ՄԻԱՆԳԱՄԻՑ ԵՐԵՔ ԽԱՅԾ
Ստրասբուրգում տարած «հաղթանակից» հետո, որքան էլ տարօրինակ է, Սերժ Սարգսյանը միանգամից ծանր վիճակում է հայտնվել։ Եվ դա վերաբերում է ոչ այնքան ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորմանը, որքան հայ-թուրքական հարաբերություններին։ Երեկ Դավոսում Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպումից առաջ Թուրքիայի վարչապետ Էրդողանը մի քանի ուշագրավ հայտարարություններ է արել, որոնք ինչ-որ առումով բացահայտում են հայ-թուրքական այս ամբողջ «ֆլիրտի» նրբերանգները։
Իսկ ի՞նչ է ասել Էրդողանը։ «Մենք չենք կարող Ադրբեջանին միայնակ թողնել Ղարաբաղի խնդրում», հայտարարել է նա եւ ավելացրել, թե «հայ-թուրքական հետագա բանակցությունների հստակ ծրագիր կարող է կազմվել այն դեպքում, երբ մենք զգանք, որ հայկական կողմից հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված անկեղծ ձգտում կա»։ Հասկացա՞ք։ Այսինքն, եթե հայկական կողմը ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմանն ուղղված «անկեղծ ձգտում» չցուցաբերի, հայ-թուրքական բանակցությունները չեն շարունակվի (հստակ ծրագիր չեն ունենա)։ Սա Թուրքիայի կողմից մի քիչ «սիրուն բան չի», որովհետեւ Սերժ Սարգսյանն ամեն առիթով հայտարարում էր, թե հայ-թուրքական հարաբերությունները չպետք է կապել ղարաբաղյան խնդրի հետ։ Հիմա Թուրքիան փաստորեն հակառակն է պնդում, ընդ որում` բացահայտորեն հայտարարում է, որ «Ադրբեջանին մենակ չի թողնի» (այսինքն` անկողմնակալ չէ)։ Ավելին. Էրդողանը բացահայտորեն խոսում է Թուրքիայի միջնորդական առաքելության մասին։ Նա հայտարարում է, թե «բնականաբար, ես Սարգսյանին հանդիպելուց առաջ բանակցում եմ Իլհամ Ալիեւի հետ։ Իմ եւ Ալիեւի հանդիպումը կհստակեցնի Սարգսյանի հետ բանակցությունների օրակարգը»։ Միջնորդական առաքելությունը հո «պոզով-պոչով» չի՞ լինում։
Թուրքիայի պահվածքը հասկանալի է։ Նրանք Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը պայմանավորում են ղարաբաղյան խնդրով, միջնորդություն են իրականացնում եւ չեն էլ թաքցնում, որ Ադրբեջանի կողմից են։ Բայց սա որեւէ մեկի համար նորություն չէ։ Մեզ ավելի շատ Սերժ Սարգսյանի պահվածքն է հետաքրքրում։ Ընդ որում, առանցքային հարցը հետեւյալն է` ինչո՞ւ նա սկսեց այս թամաշան եւ ինչո՞ւ Գյուլին հրավիրեց Հայաստան։ Ո՞րն էր այդ քայլի նպատակը։ Եթե հիշում եք, այդ «ֆուտբոլային» խոսքազրույցի առանցքն այն էր, որ Սերժ Սարգսյանը պատրաստակամություն հայտնեց պատմաբանների համատեղ հանձնաժողով ստեղծել, եթե Թուրքիան մինչ այդ բացի սահմանը։ Այդ «գաղափարը» շատ արագ ձախողվեց, որովհետեւ նախ` Հայաստանում մեծ աղմուկ բարձրացավ, եւ երկրորդ` Թուրքիան համարեց, որ սահմանը բացելու դիմաց միայն հանձնաժողովի ստեղծումը քիչ է, եւ կարելի է Հայաստանից ավելին պահանջել։ Այլ կերպ ասած, Հայաստանը փորձեց սահմանը բացել` առանց ղարաբաղյան խնդիրը կարգավորելու, եւ կատարելապես ձախողվեց (Էրդողանի երեկվա հայտարարությունները դրա լավագույն ապացույցն են)։ Հիմա` երկրորդ հարցը. իսկ արժե՞ արդյոք այս իրավիճակում շարունակել Թուրքիայի հետ բանակցությունները։ Վերջին հաշվով, եթե ղարաբաղյան խնդիրը կարգավորվի, հայ-թուրքական սահմանն այսպես թե այնպես կբացվի։ Ուրեմն էլ ի՞նչ կարիք կա ղարաբաղյան բանակցություններում ներգրավել նաեւ Թուրքիային, եթե ստացվում է, որ հայ-թուրքական սահմանի բացման հարցը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակներում է լուծվում։
Ամբողջ խնդիրն այն է, որ 2008-ի ամռանը Սերժ Սարգսյանի վիճակն ահավոր էր` ե՛ւ ներքաղաքական առումով, ե՛ւ արտաքին քաղաքական ճնշումների իմաստով, եւ նա ստիպված էր նետվել Թուրքիայի գիրկը։ Դա, ի դեպ, նրան իսկապես օգնեց. միջազգային կառույցների վերաբերմունքը նրա նկատմամբ կտրուկ փոխվեց։ Պրոբլեմն ընդամենը այն է, որ ամեն ինչի համար պետք է վճարել, եւ հիմա հենց այդ վճարելու պահն է։ Ընդ որում, բոլորը միանգամից են պահանջում այդ վճարը։ Թուրքիան հայտարարում է, որ քանի դեռ ղարաբաղյան խնդիրը չի կարգավորվել, հայ-թուրքական սահմանը չի բացվի. Մինսկի խմբի համանախագահները վստահություն են հայտնում, որ «շատ մոտ ապագայում» կարգավորման սկզբունքների շուրջ համաձայնագիր կստորագրվի, Եվրախորհուրդը շարունակում է «մոնիտորինգի տակ պահել» Հայաստանը եւ այլն։ Սերժ Սարգսյանը փաստորեն հայտնվել է այն ձկան վիճակում, որը միանգամից երեք խայծ է կուլ տվել, ու հիմա փորձում է խաղալ երեք ձկնորսների միջեւ առկա տարաձայնությունների վրա` առանց հասկանալու, որ երեք կարթերն էլ նույն ուղղությամբ են քաշում։ Ընդ որում, հիմնական խայծը նախագահի աթոռն է եղել։ Եթե նրան թույլ են տվել տիրանալ նախագահի աթոռին` առանց դրա իրավունքն ունենալու, այսօրվա համար են թույլ տվել։ Եվ անձամբ ինքը հետդարձի ճանապարհ չունի։
Լավ է, որ Հայաստանը գոնե տեսականորեն դեռ հնարավորություն ունի դուրս գալ այս վիճակից։
- ՄԱՐԿ ՆՇԱՆՅԱՆ
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։