԿՈՄԻՏԵԻ ԳՈՐԾԸ ՀԱՆԵԼ ԱՍՊԱՐԵԶԻՑ
ԱՐԹՈՒՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ 8
Այն բանից հետո, երբ անակնկալ պարզվեց, որ «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամներին առնչվող քրեական գործը ոչ թե գլխավոր դատախազության, այլ նախկին նախագահ Լ.Տեր-Պետրոսյանի անձնական արխիվում է, առաջացան մի շարք հարցեր։ ...ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ
ԱՐՄԵՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆ քաղաքագիտության դոկտոր «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն 11Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության անհասկանալի ուղղվածությունը, նրա անհետեւողական եւ շփոթ ընթացքը մեծապես պայմանավորված են հայեցակարգային խոշորագույն մի սխալով. անկախություն ստանալուց ի ...ԻՆՉՊԵՍ ԵՆ ԽԱԲՈՒՄ ՄԱՐԴԿԱՆՑ ՖՈՆՈԳՐԱՄՄԱՅԻ ՕԳՆՈՒԹՅԱՄԲ
Վ.ԽԱՉԻԿՅԱՆ 2
Ոչ ոք չգիտի, թե ով եւ երբ է հորինել ֆոնոգրամմայի տակ երգելը։ Ոմանք ասում են, թե ֆոնոգրամմայի օգտագործումն սկսվեց Boney M-ի պրոդյուսեր Ֆրանկ Ֆարիանից։ Մյուսներն ասում են, թե ֆոնոգրամմայով երգելը խորհրդային ...«ԱԼՌՈՍԱՆ» ՍԿՍՈՒՄ Է ԱԴԱՄԱՆԴԻ ՀՈՒՄՔ ՄԱՏԱԿԱՐԱՐԵԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ
ՎԱՍԱԿ ԹԱՐՓՈՇՅԱՆ 1
Այս տարվա օգոստոսին կառավարության հետ ստորագրված պայմանագրի համաձայն, ադամանդագործության ոլորտում հայտնի «Ալռոսա» ընկերությունը սկսում է ադամանդի հումք մատակարարել Հայաստանին։ Այս մասին երեկ հրավիրված ...ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԽՈՐ ԱՊԱՏԻԱՅԻ ՄԵՋ Է
ԱՆՆԱ ԱՄԻՐՅԱՆ
«Հասարակությունը խորը եւ տեւական ապատիայի մեջ է»,- երեկ ասուլիսի ընթացքում այս արձանագրումն արեցին հոգեբան ԿԱՐԻՆԵ ՆԱԼՉԱՋՅԱՆԸ եւ էթնոսոցիոլոգ ՄԻՀՐԱՆ ԳԱԼՍՏՅԱՆԸ։
Ընդ որում, մասնագետների դիտարկմամբ, հայ ...ԷՎՈԼՅՈՒՑԻԱՆ ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է
ՎԱՐԴԱՆ ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Ցավոք՝ ոչ բոլորի մոտ
Մարդկության էվոլյուցիան շարունակվում է առ այսօր եւ, հակառակ ընդունված պատկերացումների, գործընթացն այդ չի մարում, այլ միայն թափ է հավաքում։ Արդեն բազում բանավեճեր առաջացրած այդօրինակ ...ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ՄԱՔՍԱՆԵՆԳՈՒԹՅՈՒՆ
Մաքսային պետական կոմիտեի լրատվական ծառայությունԱնցած տասն օրերի ընթացքում մաքսային պետական կոմիտեի մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչության աշխատակիցները հայտնաբերել են ապօրինի ճանապարհով հանրապետություն ներմուծված ավելի քան 150 տոննա ցիտրուսային մրգեր ...«ԱԶԳԱՅԻՆ ՄԻԱԲԱՆՈՒԹՅԱՆ» ԽԻՂՃԸ ՄԱՔՈՒՐ Է, ՍԻՐՏԸ՝ ՀԱՆԳԻՍՏ
ԼԻԼԻԹ ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Չնայած Տեր-Պետրոսյանը խոստացել էր չպատասխանել ընդդիմադիր դաշտից իր հասցեին հնչող քննադատությանը եւ հակաքարոզչության զինանոցը ուղղել բացառապես իշխանության թեկնածուի դեմ, նրան սպասարկող քարոզչամեքենան նավթալինից ...ԱՐԺԵՔԱՎՈՐ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
ԱՐՄԱՆ ԿԻՐԱԿՈՍՅԱՆ Պատմական գիտությունների դոկտոր
Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ստեփան Ստեփանյանի առաջաբանով, ծանոթագրություններով եւ խմբագրությամբ Երեւանի «Սուրբ-Սեր» հրատարակչությունը ռուսերեն լույս է ընծայել «Թալեաթ փաշայի դատավարությունը» ...ՄԵՆՔ ԱՍՈՒՄ ԵՆՔ՝ ՄԵՆՔ ԼՍՈՒՄ
Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Անկախ փորձագետ ԱՐԱ ՊԱՊՅԱՆԸ համոզված է, որ առաջիկա նախագահական ընտրություններին մասնակցելու հայտ ներկայացրած թեկնածուները պետք է հստակ ներկայացնեն իրենց դիրքորոշումը հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ
...ՆԱԽԱՁԵՌՆՈՂ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
«Եթե Թուրքիան առանց Հայոց ցեղասպանությունն ընդունելու մաս կազմի Եվրամիությանը, ապա այդ դեպքում նրա հետ բանակցել Ցեղասպանության շուրջ շատ ավելի դժվար կլինի»,- կարծում է Կիրո Մանոյանը: Ըստ նրա՝ Հայաստանը ...ՀԴԿ-Ն ԲԱՑԱՌՈՒՄ Է
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցությունը հունվարին կհայտարարի, թե նախագահի թեկնածուներից ում կսատարի 2008թ. ընտրություններում: Ինչպես երեկ հայտարարեց կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը, դեմոկրատականները ...ՁԵՌՔԲԵՐՈՒՄ
Անցնող տարվա ձեռքբերումներից ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության անդամ, ՀՀԿ մամուլի քարտուղար Էդուարդ Շարմազանովը համարում է ոչ միայն խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի ավելի քաղաքակիրթ եւ գրեթե առանց սեւ քարոզչության ...ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՆՈՒՅՆՊԵՍ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔ Է
ՎՐԵԺ ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ
Այն պղծելն անթույլատրելի է
Շուրջ երկու ամիս առաջ նախագահին առընթեր մշակույթի հարցերով հանձնաժողովին ուղղված նամակում մի խումբ գրողներ իրենց բողոքն ու դժգոհությունն էին հայտնել գրականության ասպարեզում ...ԹԵԿՆԱԾՈՒՆԵՐԻ ՏԵՍՏԱՎՈՐՄԱՆ ԱՆՀԱՋՈՂ ՓՈՐՁ
ԱՐՄԵՆ ԾԱՏՈՒՐՅԱՆ
Ինչպես հայտնի է, առաջիկա նախագահական ընտրություններում սեփական թեկնածու չառաջադրած «Ժառանգություն» կուսակցությունը դիմել է նախագահի բոլոր թեկնածուներին՝ նրանցից ակնկալելով հստակ պատասխաններ՝ իրենց ծրագրերի, ...ԱՂՔԱՏՆԵՐԻ ԹԻՎԸ ԿՐՃԱՏՎԵԼ Է
ԱՐՄԵՆՊՐԵՍԱզգային վիճակագրական ծառայությունում (ԱՎԾ) երեկ ներկայացվեց 2006թ. հանրապետության 5 հազար 184 տնային տնտեսությունների կենսամակարդակի ամբողջական հետազոտության արդյունքների հիման վրա կազմված «Հայաստանի ...ՀԵՌԱՆԿԱՐՆԵՐ
Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երեկ ընդունել է ալմաստի հումքի մատակարարմամբ զբաղվող ռուսական ԱԼՌՈՍԱ ընկերության նախագահ Սերգեյ Վիբորնովի գլխավորած պատվիրակությանը:
Քննարկվել են հայկական ադամանդագործական ձեռնարկությունների ...ՌԱԶՄԱԿԱՆ ԴՈԿՏՐԻՆ
ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՄԱՄԼՈ ԳՐԱՍԵՆՅԱԿՆախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահությամբ երեկ տեղի է ունեցել Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ, որում քննարկվել է Հայաստանի ռազմական դոկտրինի նախագիծը: Ռոբերտ Քոչարյանը նշել է, որ, ըստ սահմանված ժամանակացույցի, ...ԱՌԱՋԱՐԿ
Եվրախորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի մոնիտորինգի խմբի Ադրբեջանի գծով համազեկուցող Անդրես Հերկելը հանդես է գալիս Եվրախորհրդում «սառեցված հակամարտությունների» կապակցությամբ մշտական ենթակոմիտե ստեղծելու ...ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈ՞ՒՆ, ԹԵ՞ ԻՆՔՆԱԿՈՉՆԵՐԻ ԱԿՈՒՄԲ
ԿԱՐԵՆ ՆԱՀԱՊԵՏՅԱՆ
Ի՞նչ է «քաղաքացիական հասարակությունը»։ Ժամանակակից Հայաստանում դա մի այնպիսի բան է, որի մասին բոլորը լսել են, բայց ոչ ոք այդպես էլ չի տեսել։ Սկզբում մենք զգում էինք դրա կարիքը։ Հետո՝ երկար խոսում այն ...ՈՐՏԵ՞Ղ ՓՆՏՐԵԼ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ
ՍԱՄՎԵԼ ՕՀԱՆՅԱՆ
Դժվար է չհամաձայնել այն կարծիքին, որ մեր բազմաթիվ դժբախտություններ բացատրվում են քաղաքացիական հասարակության բացակայությամբ։ Այդ մասին շատ է գրվում ու խոսվում, բայց իրավիճակի նկատելի փոփոխություն առայժմ ...ԲԱԳՐԱՏՅԱՆԸ ՀԱՎԱՔՈՒՄ Է ԿԱՌԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆ ԱՆԴԱՄՆԵՐԻՆ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ 1
«Հայելի» ակումբում երեկ մամուլի ասուլիսով հանդես եկավ նախկին վարչապետ, «Ազատություն» կուսակցության նախագահ ՀՐԱՆՏ ԲԱԳՐԱՏՅԱՆԸ
-Դեռ մայիսին ասացի, որ Հայաստանում նախագահը կփոխվի, իշխանությունից չի լինի,- ...ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՇԽԱՐՀԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
ՀՈՒՍԻԿ ՂՈՒԼՅԱՆ ԵՊՀ աշխարհագրության ֆակուլտետ, 4-րդ կուրս
Վերլուծելով 1998-2007թթ. ընթացքում ՀՀ-ում տեղի ունեցած նախագահական եւ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները` կարելի է հանգել այն եզրակացության, որ հստակ հակադրություն է դիտվում ոչ միայն Երեւանի ...ՀՈՒՅՍՆԵՐՍ ՉԿՈՐՑՆԵ՞ՆՔ
Հայաստանի տարածքում գազի հնարավոր պաշարներ հայտնաբերելու նպատակով բնապահպանության նախարարության երկրաբանական գործակալությունն ու կանադական «Թիմէներգո» ընկերությունը վերջին երկու տարում երկրաբանահետախուզական ...ՄՐՑԵՑԻՆ ԵՎ ԶՈՒՅԳԱՎՈՐՎԵՑԻՆ
ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկության խմբային մրցաշարի վերջին հանդիպումներով եւ դրանց հաջորդած վիճակահանությամբ հասարակածը հատեց Եվրագավաթների հերթական մրցաշրջանը։ Ինչպեսեւ բնորոշ է այս կարգի մրցումներին, վերջին ...ՇԱԽՄԱՏԱՅԻՆ ՌԵԿՈՐԴ
Ֆրանսիացի գրոսմայստեր Առնո Օշարը առանց դադարի արագ շախմատ խաղալու նոր ռեկորդ է գրանցել։
83 ժամ 30 րոպեում նա հասցրել է 631 պարտիա անցկացնել, որոնցից 613-ում հաղթել է, 12-ում՝ պարտվել, իսկ 6-ը ավարտել ...ՈՒՇՈՒԻ ՓԱՌԱՏՈՆ
ԱՐՄԵՆՊՐԵՍՀՀ ավանդական ուշուի ֆեդերացիայի ստեղծման 15-րդ տարեդարձի կապակցությամբ երեկ Երեւանի «Դինամո» մարզասրահում տեղի ունեցավ մարտական արվեստների փառատոն: Հայաստանի ուշուիստներին շնորհավորեցին Հայաստանի այկիդոյի, ...ԱՄԵՆԱԱՆՀԱՋՈՂ ՏՐԱՆՍՖԵՐԸ
Անգլիացի ֆուտբոլիստները մարզաձեւի պատմության մեջ ամենահաջող տրանսֆերներն են անվանել Անդրեյ Շեւչենկոյի տեղափոխությունը «Միլանից» «Չելսի»։ «Դեյլի Մեյլ» հանդեսի կայքում անցկացված հարցման 6677 մասնակիցներից ...ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԽՈՍՏԱՆՈՒՄ Է ԱՆԱԿՆԿԱԼՆԵՐ
ՆԱԻՐԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
Երեկ «Փաստարկ» ակումբի հյուրն էր ՀՅԴ խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար ՀՐԱՅՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԸ
Նախաքարոզչական փուլում արձանագրելով սեւ PR-ի դրսեւորման երեւույթը՝ նա ներկայացրեց կուսակցության դիրքորոշումը ...ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ՎԱՐԿԱՆԻՇԸ ՆՎԱԶԵԼ Է 950 ՏՈԿՈՍՈՎ
Սեփ.լրտվ. 7
Ըստ ԷԴՈՒԱՐԴ ԱՆՏԻՆՅԱՆԻ. «Լիբերալիզմի անվան տակ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը «Ինտերնացիոնալի» կարգախոսն է հնչեցնում։ Հանրահավաքներից հետո միշտ տպավորություն է առաջանում, որ այդ ամենը մի անգամ արդեն եղել է։
Հհշական ...ԱՐՀԵՍՏԱԿԱՆ ՔԱՐՈԶՉՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՐԱՅՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆԸ միտում է նկատում նախընտրական դաշտը տանել արհեստական քաղաքական բեւեռացման, ներկայացնելով այն նախկին ու ներկա իշխանությունների միջեւ պայքար։ «Իմ խորին համոզմամբ, սա արհեստական քարոզչություն ...ԻՍԿ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՆԱԵՎ ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՆ ՆՇԱՆ Է
Ասում են՝ Լ.Տեր-Պետրոսյանն այլեւս առաջվանը չէ եւ գալիս է «նոր թիմով»։ Դուք նրա կողքին, բացի հանրությանը քաջածանոթ հհշական, հհշամերձ այրերից ու մի քանի «օդիոզ» դեմքերից, նոր դեմքեր տեսնո՞ւմ եք։
Պատասխանելով ...ՏԵՂԱԿԱՆ ԴԻՏՈՐԴՆԵՐ
2008թ. փետրվարի19-ի նախագահական ընտրություններում դիտորդական առաքելություն իրականացնելու համար ԿԸՀ-ում հավատարմագրվել է տեղական դիտորդական հինգ կազմակերպություն՝ 6 հազար 074 դիտորդով: Ինչպես ասաց ԿԸՀ ...ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ ԳՈՒՑԵԵՎ ՀԵՌԱՏԵՍ ՄԱՐԴ Է
ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ
Բայց մոտիկը չի տեսնում
Հարցազրույց «Ժողովրդավարություն, բարեկեցություն, անվտանգություն» ՀԿ-ի նախագահ, քաղաքագետ ԷԴՎԱՐԴ ԱՆՏԻՆՅԱՆԻ հետ
-Պարոն Անտինյան, դուք որպես Հայաստանի քաղաքացի եւ ընտրող ձեր ...ԴՈՄԻՆԱՆՏ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ
«Ընտրազանգվածի մեծ մասի վրա, որ մտահոգված է հայրենիքի անվտանգությամբ, դոմինանտ ազդեցություն ունի վարչապետ, ՀՀԿ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, որոշ չափով նաեւ ՀՅԴ թեկնածուն»,- երեկ նման կարծիք հայտնեց ՀԺԱՄ նախագահ ...ՀԱՐՈՒՑՎԵԼ Է ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾ
ԱԺՄ նախագահ Վազգեն Մանուկյանը դեկտեմբերի 20-ին դիմում-բողոքով դիմել էր գլխավոր դատախազին։
Նա հայտնել էր, որ «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի դեկտեմբերի 15-ի թիվ 224 համարում տպագրված «Վազգեն Մանուկյանի «MEIN ...ՀԱՅԻ ԲԱԽՏ
Վրաց սահմանապահները դեկտեմբերի 20-ին «Սարպի» հսկիչ անցակետում Հայաստանի վեց քաղաքացի են կալանել, որոնք փորձում էին Վրաստանից մեկնել ուրիշների անձնագրերով:
Կալանվածները փորձում էին խմբովին վրաց-թուրքական ...Ի՜ՆՉ ԵՐԿԻՐ ԿՈՐՑՐԵՑԻՆՔ
16 տարի առաջ (1991թ.) ստորագրվեց Ալմաթիի հայտարարությունը, որը հռչակեց Անկախ Պետությունների Համագործակցության ստեղծումը: 1991 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Բելովեժյան թավուտում՝ Բելառուսի կառավարության նստավայրում, ...
ԻՆՉՈՒ ԷՐ ԼԵՎՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ «ՂԱՐԱԲԱՂ» ԿՈՄԻՏԵԻ ԳՈՐԾԸ ՀԱՆԵԼ ԱՍՊԱՐԵԶԻՑ
ԱՐԹՈՒՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ՊԵՏՔ Է ՀԱՍՏԱՏԵԼ ՄԻԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
«ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ»ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐՏԱՔԻՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ՀԱՄԱՏԵՔՍՏՈՒՄ
ԱՐՄԵՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆ քաղաքագիտության դոկտոր «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրենՄԱՐՏԻ Է ԳՆՈՒՄ ՀԻՆ ԳՎԱՐԴԻԱՆ
ԳԱԳԻԿ ՄԿՐՏՉՅԱՆԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅԱՆ ՇԻՆԾՈՒ ՓՈՐՁԵՐ
ՎԱՐԴԱՆ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ ՎԱՐԿԱՆԻՇԸ ՆՎԱԶԵԼ Է 950 ՏՈԿՈՍՈՎ
Սեփ.լրտվ.ԴԱՏԱԽԱԶՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՆՑԱՆՔԻ ՓԱՍՏԸ ՉԱՐՁԱՆԱԳՐԵ՞Ց
ԱՐԹՈՒՐ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻՆ ԿԱՐԵԼԻ Է ՎՍՏԱՀԵԼ
Ա.ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆՍՏԵՓԱՆ ԴԵՄԻՐՃՅԱՆԸ՝ ՍԱՆՉՈ ՊԱՆՍԱՅԻ ԴԵՐՈՒՄ
ԿԻՄԱ ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆԻՆՉ ԵՆ ԳՈՎԵՐԳՈՒՄ ՀԱՅԵՐԸ
- 1904 Ժնևում լույս տեսավ «Վպերյոդ» թերթի առաջին համարը Վ. Ի. Լենինի խմբագրողթյամբ:
- 1931 Հանրապետությունում ստեղծվեց ռադիոհաղորդումների կոմիտե:
- 1972 Մահացավ Մկրտիչ Արմենը: (Ծնվ. 1906 թ.):
- 1986 Արդարադատության միջազգային դատարանը Բուրկինա Ֆասոյի և Մալիի միջև սահմանամերձ վեճի վերաբերյալ ընդունեց որոշում (554, 566-567): Այս փաստաթղթի որոշ տեսակետներ կարող են նշանակալի դեր խաղալ Արցախի ճգնաժամի լուծման հարցում:
- 1993 Ադրբեջանի բանակը հարձակումներ սկսեց Արցախի հետ իր սահմանի ամբողջ երկայնքով: Բոլոր հարձակումներն էլ ետ մղվեցին հարձակողների համար մեծ ավերածություններով և կորուստներով: Հարձակումն ձախողվեց 1994-ի մայիսին:
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։