
ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՈՐՊԵՍ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ՆՈՐԱՀԱՅՏ ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԿԵՐ
Ադրբեջանը երկրորդն էր ԱՊՀ երկրների մեջ (Ղազախստանից հետո), որտեղ պաշտոնական այցով եղավ Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւը: Եվ եթե նկատի ունենանք, որ ուղեւորության մեջ մտցված են նաեւ Թուրքմենստանն ու նորեն Ղազախստանը, ապա պարզ է դառնում, որ ծրագրի անկյունաքարը էներգակիրներն են, գլխավորապես գազը, դրա պաշարներն ու արտահանումը:
Ըստ ռուս փորձագետների, Ռուսաստանը չէր կարող անտարբեր մնալ Ադրբեջանը ՆԱՏՕ-ի կազմի մեջ ընդգրկելու ամերիկացիների ակնարկներին: Բացի այդ, ժամանակն է իրապես հակազդելու էներգակիրները Ռուսաստանը շրջանցելով արտահանելու Արեւմուտքի նախագծերին: Իր հերթին Ադրբեջանը ձգտում է հավասարակշռել հարաբերությունները Վաշինգտոնի եւ Մոսկվայի միջեւ ինչպես հօգուտ իր քաղաքական ու տնտեսական շահերի, այնպես էլ ընդդեմ Հայաստանի:
Պատահական չէ, որ ստորագրված բարեկամության եւ ռազմավարական գործընկերության հռչակագրում ընդգծված է Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման կարեւորությունը պետությունների տարածքային ամբողջականության եւ սահմանների անքակտելիության պահպանման պայմանով:
Մինչեւ 2007-ն Ադրբեջանն ինքն էր գազ գնում Ռուսաստանից: «Գազպրոմը» բարձրացրեց գները եւ Բաքուն հրաժարվեց գնումներից: Սակայն նկատի ունենալով համաշխարհային էներգետիկայի գլոբալացման գործընթացները, ռուսները խոստանում են այսուհետեւ գազ ձեռք բերելիս առաջնորդվել եվրոպական գներով եւ դրանով հրապուրել Ադրբեջանին ու միջինասիական հանրապետություններին:
Ելնելով Մեդվեդեւի եւ Ալիեւի լավատեսական հայտարարություններից, կարելի է կռահել, որ սկզբունքային համաձայնություններ ձեռք են բերվել: «Գազպրոմի» նախագահ Միլլերի ասելով, բանակցությունները կսկսվեն արդեն երկնագույն հեղուկի գնման պայմանների շուրջը: Եվ սա արդեն համարվում է ճեղքում տվյալ բնագավառում:
Բնական է, հայերիս պիտի հետաքրքրի ռուս-ադրբեջանական ներկա պայմանավորվածությունների ազդեցությունը Ղարաբաղի խնդրի վրա: Բանն այն է, որ նավթի ու գազի նշանակությունը համաշխարհային տնտեսությունում հիրավի այնքան հրատապ է, որ տարածաշրջանային կոնֆլիկտներն անգամ խամրում են դրա առջեւ: Այստեղ գտնում են, որ ադրբեջանցիներն իրենց «համաձայնությունների» դիմաց զիջումներ պիտի պահանջեն Մոսկվայից, բայց թե ինչ չափով, բնական է, մնում է գաղտնի: Ընդգծվում է նաեւ, որ ինչ-որ տեղ Սերժ Սարգսյանին զգուշացվում է նատոյամետ եւ առհասարակ արեւմտամետ ընդգծված քայլեր անելու մտադրություններից: Նշվում է նաեւ, որ Ալիեւը հաջողությամբ է իրագործում Հայաստանի բարեկամների հետ էլ ավելի բարեկամական հարաբերություններ հաստատելու իր քաղաքականությունը:
- ՌՈՒԲԵՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ, Մոսկվա
Քննարկում
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- Vahan NY ORIGINAL
Մարիամ լեզուն այբուբենը հանգիստ մնացածը ինչպես կուզես
Vahan NY ORIGINAL-ին
մեր անսահման նվիրվածությունը, մեր անսահման երախտագիտությունը, մեր անսահման սերը ռուսական վիթխարի ու աննման քաղաքակրթության նկատմամբ, ռուսաց բացառիկ ու ամենահարուստ լեզվի նկատմամբ, մ ե ր, այո՝ մ ե ր հ ա ր ա զ ա տ ռուսական իմպարիայի մտածողության փայլատակումներին նախեւ առաջ պարտական ենք հենց այնքանով, որ վաղուց, շատ վաղուց հանգիստ ենք թողել շուն-հայերենին, նրա առավել եւս նրա շուն-այբուբենին, եւ հիմա կարողանում ենք մտքեր հաղորդել իրար լատինական գրերով, քյավառա-մոսկովյան լեզվով, կրեմլի պարտադրած ուղիղ, շատ ուղիղ գրությամբ եւ մոսկվայի ներմուծած
շ ա տ հարուստ բառապաշարով: կեցցենք մենք… ամերիկացի գրող վիլյամ սարոյանը երբ շատ մոտից տեսավ իր ցեղին իսկական մի հայտնագործություն արեց. ««մենք մեր տգիտութեամբ երջանիկ ենք: մեր տգիտութիւնը մեզի կը պահէ,, կեցցենք մենք…- Vahan NY ORIGINAL
Արամ-2 գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Եւ թքած ունեմ մեր Քրիստոնէական Հավատքի վրա, թքած ունեմ մեր Այբուբենի եւ Ուղղագրութեան վրա, թքած ունեմ այդ շան լեզվի վրա որ կոչվում է Հայերեն…
Դուք ահավոր եք, այս ո՞ւր հասաք:
Իսկ Դուք ի՞նչ լեզվով եք գրել ձեր այս խոսքերը:
Համարձակվում եմ նկատել, որ Ձեր խոսքը նման է ինչ-որ բանից /Հայրենիքից, Հայաստանից և այլն/ նեղացածի խոսքի: Ի՞նչ է պատահել...- ՄԱՐԻԱՄ
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- Me
ձեզ դպրոցում "սարկազմ" հասկացողությունը չեն սովորեցրել?
Շնորհակալ եմ Me.
Եւ մի՞թէ Սարոյանը իրավացի չէ, երբ հայի մասին ասում է. ,,Մենք մեր տգիտութեամբ երջանիկ ենք: Մեր տգիտութիւնը մեզի կը պահէ««…
Մենք ոչ միայն չգիտենք թէ ինչ բան է ««սարկազմը«« , այլեւ չենք ուզում ըմբռնել որ Լեզուն եւ նրա հետ կապված բոլոր հանգամանքները կորցնելով՝ կորցնում ենք ինքներս մեզ: Կորցնում ենք մեր Մարդ լինելը, յետոյ մեր Հայ լինելը… Կորցնում ենք հանուն ռուսականի: Եւ շատ քչերն են իրենց շուրջը Քաղաքացու հայացքով նայում՝ տեսնելու համար Հայաստանի ՌՈՒՍԱԽՈՍ ԱԶԳԱԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾԱԾ ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆԸ, ինչը մեր խորքը հրաշալի տեղավորած հյուլեական ռումբ է: Համոզված եղեք, շատ շուտով Մոսկվան մեծ հաջողությամբ կպայթեցնի այդ ռումբը… 1988 Դեկտեմբերի օրինակով: Բայց այս նոր պայթյունից հետո մենք ընդհանրապես չենք լինի: Կարեւորություն չտալով Լեզվին, Այբուբենին եւ Գրագետ գրելուն, մենք հրաշալի դաշտ ենք բացել ռուսախոս ազգաբնակչության համար, որն էլ, եթէ չեք մոռացել, 90-ականներին ռուսական անձնագրեր են ստացել: Եւ աբխազների օրինակը մի մոռացեք: Մոսկվան պաշտպանում է ոչ թէ աբխազական ինքնորոշումը, այլ ԻՐ քաղաքացիներին որ Աբխազիայի գրեթէ ամբողջ ազգաբնակչությունն է:- Me
Vahan NY ORIGINAL գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Շնորհակալ եմ Me.
Եւ մի՞թէ Սարոյանը իրավացի չէ, երբ հայի մասին ասում է. ,,Մենք մեր տգիտութեամբ երջանիկ ենք: Մեր տգիտութիւնը մեզի կը պահէ««…
Մենք ոչ միայն չգիտենք թէ ինչ բան է ««սարկազմը«« , այլեւ չենք ուզում ըմբռնել որ Լեզուն եւ նրա հետ կապված բոլոր հանգամանքները կորցնելով՝ կորցնում ենք ինքներս մեզ: Կորցնում ենք մեր Մարդ լինելը, յետոյ մեր Հայ լինելը… Կորցնում ենք հանուն ռուսականի: Եւ շատ քչերն են իրենց շուրջը Քաղաքացու հայացքով նայում՝ տեսնելու համար Հայաստանի ՌՈՒՍԱԽՈՍ ԱԶԳԱԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾԱԾ ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆԸ, ինչը մեր խորքը հրաշալի տեղավորած հյուլեական ռումբ է: Համոզված եղեք, շատ շուտով Մոսկվան մեծ հաջողությամբ կպայթեցնի այդ ռումբը… 1988 Դեկտեմբերի օրինակով: Բայց այս նոր պայթյունից հետո մենք ընդհանրապես չենք լինի: Կարեւորություն չտալով Լեզվին, Այբուբենին եւ Գրագետ գրելուն, մենք հրաշալի դաշտ ենք բացել ռուսախոս ազգաբնակչության համար, որն էլ, եթէ չեք մոռացել, 90-ականներին ռուսական անձնագրեր են ստացել: Եւ աբխազների օրինակը մի մոռացեք: Մոսկվան պաշտպանում է ոչ թէ աբխազական ինքնորոշումը, այլ ԻՐ քաղաքացիներին որ Աբխազիայի գրեթէ ամբողջ ազգաբնակչությունն է:
ՌՍԻ ՈՏԻ ՄՈՒՏՔԻ ՕՐՀՆՎԱԾ ՍՀԱԹԸ
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: Աբովյան Խաչատուրը չէր վրիպել: 1828-ին, այո՛, ազատագրվեց ա՛յս հանրապետության տարածքի հիմնական մասը` Արագած-Սպիտակ-Սեւան մոտավոր գծից մինչեւ Իգդիրով, Նախիջեւան ու Մեղրի: Դրան նախորդել էր Արցախ-Գանձակի ազատագրումն ու Գյուլիստանի պայմանագիրը: Իսկ դրանից էլ առաջ Վրաց արքան Ռուսաստանին էր միացրել իր երկիրը:
Երկրի հետ Ռուսաստանին էին միացել Արագած-Սպիտակ-Սեւան մոտավոր գծից հյուսիս ընկած ներկայիս Հայաստանի տարածքները` Լոռի-Տավուշ-Շիրակ (օր.` Անի-Կարսով): Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել: Առաջավոր մարդկության լավագույն իդեաների իրականացման ժամանակները չէին հատկապես Իրանում ու Թուրքիայում: Եվրոպան նորից մարդանալ էր սկսել, Ռուսաստանն իր ուրույն ձեւով` նույնը: Եվ ահա Ռուսաստանն եկավ:(Ըստ ՀՀ ՀՔԾ Միրզոյանի` հայերս հանեցինք Իրանի ներկայությունը, ապա եւ Թուրքիայի բացակա ներկայությունը, եւ մտցրեցինք Ռուսաստանինը):
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: Աբովյան Խաչատուրը չէր վրիպի, եթե այդպես ասեր նաեւ այդ ժամանակ: Քսաներորդ դարի սկզբից, կամ էլ թե տասականներին Ռուսական կայսրությունը ստանձնեց եւ իրականացնել սկսեց արդեն թրքակա՛ն լծից ազգիս փրկարար ազատագրումը: Այդ նպատակով, պահին սպասելով եւ պահը նախապատրաստելով հայ քաղաքականացված շրջանակները թե՛ այստեղ եւ թե՛ Թուրքիայում ազգային ազատագրական հզոր գործունեություն ծավալելով` թրքական կեղեքման ու լծի դեմ բողոքի ու ֆիդայական կռվի ալիքներ վեր հանեցին:Իսկ երբ արդեն եղեռնը սկսել էր ու բուռն կատարման փուլում էր, կամավորական-պարտիզանների ռուս-թրքական սահմանը հատող խմբերը կամավորական գնդերի վերածվեցին եւ մտան բաց պատերազմի մեջ:
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: 1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հայաստան մուտք գործեց 11-րդ կարմիր բանակը եւ այն հռչակեց 29 հազար քառակուսի կիլոմետրանոց խորհրդային տարածք` 10 հազար քառակուսի կմ դաշնակցական պարտված հանրապետության փոխարեն: Այս անգամ արդեն ոչ միայն Աբովյանը չէր վրիպի: Հստակ ու տաղանդը տեղը, իր ժամանակին սա վկայեց Համո Սահյանը.«Թե հոկտեմբերյան դրոշի փայլից չշիկներ կատարն Արագածի, Իր մութ ձորերում շունչը կփչեր քարերի աշխարհ Հայաստանս...»:
1945-ին էլ այդպես էր, երբ արդեն Իոսիֆ Ստալինի ձեռամբ մեր ԱրեւմտաՀայաստանում ռայկոմի ու գործկոմի, շրջկոմի ու քաղկոմի մարմիններ ու քարտուղարներ ունեինք նշանակած եւ մերթ մի բան էր մնացել` որ թուրքերը մեր կժին պուլիկ ասեն` վրա տանք ամբողջ Սովետով:
1988-98-ին էլ էր այդպես: Երբ հերթական անգամ փլուզվող ռուսական կայսրությունը կամ Սովետական Միությունը, ապա եւ Ռուսաստանը օգնության ձեռք մեկնեց գերակշիռ ու միջազգայնորեն պաշտպանված հակառակորդին դեմ հանդիման հերոսաբար կանգնած հայերիս:
Բայց մենք մինչեւ երբ ենք մեր թերարժեքության բարդույթով մեզ ու մեր սերունդներին խեղելու` «ֆորպոստ ենք», «հավերժ ռուսի հետ ենք», «ռուսը չլինի` մենք կորած ենք»: Վերը թվարկածս անխտիր բոլոր փաստերը ունեն իրենց նախորդած, հաջորդած, իրենց համընթաց տեղի ունեցած այլ փաստեր, որոնք վատթարագույն դեպքում մի բան են ապացուցում` ՈՐԵՎԷ ԱԶԳ, ԵՐԿԻՐ, ԱՌԱՎԵԼ ԵՎՍ` ԻՄՊԵՐԻԱ ՄԻԱՅՆ ՄԻ ՇԱՀ ՈՒՆԻ` ԻՐ ՇԱՀԸ: Մեր ու «Մեծն Ռուսիայի» շահերը երբ համընկել են` մենք Էլ ենք շահել, երբ չեն համընկել` տրորելով, վատթարագույնս «դավաճանելով», անմեղսունակի դիմակը երեսին` նույն այդ «Մեծն Ռուսիան», ճիշտ ու ճիշտ Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Իրանի ու Բյուզանդիայի, Ոսկե Հորդայի` մեզ հետ առնչված կամայական երկրի կամ կայսրության պես, անցել է թե՛ մեր, թե՛ մեր երկրի, թե՛ մեր երկրում ի՛ր շահերի վրայով:
Ռուսաստանը 1828-ին «տեղ հասավ», որովհետեւ մինչեւ այդ այլ խնդիրներ կային: Եվ հոգ չէր, թե քրիստոնյա ու ազնիվ հայ ժողովուրդը հեծեծում էր իսլամ լծի տակ: 1828-ից հետո էլ այս ժողովուրդը մի կուշտ չապրեց, որովհետեւ ճիշտ է` ՔՐԻՍՏՈՆՅԱ ԷՐ եւ տարբեր էին մուսուլման պարսիկը ու ռուսը, բայց հիմա՛ էլ գավառ էր ու արմյաշկա էր: Բացի այդ` տեսեք-տեսեք, լեզու-գրականություն էր ուզում, ընդվզում էր...
Արդեն 20-րդ դարասկզբին նույն Ռուսաստանն էլ, այլոց պես, զինում էր հայերին` հանում Օսմանյան կայսրության, ապա` երիտթուրքերի դեմ: Ռուս-օսմանյան սահմանն անցնող հայ կամավորներին հաճախ գնդակահարում էին հենց սահմանի վրա` թուրքերն ու ռուսները: Մի հուժկու ՀՈւ անելով իհարկե ռուսական բանակն ու հայ կամավորական գնդերը 1915-17թթ. կոտորածից փրկեցին հարյուր հազարավոր հայերի, ազատագրեցին գրեթե ողջ Հայքը...Ապա իրավիճակը փոխվեց եւ նահանջեց ռուսական բանակը եւ բաց ճակատում թուլացած, բայց չսատկած թուրքի բանակի ու խուժանի առաջ հայերը մնացին մենակ:
Հետո Սովետական Ռուսաստանը կոմունիստ Աթաթուրքին զենք էր ծախում, շատ հաճախ նույնիսկ նվիրում: Եվ 1920-ին, երբ «այն է»` վիլսոնյան Հայաստանը` գրեթե Մեծ Հայքն էր առաջանալու` «պարտված» Թուրքիան ու Աթաթուրքը փոշմանեցին... Եվ իհարկե նոյեմբերի 29-ը նվեր էր Բաթումում գծած քարտեզի համեմատությամբ:
1945-ին ոչինչ էլ չէր լինելու, ուղղակի Ստալինը թեթեւ հույս ուներ, որ նախկին դաշնակիցների` ԱՄՆ-ի ու Բրիտանիայի հետ լեզու կգտնի: Իզուր էր հույսը եւ ԽՍՀՄ կախումն այդ պահին` մեծ:
1988-ին Սումգայիթում, ապա Բաքվում անտաղանդ ու անտարբեր` կայսրությունը զոհեց մոտ հարյուր հայի կյանք, կարծում էր` ի խրատ անջատողականներիս, բայց առաջնահերթորեն` ի կործանումն ինքն իրեն: Ապա եւ երկար չէր կողմնորոշվում «հավերժ դաշնակիցը»` զենք էր ծախում ու նվիրում թե՛ մեզ, թե՛ թուրքերին, կռվում էր թուրքի կողմից: Հետո մե՛ր կամքով նժարը մեր կողմ թեքվեց ու ինքն էլ կարծես մեր «կողմ անցավ»...
Ռուսաստանն ունի իր շահերը: Միայն իր: Ռուսաստանին այսօր այստեղ տարածք է պետք: Ավելի ճիշտ, տարածքը չի խանգարի: Ռուսաստանին այսօր այստեղ ունեցվածքն էլ չի խանգարում: Տարածքի վրա հայեր կան, կամ կլինեն, Ռուսաստանին բնավ չի հուզում: Ռուսաստանի համար այսօր կարեւոր է մի բան, որ տարածքի կառավարիչներն իրեն մատ չանեն: Չխաբեն: Տարածքից չվտարեն: Վրաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ այդպես էլ կարող է լինել: Պարզ է, որ Ռուսաստանը երեխա չէ եւ նույն Վրաստանից հազիվ թե հեռանա «ինչպես հարկն է»: Նույն Վրաստանում էլ Ռուսաստանն ունի շոշափելի ունեցվածք:Սակայն նույն այդ Վրաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ երկրի կառավարիչները որեւէ գերտերության իրենց ասելիքը կարող են ասել: Նույնիսկ, երբ Աբխազիայի ու Հարավ-Օսիայի հարց կա: Նույն այդ Վրաստանի փորձը նաեւ ցույց է տալիս, որ Մոսկվայում առայսօր սափրագլուխները ՀԱՅԵՐԻ ԵՆ ՄՈՐԹՈւՄ, մինչդեռ որեւէ վրացու գլխից մազ չի ընկել:
Ռուսաստանի կամայական սափրագլուխ, չինովնիկ, էֆ-էս-բե կամ նախագահ որեւէ հայի երբեւէ կհարգի, երբ որեւէ հայ երբեւէ ի՛նքն իրեն հարգի, ու ռուսին չներկայանա որպես ֆորպոստի պահակ կամ տարածքի կառավարիչ, այլ որպես ազգ, որպես պետություն:
Իսկ մինչ այդ` տարածքի անտաղանդ կառավարիչները` սրանք, նույնիսկ այս կարգավիճակով` կորցրել են Կրեմլի վստահությունը եւ սեփական ազգից ֆորպոստի ու քրիստոնեության կաղկանձով` ռսի ոտի մուտքի սհաթի պաշտպանությանն են ապավինել:- ՄԱՐԻԱՄ
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- grigor
menk hajers ov enk rusi hamar. rusin mer hoxna petk. xarabaxum rusner@ kich chen ognel adrbejanin. vor petk lini im karzikov eli kognen. naft@ durs ga. mnazaz@ skim.
Հրաշք դատողություն… Ինչ հրաշալի միտք… Մեր տունն ու տեղը, մորն ու քրոջը պաշտպանելու համար կանչում ենք ոխերիմ հարեւանին… Այ քեզ ,,տղամարդու«« խոսք: Այ քեզ տղամարդ տղա… Այ քեզ հայրենասեր… Զզվում եմ …- grigor
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- Vahan NY ORIGINAL
ՌՍԻ ՈՏԻ ՄՈՒՏՔԻ ՕՐՀՆՎԱԾ ՍՀԱԹԸ
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: Աբովյան Խաչատուրը չէր վրիպել: 1828-ին, այո՛, ազատագրվեց ա՛յս հանրապետության տարածքի հիմնական մասը` Արագած-Սպիտակ-Սեւան մոտավոր գծից մինչեւ Իգդիրով, Նախիջեւան ու Մեղրի: Դրան նախորդել էր Արցախ-Գանձակի ազատագրումն ու Գյուլիստանի պայմանագիրը: Իսկ դրանից էլ առաջ Վրաց արքան Ռուսաստանին էր միացրել իր երկիրը:
Երկրի հետ Ռուսաստանին էին միացել Արագած-Սպիտակ-Սեւան մոտավոր գծից հյուսիս ընկած ներկայիս Հայաստանի տարածքները` Լոռի-Տավուշ-Շիրակ (օր.` Անի-Կարսով): Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել: Առաջավոր մարդկության լավագույն իդեաների իրականացման ժամանակները չէին հատկապես Իրանում ու Թուրքիայում: Եվրոպան նորից մարդանալ էր սկսել, Ռուսաստանն իր ուրույն ձեւով` նույնը: Եվ ահա Ռուսաստանն եկավ:(Ըստ ՀՀ ՀՔԾ Միրզոյանի` հայերս հանեցինք Իրանի ներկայությունը, ապա եւ Թուրքիայի բացակա ներկայությունը, եւ մտցրեցինք Ռուսաստանինը):
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: Աբովյան Խաչատուրը չէր վրիպի, եթե այդպես ասեր նաեւ այդ ժամանակ: Քսաներորդ դարի սկզբից, կամ էլ թե տասականներին Ռուսական կայսրությունը ստանձնեց եւ իրականացնել սկսեց արդեն թրքակա՛ն լծից ազգիս փրկարար ազատագրումը: Այդ նպատակով, պահին սպասելով եւ պահը նախապատրաստելով հայ քաղաքականացված շրջանակները թե՛ այստեղ եւ թե՛ Թուրքիայում ազգային ազատագրական հզոր գործունեություն ծավալելով` թրքական կեղեքման ու լծի դեմ բողոքի ու ֆիդայական կռվի ալիքներ վեր հանեցին:Իսկ երբ արդեն եղեռնը սկսել էր ու բուռն կատարման փուլում էր, կամավորական-պարտիզանների ռուս-թրքական սահմանը հատող խմբերը կամավորական գնդերի վերածվեցին եւ մտան բաց պատերազմի մեջ:
Իհարկե այդ այդպես էր: Իհարկե օրհնված էր սհաթը: Ժամը, օրը, պահը: 1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հայաստան մուտք գործեց 11-րդ կարմիր բանակը եւ այն հռչակեց 29 հազար քառակուսի կիլոմետրանոց խորհրդային տարածք` 10 հազար քառակուսի կմ դաշնակցական պարտված հանրապետության փոխարեն: Այս անգամ արդեն ոչ միայն Աբովյանը չէր վրիպի: Հստակ ու տաղանդը տեղը, իր ժամանակին սա վկայեց Համո Սահյանը.«Թե հոկտեմբերյան դրոշի փայլից չշիկներ կատարն Արագածի, Իր մութ ձորերում շունչը կփչեր քարերի աշխարհ Հայաստանս...»:
1945-ին էլ այդպես էր, երբ արդեն Իոսիֆ Ստալինի ձեռամբ մեր ԱրեւմտաՀայաստանում ռայկոմի ու գործկոմի, շրջկոմի ու քաղկոմի մարմիններ ու քարտուղարներ ունեինք նշանակած եւ մերթ մի բան էր մնացել` որ թուրքերը մեր կժին պուլիկ ասեն` վրա տանք ամբողջ Սովետով:
1988-98-ին էլ էր այդպես: Երբ հերթական անգամ փլուզվող ռուսական կայսրությունը կամ Սովետական Միությունը, ապա եւ Ռուսաստանը օգնության ձեռք մեկնեց գերակշիռ ու միջազգայնորեն պաշտպանված հակառակորդին դեմ հանդիման հերոսաբար կանգնած հայերիս:
Բայց մենք մինչեւ երբ ենք մեր թերարժեքության բարդույթով մեզ ու մեր սերունդներին խեղելու` «ֆորպոստ ենք», «հավերժ ռուսի հետ ենք», «ռուսը չլինի` մենք կորած ենք»: Վերը թվարկածս անխտիր բոլոր փաստերը ունեն իրենց նախորդած, հաջորդած, իրենց համընթաց տեղի ունեցած այլ փաստեր, որոնք վատթարագույն դեպքում մի բան են ապացուցում` ՈՐԵՎԷ ԱԶԳ, ԵՐԿԻՐ, ԱՌԱՎԵԼ ԵՎՍ` ԻՄՊԵՐԻԱ ՄԻԱՅՆ ՄԻ ՇԱՀ ՈՒՆԻ` ԻՐ ՇԱՀԸ: Մեր ու «Մեծն Ռուսիայի» շահերը երբ համընկել են` մենք Էլ ենք շահել, երբ չեն համընկել` տրորելով, վատթարագույնս «դավաճանելով», անմեղսունակի դիմակը երեսին` նույն այդ «Մեծն Ռուսիան», ճիշտ ու ճիշտ Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Իրանի ու Բյուզանդիայի, Ոսկե Հորդայի` մեզ հետ առնչված կամայական երկրի կամ կայսրության պես, անցել է թե՛ մեր, թե՛ մեր երկրի, թե՛ մեր երկրում ի՛ր շահերի վրայով:
Ռուսաստանը 1828-ին «տեղ հասավ», որովհետեւ մինչեւ այդ այլ խնդիրներ կային: Եվ հոգ չէր, թե քրիստոնյա ու ազնիվ հայ ժողովուրդը հեծեծում էր իսլամ լծի տակ: 1828-ից հետո էլ այս ժողովուրդը մի կուշտ չապրեց, որովհետեւ ճիշտ է` ՔՐԻՍՏՈՆՅԱ ԷՐ եւ տարբեր էին մուսուլման պարսիկը ու ռուսը, բայց հիմա՛ էլ գավառ էր ու արմյաշկա էր: Բացի այդ` տեսեք-տեսեք, լեզու-գրականություն էր ուզում, ընդվզում էր...
Արդեն 20-րդ դարասկզբին նույն Ռուսաստանն էլ, այլոց պես, զինում էր հայերին` հանում Օսմանյան կայսրության, ապա` երիտթուրքերի դեմ: Ռուս-օսմանյան սահմանն անցնող հայ կամավորներին հաճախ գնդակահարում էին հենց սահմանի վրա` թուրքերն ու ռուսները: Մի հուժկու ՀՈւ անելով իհարկե ռուսական բանակն ու հայ կամավորական գնդերը 1915-17թթ. կոտորածից փրկեցին հարյուր հազարավոր հայերի, ազատագրեցին գրեթե ողջ Հայքը...Ապա իրավիճակը փոխվեց եւ նահանջեց ռուսական բանակը եւ բաց ճակատում թուլացած, բայց չսատկած թուրքի բանակի ու խուժանի առաջ հայերը մնացին մենակ:
Հետո Սովետական Ռուսաստանը կոմունիստ Աթաթուրքին զենք էր ծախում, շատ հաճախ նույնիսկ նվիրում: Եվ 1920-ին, երբ «այն է»` վիլսոնյան Հայաստանը` գրեթե Մեծ Հայքն էր առաջանալու` «պարտված» Թուրքիան ու Աթաթուրքը փոշմանեցին... Եվ իհարկե նոյեմբերի 29-ը նվեր էր Բաթումում գծած քարտեզի համեմատությամբ:
1945-ին ոչինչ էլ չէր լինելու, ուղղակի Ստալինը թեթեւ հույս ուներ, որ նախկին դաշնակիցների` ԱՄՆ-ի ու Բրիտանիայի հետ լեզու կգտնի: Իզուր էր հույսը եւ ԽՍՀՄ կախումն այդ պահին` մեծ:
1988-ին Սումգայիթում, ապա Բաքվում անտաղանդ ու անտարբեր` կայսրությունը զոհեց մոտ հարյուր հայի կյանք, կարծում էր` ի խրատ անջատողականներիս, բայց առաջնահերթորեն` ի կործանումն ինքն իրեն: Ապա եւ երկար չէր կողմնորոշվում «հավերժ դաշնակիցը»` զենք էր ծախում ու նվիրում թե՛ մեզ, թե՛ թուրքերին, կռվում էր թուրքի կողմից: Հետո մե՛ր կամքով նժարը մեր կողմ թեքվեց ու ինքն էլ կարծես մեր «կողմ անցավ»...
Ռուսաստանն ունի իր շահերը: Միայն իր: Ռուսաստանին այսօր այստեղ տարածք է պետք: Ավելի ճիշտ, տարածքը չի խանգարի: Ռուսաստանին այսօր այստեղ ունեցվածքն էլ չի խանգարում: Տարածքի վրա հայեր կան, կամ կլինեն, Ռուսաստանին բնավ չի հուզում: Ռուսաստանի համար այսօր կարեւոր է մի բան, որ տարածքի կառավարիչներն իրեն մատ չանեն: Չխաբեն: Տարածքից չվտարեն: Վրաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ այդպես էլ կարող է լինել: Պարզ է, որ Ռուսաստանը երեխա չէ եւ նույն Վրաստանից հազիվ թե հեռանա «ինչպես հարկն է»: Նույն Վրաստանում էլ Ռուսաստանն ունի շոշափելի ունեցվածք:Սակայն նույն այդ Վրաստանի փորձը ցույց է տալիս, որ երկրի կառավարիչները որեւէ գերտերության իրենց ասելիքը կարող են ասել: Նույնիսկ, երբ Աբխազիայի ու Հարավ-Օսիայի հարց կա: Նույն այդ Վրաստանի փորձը նաեւ ցույց է տալիս, որ Մոսկվայում առայսօր սափրագլուխները ՀԱՅԵՐԻ ԵՆ ՄՈՐԹՈւՄ, մինչդեռ որեւէ վրացու գլխից մազ չի ընկել:
Ռուսաստանի կամայական սափրագլուխ, չինովնիկ, էֆ-էս-բե կամ նախագահ որեւէ հայի երբեւէ կհարգի, երբ որեւէ հայ երբեւէ ի՛նքն իրեն հարգի, ու ռուսին չներկայանա որպես ֆորպոստի պահակ կամ տարածքի կառավարիչ, այլ որպես ազգ, որպես պետություն:
Իսկ մինչ այդ` տարածքի անտաղանդ կառավարիչները` սրանք, նույնիսկ այս կարգավիճակով` կորցրել են Կրեմլի վստահությունը եւ սեփական ազգից ֆորպոստի ու քրիստոնեության կաղկանձով` ռսի ոտի մուտքի սհաթի պաշտպանությանն են ապավինել:
Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել _ Միանգամայն ճիշտ է: Ինչպէս եւ ճիշտ է ընդհանուր ակնարկի ուղղվածությունը: Բայց մի քանի մնացորդային (ռուդիմենտար) մտայնություններ կան, որոնց մէջ ամենից գլխավորը այն մոլորությունն է, թէ 1918-20 թթ հանրապետության տարածքը եղել է 10 000 քառ. կմ: 1918-20թվականների հանրապետության սահմանները հաստատված է եղել այսպես.
úð¾Üø
г۳ëï³ÝÇ Ý»ñÏ³Û ï»ñÇïáñdzÛÇ
ãáñë ݳѳݕݻñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ
23 سÛÇëÇ« 1920 Ã.
ºñ»õ³Ý
г۳ëï³ÝÇ ãáñë ݳѳÝգÝ»ñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ գÍ»É Ñ»ï»õ»³É Ï»ñåáí`
1. ²ñ³ñ³ï»³Ý ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ºñ»õ³ÝÇ« êáõñÙ³ÉáõÇ« Üáñ ´³Û³½»ïÇ« ¸³ñ³É³գ»³½Ç« Þ³ñáõñÇ »õ ܳËÇç»õ³ÝÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕç³å¿ë »õ ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÝ ³é³Ýó ³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÇ£ ܳѳÝգÇ Ï»ÝïñáÝÝ ¿ ºñ»õ³Ý ù³Õ³ùÁ£
2. ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³Ýգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÇ Â³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÁ« ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉÇ »õ Ô³ñ³ùÇÉÇë³ÛÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ« Ô³ñëÇ գ³õ³éÇ º գ³õ³é³ÏÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ »õ ² »õ ¶ գ³õ³é³ÏÝ»ñÇ áñáß Ù³ë»ñÝ« ëÏë³Í âɹñ É×Ç Ñ³ñ³õ³ÛÇÝ ³÷Ç ¸³ßÏ»÷ñÇ գÇõÕÇó Ë×áõÕáí ѳñ³õ« Ü»ñùÇÝ ä³ñÏ»ïÇó Ïïñ»Éáí »ñϳÃáõÕ³ÛÇÝ áõÕÇÕ գÍáí ÙÇÝã»õ ¸³ÛݳÉÇË գÇõÕÁ« ²Ë³Éù³É³ùÇ »õ ´áñã³ÉáõÇ գ³õ³éÝ»ñÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ »õ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ£ λÝïñáÝÝ ¿ ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉ ù³Õ³ùÁ£
̳ÝûÃáõÃÇõÝ£ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ ųٳݳϳõáñ³å¿ë ½³ïõáõÙ ¿ ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇó »õ ϳ½ÙáõÙ ³é³ÝÓÇÝ Ùdzõáñ« áñÁ Ï³å ¿ å³ÑáõÙ ³ÝÙÇç³å¿ë Ý»ñùÇÝ •áñÍ»ñÇ ÙÇÝÇëïñáõû³Ý Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ñ³ëï³ïáõû³Ý Ñ»ï£
3. ì³Ý³Ý¹Ç ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý Ô³ñëÇ Ý³ËÏÇÝ ßñç³ÝÁ« µ³óÇ Ô³ñëÇ ßñç³ÝÇ ³ÛÝ Ù³ë»ñÇ« áñáÝù ÙdzóõáõÙ »Ý ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇÝ£ λÝïñáÝÝ ¿ Ô³ñë ù³Õ³ùÁ£
4. êÇõÝ»³ó ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¼³Ý•»½áõñÁ »õ Ô³ñ³µ³ÕÁ` ì³ñ³Ý¹³Ý« ʳã»ÝÁ« ¶ÇõÉÇëï³ÝÁ« ¸Ç½³ÏÁ »õ ¶³ÝÓ³ÏÇ գ³õ³éÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ£
ì³ñã³å»ï`
вØà úÐ²Üæ²Üº²Ü
ÐÐ ääβ« ý© 203« ó. 1© •. 116« é 43£ гëï³ïáõ³Í å³ï׿ݣ Ø»ù»Ý³գիñ£
Այսպիսով. Մոսկվան թուրքերին զինեց եւ ուղարկեց Հայաստանի վրայ՝ հայերին դնելով երկընտրանքի առաջ՝ կամ ջարդերը կշարունակվեն, կամ Հայաստանը իշխանությունը կհանձնի կոմունիստներին:
Բնական է որ Հայաստանի իշխանությունը մտածելով թէ կոմունիստներն էլ հայեր են, զիջեց… Հայաստանի իշխանությունը չուներ մեր սերնդի կենսափորձը եւ պարկեշտօրեն հետ քաշվեց: Մոսկվան իր դաշնակիցներին զիջեց այն ամենը, ինչ հիմա կորցրել ենք (Ղարաբաղն էլ հետը): Եւ ստեղծելով Անդրֆեդերացիա կոչվող մի նոր գավառ, հալեցրեց Հայաստանը ընդհանրապես: 1920-ից մինչեւ 1936 թվականը ՉԻ եղել Հայաստան: Մեր ավագները գիտեին Տաճկահայաստան եւ ռուսահայաստան: Եւ հետագա տասնամյակներին Մոսկվան իրականացրեց հայ եւ թուրք միասնական՝ ««Հայաստան առանց հայերի,, ծրագիրը: Այդ ծրագիրը սկսվեց 1915-ից, երբ երկու անգամ Մոսկվան հասավ մինչեւ Վան ու հետ քաշվեց… Կարդացեք այդ օրերին ռուսական թերթի լրագրող, բանաստեղծ Սերգեյ Գորոդեցկիին: Այնուհետեւ սկսվեց հայկական ջարդը ռուսահայաստանում: Խանջյանը 1928-ից մինչեւ իր սպանությունը Հայաստանում իրականացրեց ««կուլտուրական ռեւոյուցիան«« (տես Հանրագւիտարան, ԽԱՆՋՅԱՆ հոդվածը): Իսկ կուլտուրական ռեւոլուցիա նշանակում է ջնջել անցյալի ամբողջ մշակույթը եւ ստեղծել ՆՈՐԸ՝ Սովետականը: Ինչը եւ տեղի ունեցավ… 1938-ին Մոսկվան ուղարկեց Միկոյանին՝ Խանջանյանի սկսած մաքրազարդումները իրենց վախճանին հասցնելու համար: Այդ հանցագործության մասին. երբ նկատեցին, թէ Միկոյանը ուրիշ ելք չուներ՝ նրա որդին՝ Սերգոն, պատասխանեց, թէ ելքը կար եւ դա ինքնասպան լինելն էր եւ ոչ թէ հարազատ =ողովրդին սրի քաշելը… Արդյունը հիմա մենք ենք… Սարոյանի ասած ցեղը… Եւ բնավ գեղեցիկ բան չէ, երբ Սահյանի ողբերգութեամբ (որ ձեզ անպայման անհայտ է) փորձում եք արդարացնել կոմունիզմի ոճիրները եւ ոճիրները ոչ միայն հայերի, այլեւ մյուսների, նաեւ ռուսների դեմ…- Vahan NY ORIGINAL
jewwatch.com գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել _ Միանգամայն ճիշտ է: Ինչպէս եւ ճիշտ է ընդհանուր ակնարկի ուղղվածությունը: Բայց մի քանի մնացորդային (ռուդիմենտար) մտայնություններ կան, որոնց մէջ ամենից գլխավորը այն մոլորությունն է, թէ 1918-20 թթ հանրապետության տարածքը եղել է 10 000 քառ. կմ: 1918-20թվականների հանրապետության սահմանները հաստատված է եղել այսպես.
úð¾Üø
г۳ëï³ÝÇ Ý»ñÏ³Û ï»ñÇïáñdzÛÇ
ãáñë ݳѳݕݻñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ
23 سÛÇëÇ« 1920 Ã.
ºñ»õ³Ý
г۳ëï³ÝÇ ãáñë ݳѳÝգÝ»ñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ գÍ»É Ñ»ï»õ»³É Ï»ñåáí`
1. ²ñ³ñ³ï»³Ý ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ºñ»õ³ÝÇ« êáõñÙ³ÉáõÇ« Üáñ ´³Û³½»ïÇ« ¸³ñ³É³գ»³½Ç« Þ³ñáõñÇ »õ ܳËÇç»õ³ÝÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕç³å¿ë »õ ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÝ ³é³Ýó ³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÇ£ ܳѳÝգÇ Ï»ÝïñáÝÝ ¿ ºñ»õ³Ý ù³Õ³ùÁ£
2. ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³Ýգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÇ Â³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÁ« ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉÇ »õ Ô³ñ³ùÇÉÇë³ÛÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ« Ô³ñëÇ գ³õ³éÇ º գ³õ³é³ÏÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ »õ ² »õ ¶ գ³õ³é³ÏÝ»ñÇ áñáß Ù³ë»ñÝ« ëÏë³Í âɹñ É×Ç Ñ³ñ³õ³ÛÇÝ ³÷Ç ¸³ßÏ»÷ñÇ գÇõÕÇó Ë×áõÕáí ѳñ³õ« Ü»ñùÇÝ ä³ñÏ»ïÇó Ïïñ»Éáí »ñϳÃáõÕ³ÛÇÝ áõÕÇÕ գÍáí ÙÇÝã»õ ¸³ÛݳÉÇË գÇõÕÁ« ²Ë³Éù³É³ùÇ »õ ´áñã³ÉáõÇ գ³õ³éÝ»ñÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ »õ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ£ λÝïñáÝÝ ¿ ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉ ù³Õ³ùÁ£
̳ÝûÃáõÃÇõÝ£ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ ųٳݳϳõáñ³å¿ë ½³ïõáõÙ ¿ ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇó »õ ϳ½ÙáõÙ ³é³ÝÓÇÝ Ùdzõáñ« áñÁ Ï³å ¿ å³ÑáõÙ ³ÝÙÇç³å¿ë Ý»ñùÇÝ •áñÍ»ñÇ ÙÇÝÇëïñáõû³Ý Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ñ³ëï³ïáõû³Ý Ñ»ï£
3. ì³Ý³Ý¹Ç ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý Ô³ñëÇ Ý³ËÏÇÝ ßñç³ÝÁ« µ³óÇ Ô³ñëÇ ßñç³ÝÇ ³ÛÝ Ù³ë»ñÇ« áñáÝù ÙdzóõáõÙ »Ý ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇÝ£ λÝïñáÝÝ ¿ Ô³ñë ù³Õ³ùÁ£
4. êÇõÝ»³ó ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¼³Ý•»½áõñÁ »õ Ô³ñ³µ³ÕÁ` ì³ñ³Ý¹³Ý« ʳã»ÝÁ« ¶ÇõÉÇëï³ÝÁ« ¸Ç½³ÏÁ »õ ¶³ÝÓ³ÏÇ գ³õ³éÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ£
ì³ñã³å»ï`
вØà úÐ²Üæ²Üº²Ü
ÐÐ ääβ« ý© 203« ó. 1© •. 116« é 43£ гëï³ïáõ³Í å³ï׿ݣ Ø»ù»Ý³գիñ£
Այսպիսով. Մոսկվան թուրքերին զինեց եւ ուղարկեց Հայաստանի վրայ՝ հայերին դնելով երկընտրանքի առաջ՝ կամ ջարդերը կշարունակվեն, կամ Հայաստանը իշխանությունը կհանձնի կոմունիստներին:
Բնական է որ Հայաստանի իշխանությունը մտածելով թէ կոմունիստներն էլ հայեր են, զիջեց… Հայաստանի իշխանությունը չուներ մեր սերնդի կենսափորձը եւ պարկեշտօրեն հետ քաշվեց: Մոսկվան իր դաշնակիցներին զիջեց այն ամենը, ինչ հիմա կորցրել ենք (Ղարաբաղն էլ հետը): Եւ ստեղծելով Անդրֆեդերացիա կոչվող մի նոր գավառ, հալեցրեց Հայաստանը ընդհանրապես: 1920-ից մինչեւ 1936 թվականը ՉԻ եղել Հայաստան: Մեր ավագները գիտեին Տաճկահայաստան եւ ռուսահայաստան: Եւ հետագա տասնամյակներին Մոսկվան իրականացրեց հայ եւ թուրք միասնական՝ ««Հայաստան առանց հայերի,, ծրագիրը: Այդ ծրագիրը սկսվեց 1915-ից, երբ երկու անգամ Մոսկվան հասավ մինչեւ Վան ու հետ քաշվեց… Կարդացեք այդ օրերին ռուսական թերթի լրագրող, բանաստեղծ Սերգեյ Գորոդեցկիին: Այնուհետեւ սկսվեց հայկական ջարդը ռուսահայաստանում: Խանջյանը 1928-ից մինչեւ իր սպանությունը Հայաստանում իրականացրեց ««կուլտուրական ռեւոյուցիան«« (տես Հանրագւիտարան, ԽԱՆՋՅԱՆ հոդվածը): Իսկ կուլտուրական ռեւոլուցիա նշանակում է ջնջել անցյալի ամբողջ մշակույթը եւ ստեղծել ՆՈՐԸ՝ Սովետականը: Ինչը եւ տեղի ունեցավ… 1938-ին Մոսկվան ուղարկեց Միկոյանին՝ Խանջանյանի սկսած մաքրազարդումները իրենց վախճանին հասցնելու համար: Այդ հանցագործության մասին. երբ նկատեցին, թէ Միկոյանը ուրիշ ելք չուներ՝ նրա որդին՝ Սերգոն, պատասխանեց, թէ ելքը կար եւ դա ինքնասպան լինելն էր եւ ոչ թէ հարազատ =ողովրդին սրի քաշելը… Արդյունը հիմա մենք ենք… Սարոյանի ասած ցեղը… Եւ բնավ գեղեցիկ բան չէ, երբ Սահյանի ողբերգութեամբ (որ ձեզ անպայման անհայտ է) փորձում եք արդարացնել կոմունիզմի ոճիրները եւ ոճիրները ոչ միայն հայերի, այլեւ մյուսների, նաեւ ռուսների դեմ…
Սիրելիս միգուցե կոմունիստներ ասելուց առաջ մտնես jewwatch.com ու տեսնես ովքեր են կոմունիստները և ում էր այն ժամանակ ձեռնատու ազգային մշակույթի ոչնչացումը ,ինչպես նաև այժմ ում է ձեռնատու, խնդրում եմ մտիր այս սայթը հետո կզրուցենք այդ մասին շնոչհակալություն շհորհակալություև- ՄԱՐԻԱՄ
hay գրել է:
Ձէր կարծիքով Մեդվեդեվը Ռուսաստանի պրեզիդենտնա ու տենց միամիտ քայլերա անում հա՞ Մեդվեդեվը դե յուռե պրեզիդենտա դե ֆակտո Պուտիննա դեռ պրեզիդենտ. Դրանք քաղաքական հեռանկարային խաղեր են որի ուղակի մեկնաբանումը սխալա. Էդ մի մասնա որ դուք տենում եք մի մեծ մաս էլ կուլիսների հետևումա տեղի ունենում որ չեք տենում. Բա ժուռնալիստներին ու ժողովրդին էդ պիտի ասեն բայց իրականում ինչ են խոսում հո չեն ասի. Կարողա Ալիեվին Մեդվեդեվը հանելա ծառի ծերը առանձին սենյակում հո տենց չեին գրելու դուք էլ կարդայիք. Էս հանդիպման արդյունքները երկարաժամկետ կտրվածքով կերևա եթե անալիտիկ դատողություն ունեք կհասկանաք. Խաղերա սաղ, ուրիշ իրականությունա. Թե չէ մի հատ թշվառ ժուռնալիստ իրա կարծիքնա գրել դուք էլ իրար միս եք ուտում իրա գրածի պաճառով.
Vahan NY ORIGINAL գրել է:- ABG
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
Սադրանք է, չեմ հավատում. Քո ելույթով ուղղորդվողը կործանման կգնա. Ի՞նչ. Վրաստա՞ն. Վրացի չեն սպանու՞մ. Է՞դ որտեղից վերցրիր. Տվյալներդ ճիշտ չեն. Ես եմ ապրել Մոսկվայում ու լավ գիտեմ, թե ռուսն ինչպես և ինչու՞ է սպանում. Նրանց համար հայ թե վրացի, ուզբեկ թե ազերի, նշան րունի. Սափրագլուխները սպանելիս ազգությունդ չեն հարցնում. Նրանք միմիայն նայում են, նրա համար, որ դու կովկասցու քիթ ունես կամ էլ ուզբեկի աչքեր.
Գիտե՞ս, տեղյակ ե՞ս, թե չեչեններին ինչ արի՞ն. Նրանք էլ էին քո ասածի նման իրենց ազգայինն ուզում պահպանել, ունենալ իրենց ուժեղ Չեչնյան. Իրենց լեզուն սովորեն ու իրենց օրենքներով ապրեն. Միլիարդատեր չեչեններ կային, որոնցից նույնիսկ ռուս օլիգարխներն էին վախենում. Բայց, կարծում եմ, լավ գիտես, թե ինչ պատահեց Չեչնյայում. Քո ուզածն էդ է՞. Ի՞նչ ես սուտ հայրենասիրություն խաղում. Քո խոսքը կկործանի Հայաստանը և ռուսր քարը քարին չի թողնի, ինչպես Չեչնյայում արեց. Կամ էլ կտա թուրքի ձեռքը ու տեսնեմ խեղճ հայերն էդ ինչո՞վ են դեմն առնելու. Ատոմային զենք ունե՞ս. Ի՞նչ ես տաքարյուն 20-տարեկանի խելք բանեցնում. Մի քանի խակ ջահելներ էլ քո քամին լուրջ կընդունեն.
Հայերի ու Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է. Ոչ աշխարհում, ո՛չ էլ մեր տարածաշրջանում մենք արժեք չենք ներկայացնում. Հիմա էլ լեվոնն էսքան այլանդակեց եղածը.
Բա չես մտածու՞մ, թե էդ ի՞նչ ձևով պիտի մենք հզորանանք, որ կարողանանք դիմակայել մեր անհամար և հզոր թշնամիներին. Էդքան բան որ մտածել ես, բա մի ծրագիր էլ չե՞ս մտածել. Դե գրի՛, մենք էլ կարդանք ու ընդունենք, որ իրոք ելք կա, որ իրոք կարող ենք հզորանալ ու չվախենալ մեր ՎԵՐԱՑՈՒՄԻՑ.
ABG տականքն իմ անունից ա գրում նորից դուրս եկավ տռասս- ABG
փայտփորիկ գրել է:- Jiro
Ավելի լավա էդ նույն խորհուրդդ Հայաստանին տուր:
Պարոն,նայիր կայքը՝ վերից մինչեւ վար:Այսքան մարդ խորհուրդ են տալիս:Այսպիսի դեպքե- րում լուռ մնալը խոհեմություն է(սա էլ է խորհուրդ):Իսկ եթե հարցիդ լուրջ մոտենամ,ասեմ, գտնում եմ ,որ Հայաստանում «այս հարցի շուրջ»ինձնից(քեզնից՝ չգիտեմ)եւ այս կայքի «հռե- տորներից»ավելի խելոք մարդիկ կգտնվեն:Ես կարող եմ քեզ հետ ավելի լուրջ փաստարկներով խոսել,թե «ով՝ում,կամ՝ինչ»,բայց պարապ խոսակցություն կլինի:Բայց ամենակարեւորը կասեմ ,որը ի դեպ ասել եմ բազմիցս,արդ՝ ուզում ես(ուզում ենք)մեզ ՄԱՐԴՈՒ տեղ դնեն՞(ամերիկա,եւրոպա...եւ այլ շուն ու գել,բայց Հայաստանից հզոր),ուրեմն ինքդ ուժեղ եղիր՝ ՆԵՐՍԻՑ!!!Այն ժամանակ քեզ հետ ավելի հաշվի կնստեն,իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար»:- Jiro
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- 20/20
inch karik ka ANBAROIKAN KNOJ graze lurj endunel?
Քո բարոյականությունը հայ գրերից հրա=արվելը չի արդյոք- 20/20
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- փայտփորիկ
Պարոն,նայիր կայքը՝ վերից մինչեւ վար:Այսքան մարդ խորհուրդ են տալիս:Այսպիսի դեպքե- րում լուռ մնալը խոհեմություն է(սա էլ է խորհուրդ):Իսկ եթե հարցիդ լուրջ մոտենամ,ասեմ, գտնում եմ ,որ Հայաստանում «այս հարցի շուրջ»ինձնից(քեզնից՝ չգիտեմ)եւ այս կայքի «հռե- տորներից»ավելի խելոք մարդիկ կգտնվեն:Ես կարող եմ քեզ հետ ավելի լուրջ փաստարկներով խոսել,թե «ով՝ում,կամ՝ինչ»,բայց պարապ խոսակցություն կլինի:Բայց ամենակարեւորը կասեմ ,որը ի դեպ ասել եմ բազմիցս,արդ՝ ուզում ես(ուզում ենք)մեզ ՄԱՐԴՈՒ տեղ դնեն՞(ամերիկա,եւրոպա...եւ այլ շուն ու գել,բայց Հայաստանից հզոր),ուրեմն ինքդ ուժեղ եղիր՝ ՆԵՐՍԻՑ!!!Այն ժամանակ քեզ հետ ավելի հաշվի կնստեն,իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար»:
Իսկ ներսից ու=եղ լինելու համար պետք է մեր ուղեղները մաքրենք այն քարոզչությունից, թէ առանց ռուսի իբր կորած ենք: Եւ սա այն դեպքում, երբ ռուսն է հաջողությամբ արդեն 180 տարի մեզ կորցնում:- փայտփորիկ
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- ABG
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
Սադրանք է, չեմ հավատում. Քո ելույթով ուղղորդվողը կործանման կգնա. Ի՞նչ. Վրաստա՞ն. Վրացի չեն սպանու՞մ. Է՞դ որտեղից վերցրիր. Տվյալներդ ճիշտ չեն. Ես եմ ապրել Մոսկվայում ու լավ գիտեմ, թե ռուսն ինչպես և ինչու՞ է սպանում. Նրանց համար հայ թե վրացի, ուզբեկ թե ազերի, նշան րունի. Սափրագլուխները սպանելիս ազգությունդ չեն հարցնում. Նրանք միմիայն նայում են, նրա համար, որ դու կովկասցու քիթ ունես կամ էլ ուզբեկի աչքեր.
Գիտե՞ս, տեղյակ ե՞ս, թե չեչեններին ինչ արի՞ն. Նրանք էլ էին քո ասածի նման իրենց ազգայինն ուզում պահպանել, ունենալ իրենց ուժեղ Չեչնյան. Իրենց լեզուն սովորեն ու իրենց օրենքներով ապրեն. Միլիարդատեր չեչեններ կային, որոնցից նույնիսկ ռուս օլիգարխներն էին վախենում. Բայց, կարծում եմ, լավ գիտես, թե ինչ պատահեց Չեչնյայում. Քո ուզածն էդ է՞. Ի՞նչ ես սուտ հայրենասիրություն խաղում. Քո խոսքը կկործանի Հայաստանը և ռուսր քարը քարին չի թողնի, ինչպես Չեչնյայում արեց. Կամ էլ կտա թուրքի ձեռքը ու տեսնեմ խեղճ հայերն էդ ինչո՞վ են դեմն առնելու. Ատոմային զենք ունե՞ս. Ի՞նչ ես տաքարյուն 20-տարեկանի խելք բանեցնում. Մի քանի խակ ջահելներ էլ քո քամին լուրջ կընդունեն.
Հայերի ու Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է. Ոչ աշխարհում, ո՛չ էլ մեր տարածաշրջանում մենք արժեք չենք ներկայացնում. Հիմա էլ լեվոնն էսքան այլանդակեց եղածը.
Բա չես մտածու՞մ, թե էդ ի՞նչ ձևով պիտի մենք հզորանանք, որ կարողանանք դիմակայել մեր անհամար և հզոր թշնամիներին. Էդքան բան որ մտածել ես, բա մի ծրագիր էլ չե՞ս մտածել. Դե գրի՛, մենք էլ կարդանք ու ընդունենք, որ իրոք ելք կա, որ իրոք կարող ենք հզորանալ ու չվախենալ մեր ՎԵՐԱՑՈՒՄԻՑ.
Չեչենները, ինչպես եւ վրացիները, չեխերը, ուկրաինացիները,էստոնացիները եւ միւս ազատագրվող =ողովսւրդները ար=անապատվություն ունեն: Իսկ Հայերը շարունակում են մնալ նույն ստրկամիտը այսօրինակ փիլիսոփայողների շնորհիւ: Եւ ահա հենց այս մտայնութիւնն ունեցողներն են մեզ ներսից ուտող որդերը:- ABG
իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար» գրել է:- փայտփորիկ
Պարոն,նայիր կայքը՝ վերից մինչեւ վար:Այսքան մարդ խորհուրդ են տալիս:Այսպիսի դեպքե- րում լուռ մնալը խոհեմություն է(սա էլ է խորհուրդ):Իսկ եթե հարցիդ լուրջ մոտենամ,ասեմ, գտնում եմ ,որ Հայաստանում «այս հարցի շուրջ»ինձնից(քեզնից՝ չգիտեմ)եւ այս կայքի «հռե- տորներից»ավելի խելոք մարդիկ կգտնվեն:Ես կարող եմ քեզ հետ ավելի լուրջ փաստարկներով խոսել,թե «ով՝ում,կամ՝ինչ»,բայց պարապ խոսակցություն կլինի:Բայց ամենակարեւորը կասեմ ,որը ի դեպ ասել եմ բազմիցս,արդ՝ ուզում ես(ուզում ենք)մեզ ՄԱՐԴՈՒ տեղ դնեն՞(ամերիկա,եւրոպա...եւ այլ շուն ու գել,բայց Հայաստանից հզոր),ուրեմն ինքդ ուժեղ եղիր՝ ՆԵՐՍԻՑ!!!Այն ժամանակ քեզ հետ ավելի հաշվի կնստեն,իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար»:
է եղբայր, մինչև երբ չոլպա պերպերին թրաշ ըլլանք ?- փայտփորիկ
IGDIR գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Շնորհակալ եմ Me.
Եւ մի՞թէ Սարոյանը իրավացի չէ, երբ հայի մասին ասում է. ,,Մենք մեր տգիտութեամբ երջանիկ ենք: Մեր տգիտութիւնը մեզի կը պահէ««…
Մենք ոչ միայն չգիտենք թէ ինչ բան է ««սարկազմը«« , այլեւ չենք ուզում ըմբռնել որ Լեզուն եւ նրա հետ կապված բոլոր հանգամանքները կորցնելով՝ կորցնում ենք ինքներս մեզ: Կորցնում ենք մեր Մարդ լինելը, յետոյ մեր Հայ լինելը… Կորցնում ենք հանուն ռուսականի: Եւ շատ քչերն են իրենց շուրջը Քաղաքացու հայացքով նայում՝ տեսնելու համար Հայաստանի ՌՈՒՍԱԽՈՍ ԱԶԳԱԲՆԱԿՉՈՒԹՅԱՆ ՍՏԵՂԾԱԾ ՀԻՆԳԵՐՈՐԴ ՇԱՐԱՍՅՈՒՆԸ, ինչը մեր խորքը հրաշալի տեղավորած հյուլեական ռումբ է: Համոզված եղեք, շատ շուտով Մոսկվան մեծ հաջողությամբ կպայթեցնի այդ ռումբը… 1988 Դեկտեմբերի օրինակով: Բայց այս նոր պայթյունից հետո մենք ընդհանրապես չենք լինի: Կարեւորություն չտալով Լեզվին, Այբուբենին եւ Գրագետ գրելուն, մենք հրաշալի դաշտ ենք բացել ռուսախոս ազգաբնակչության համար, որն էլ, եթէ չեք մոռացել, 90-ականներին ռուսական անձնագրեր են ստացել: Եւ աբխազների օրինակը մի մոռացեք: Մոսկվան պաշտպանում է ոչ թէ աբխազական ինքնորոշումը, այլ ԻՐ քաղաքացիներին որ Աբխազիայի գրեթէ ամբողջ ազգաբնակչությունն է:
Նույնիսկ սարկազմով, բաներ կան որ չի կարելի արտաբերել, ինչ՞ է նշանակում թքել եմ ձեր հավատի վրա: Տիկին, կարող է Ձեզ ճիշտ չհասկանան, համենայն դեպս չեմ կարծում թե Ձեր պաթետիկ ելույթի բուն նպատակը ծափողջյուններ հավաքելն էր, կամ հայոց արդի բառարանում հայտնված նոր հայհոյանքներին ծանոթանալու ցանկություը:
P.S.Սխալների ուղղում չանեք, խոստովանում եմ, որ յոթերորդ դասարանից դպրոցից դուրս եմ մնացել:- ՄԱՐԻԱՄ
փայտփորիկ գրել է:
Պարոն,նայիր կայքը՝ վերից մինչեւ վար:Այսքան մարդ խորհուրդ են տալիս:Այսպիսի դեպքե- րում լուռ մնալը խոհեմություն է(սա էլ է խորհուրդ):Իսկ եթե հարցիդ լուրջ մոտենամ,ասեմ, գտնում եմ ,որ Հայաստանում «այս հարցի շուրջ»ինձնից(քեզնից՝ չգիտեմ)եւ այս կայքի «հռե- տորներից»ավելի խելոք մարդիկ կգտնվեն:Ես կարող եմ քեզ հետ ավելի լուրջ փաստարկներով խոսել,թե «ով՝ում,կամ՝ինչ»,բայց պարապ խոսակցություն կլինի:Բայց ամենակարեւորը կասեմ ,որը ի դեպ ասել եմ բազմիցս,արդ՝ ուզում ես(ուզում ենք)մեզ ՄԱՐԴՈՒ տեղ դնեն՞(ամերիկա,եւրոպա...եւ այլ շուն ու գել,բայց Հայաստանից հզոր),ուրեմն ինքդ ուժեղ եղիր՝ ՆԵՐՍԻՑ!!!Այն ժամանակ քեզ հետ ավելի հաշվի կնստեն,իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար»:
"իսկ մինչ այդ՝«թրաշտ ըրե Ներսես ախպար» գրել է:
է եղբայր, մինչև երբ չոլպա պերպերին թրաշ ըլլանք ?
Փայտփորիկը գրել է:
Է ջանըմ,պերպերին չես ուզեր նե,տերտերին քնա,փանմը չպիդի փոխվի ՄԻՆՉԵՒ ՆԵՐՍԵՆ ՈՒԺԵՂ,ԶՈՐԱՎՈՐ ՉԸԼԼԱՍ:Իսկ այ սա՝ բարդ հարց է,պատմություն կա,գեներ կան,ժառան գականություն,իսկ մինչ այդ ՝ ռսին ասա «դրաստի»,ադրբեջան թուրք տաճիքին՝«սաբախտան խեռ օլսուն ուշաղլար,հրեային «շալոմ»,մյուսին «հելլո» կամ «բոնժուղ»...յավաշ-յավաշ աջդ քաշած գնա,մինչեւ...Անդրանիկն ու Սերոբը,Նժդեհն ու Դրոն,տո ես ու դու էլ հետը գանք... դե իսկ առայժմ ՝ խոտդ հնձե յավրում...
փայտփորիկ գրել է:- IGDIR
Նույնիսկ սարկազմով, բաներ կան որ չի կարելի արտաբերել, ինչ՞ է նշանակում թքել եմ ձեր հավատի վրա: Տիկին, կարող է Ձեզ ճիշտ չհասկանան, համենայն դեպս չեմ կարծում թե Ձեր պաթետիկ ելույթի բուն նպատակը ծափողջյուններ հավաքելն էր, կամ հայոց արդի բառարանում հայտնված նոր հայհոյանքներին ծանոթանալու ցանկություը:
P.S.Սխալների ուղղում չանեք, խոստովանում եմ, որ յոթերորդ դասարանից դպրոցից դուրս եմ մնացել:
Հարգելիս.ասածդ տիկինը «բոստանս քար էր գցել»,(չպատասխանեցի՝ իմ քեֆը չէ՞):Բայց որ իմանայի դու էլ իմ պես յոթերորդ դասարանից դպրոցից դուրս եմ մնացել(ես դուրս եմ եկել...վար քս լավ չէր),ապա քեզնից առաջ ես կպատասխանեի եւ համոզված եղիր «մոտավորապես»քո կտրվածքով:Բախտի տերը թաղեմ...- IGDIR
ՄԱՐԻԱՄ գրել է:- IGDIR
Նույնիսկ սարկազմով, բաներ կան որ չի կարելի արտաբերել, ինչ՞ է նշանակում թքել եմ ձեր հավատի վրա: Տիկին, կարող է Ձեզ ճիշտ չհասկանան, համենայն դեպս չեմ կարծում թե Ձեր պաթետիկ ելույթի բուն նպատակը ծափողջյուններ հավաքելն էր, կամ հայոց արդի բառարանում հայտնված նոր հայհոյանքներին ծանոթանալու ցանկություը:
P.S.Սխալների ուղղում չանեք, խոստովանում եմ, որ յոթերորդ դասարանից դպրոցից դուրս եմ մնացել:
բանից պարզվեց որ մինչեւ հիմա իմ սարկազմը չեք հասկացել միայն դուք: թէեւ համալսարան եք ավարտել: բայց խնդիրն այն է որ ընդհանրապես հայը թքած ունի թէ լեզուի, թէ հավատի եւ թէ իր արժանապատվության վրա: եւ մինչեւ վերջ չտանք հայի երկերեսանությանը, երբ ,,քրիստոնեա եմ,, ասելով նեռի բարեկամն է մնում, երբ ,,հայ եմ,, ասելով՝ ռուսերենն է կարծում իր մայրենին, երբ ,,տղամարդ եմ,, ասելով ապրում է իգաբարո կյանքով, ապա վստահ եղեք՝ մեզնից հուշ էլ չի մնալու:
հենց այս ֆորումներից այնպիսի տպավորություն ունեմ որ ընդհանրապես խոսում ենք մեր զրուցակցին անպայման հակառակորդ կամ նույնիսկ թշնամի կարծելով: իսկ ,,հայրենասիրություն,, ասվածն էլ դարձել է պղնձադրամ: այս բոլորը մեր 180 տարիների գաղութային իրականության արդյունքն են:
ընդհանրապես, ի՞նչ է նշանակում ,,չի կարելի,,: այսքան ժամանակ մի տեղ չեմ կարդացել որ չի կարելի ,,է,, բառի փոխարեն գրել ,,ա,, տառը: պատկերացնե՞ւմ եք թէ որտեղ ենք գահավիժել: գուցէ թէ չի կարելի նաեւ նման դիտողություն անել… չէ՞ որ ,,ժողովուրդը այով ա խոսում,,: տգետ ժողովուրդը, անուսում ժողովուրդը, թշվառական ժողովուրդը որ ամենայն հայկականը կորցրած դեռ խորախորհուրդ դատողություններ անելու համարձակություն էլ ունի…- IGDIR
Aram գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել _ Միանգամայն ճիշտ է: Ինչպէս եւ ճիշտ է ընդհանուր ակնարկի ուղղվածությունը: Բայց մի քանի մնացորդային (ռուդիմենտար) մտայնություններ կան, որոնց մէջ ամենից գլխավորը այն մոլորությունն է, թէ 1918-20 թթ հանրապետության տարածքը եղել է 10 000 քառ. կմ: 1918-20թվականների հանրապետության սահմանները հաստատված է եղել այսպես.
úð¾Üø
г۳ëï³ÝÇ Ý»ñÏ³Û ï»ñÇïáñdzÛÇ
ãáñë ݳѳݕݻñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ
23 سÛÇëÇ« 1920 Ã.
ºñ»õ³Ý
г۳ëï³ÝÇ ãáñë ݳѳÝգÝ»ñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ գÍ»É Ñ»ï»õ»³É Ï»ñåáí`
1. ²ñ³ñ³ï»³Ý ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ºñ»õ³ÝÇ« êáõñÙ³ÉáõÇ« Üáñ ´³Û³½»ïÇ« ¸³ñ³É³գ»³½Ç« Þ³ñáõñÇ »õ ܳËÇç»õ³ÝÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕç³å¿ë »õ ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÝ ³é³Ýó ³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÇ£ ܳѳÝգÇ Ï»ÝïñáÝÝ ¿ ºñ»õ³Ý ù³Õ³ùÁ£
2. ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³Ýգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÇ Â³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÁ« ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉÇ »õ Ô³ñ³ùÇÉÇë³ÛÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ« Ô³ñëÇ գ³õ³éÇ º գ³õ³é³ÏÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ »õ ² »õ ¶ գ³õ³é³ÏÝ»ñÇ áñáß Ù³ë»ñÝ« ëÏë³Í âɹñ É×Ç Ñ³ñ³õ³ÛÇÝ ³÷Ç ¸³ßÏ»÷ñÇ գÇõÕÇó Ë×áõÕáí ѳñ³õ« Ü»ñùÇÝ ä³ñÏ»ïÇó Ïïñ»Éáí »ñϳÃáõÕ³ÛÇÝ áõÕÇÕ գÍáí ÙÇÝã»õ ¸³ÛݳÉÇË գÇõÕÁ« ²Ë³Éù³É³ùÇ »õ ´áñã³ÉáõÇ գ³õ³éÝ»ñÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ »õ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ£ λÝïñáÝÝ ¿ ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉ ù³Õ³ùÁ£
̳ÝûÃáõÃÇõÝ£ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ ųٳݳϳõáñ³å¿ë ½³ïõáõÙ ¿ ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇó »õ ϳ½ÙáõÙ ³é³ÝÓÇÝ Ùdzõáñ« áñÁ Ï³å ¿ å³ÑáõÙ ³ÝÙÇç³å¿ë Ý»ñùÇÝ •áñÍ»ñÇ ÙÇÝÇëïñáõû³Ý Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ñ³ëï³ïáõû³Ý Ñ»ï£
3. ì³Ý³Ý¹Ç ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý Ô³ñëÇ Ý³ËÏÇÝ ßñç³ÝÁ« µ³óÇ Ô³ñëÇ ßñç³ÝÇ ³ÛÝ Ù³ë»ñÇ« áñáÝù ÙdzóõáõÙ »Ý ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇÝ£ λÝïñáÝÝ ¿ Ô³ñë ù³Õ³ùÁ£
4. êÇõÝ»³ó ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¼³Ý•»½áõñÁ »õ Ô³ñ³µ³ÕÁ` ì³ñ³Ý¹³Ý« ʳã»ÝÁ« ¶ÇõÉÇëï³ÝÁ« ¸Ç½³ÏÁ »õ ¶³ÝÓ³ÏÇ գ³õ³éÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ£
ì³ñã³å»ï`
вØà úÐ²Üæ²Üº²Ü
ÐÐ ääβ« ý© 203« ó. 1© •. 116« é 43£ гëï³ïáõ³Í å³ï׿ݣ Ø»ù»Ý³գիñ£
Այսպիսով. Մոսկվան թուրքերին զինեց եւ ուղարկեց Հայաստանի վրայ՝ հայերին դնելով երկընտրանքի առաջ՝ կամ ջարդերը կշարունակվեն, կամ Հայաստանը իշխանությունը կհանձնի կոմունիստներին:
Բնական է որ Հայաստանի իշխանությունը մտածելով թէ կոմունիստներն էլ հայեր են, զիջեց… Հայաստանի իշխանությունը չուներ մեր սերնդի կենսափորձը եւ պարկեշտօրեն հետ քաշվեց: Մոսկվան իր դաշնակիցներին զիջեց այն ամենը, ինչ հիմա կորցրել ենք (Ղարաբաղն էլ հետը): Եւ ստեղծելով Անդրֆեդերացիա կոչվող մի նոր գավառ, հալեցրեց Հայաստանը ընդհանրապես: 1920-ից մինչեւ 1936 թվականը ՉԻ եղել Հայաստան: Մեր ավագները գիտեին Տաճկահայաստան եւ ռուսահայաստան: Եւ հետագա տասնամյակներին Մոսկվան իրականացրեց հայ եւ թուրք միասնական՝ ««Հայաստան առանց հայերի,, ծրագիրը: Այդ ծրագիրը սկսվեց 1915-ից, երբ երկու անգամ Մոսկվան հասավ մինչեւ Վան ու հետ քաշվեց… Կարդացեք այդ օրերին ռուսական թերթի լրագրող, բանաստեղծ Սերգեյ Գորոդեցկիին: Այնուհետեւ սկսվեց հայկական ջարդը ռուսահայաստանում: Խանջյանը 1928-ից մինչեւ իր սպանությունը Հայաստանում իրականացրեց ««կուլտուրական ռեւոյուցիան«« (տես Հանրագւիտարան, ԽԱՆՋՅԱՆ հոդվածը): Իսկ կուլտուրական ռեւոլուցիա նշանակում է ջնջել անցյալի ամբողջ մշակույթը եւ ստեղծել ՆՈՐԸ՝ Սովետականը: Ինչը եւ տեղի ունեցավ… 1938-ին Մոսկվան ուղարկեց Միկոյանին՝ Խանջանյանի սկսած մաքրազարդումները իրենց վախճանին հասցնելու համար: Այդ հանցագործության մասին. երբ նկատեցին, թէ Միկոյանը ուրիշ ելք չուներ՝ նրա որդին՝ Սերգոն, պատասխանեց, թէ ելքը կար եւ դա ինքնասպան լինելն էր եւ ոչ թէ հարազատ =ողովրդին սրի քաշելը… Արդյունը հիմա մենք ենք… Սարոյանի ասած ցեղը… Եւ բնավ գեղեցիկ բան չէ, երբ Սահյանի ողբերգութեամբ (որ ձեզ անպայման անհայտ է) փորձում եք արդարացնել կոմունիզմի ոճիրները եւ ոճիրները ոչ միայն հայերի, այլեւ մյուսների, նաեւ ռուսների դեմ…
Lesi asatset incha vor piti teshnamanank rusneri het? Es taratsasherganum bolor harevanneri het teshnamatsats enk hima rusneri het teshnamanank? Incha teche asatset te arevmutke mer vera aveli lava metik anelu? Rusastani hamar menk 100000000 Ankam aveli karevor enk kanst arevmutki hamar, ev menk piti oktevenk ais pastits vochte tornenk erats erashxike u enkenenk bazmitses mez eves davachanats arevmutki etevits. Over xangarum 1921in fransiatsinerin voronk geravelein Kilikian ainter stertsel irents xostatsats hayastane. Uremen menk piti mer shaherits elnelov dashinkner kenkenk nerants het umits menk shah kestanank. Vochte hekiatneri hetevits enkenenk u kuiri neman genank enter ur mez kasi arevmutke kam rusastane kam esiM ov. Heto ba du inches aracharkum taratsasherganum chunenank dashnakits? Te amerikai hamar verastane inche. Mi xaxakara verastane erp vor rusnere paimanavorv en amerikatsineri het irar mech kebaganen verastane. Es arumov hayastane Ankaxa irok ev iran et chi sparnum, vortev hayastani karakakanutiune aispes kochvats komplementara aisinken menk lavenk ev amerikai ev evropai ev rusastani het ev serantsits voch meke mez chikara partadrel ira uzatse.Isk komunistneri masin mek hodvats lenini masin.
The Religious and Tribal Affiliation of Communist Leader of Russia
Vladimir Lenin
As Reported in the Jewish Chronicle of London
Lenin's maternal grandfather was a Jew. Lenin's Jewish ancestry is discussed in detail in Oxford University historian Robert Service's biography Lenin (Harvard University Press, 2000). See also: "Lenin: Jewish roots of a revolutionary," by Zev Ben-Shlomo, Jewish Chronicle, London, April 21, 1995 (http://www.fpp.co.uk/online/98/11/JConLenin210495.html):
[Lenin] was the great-grandson of Moishe Itskovich Blank and the grandson of Srul Moishevich Blank. At his baptism, Blank changed his name and patro-nymic to Aleksandr Dmitrievich...
Lenin's Jewish origin on his maternal grandfather's side became, after his death, a matter of controversy between Lenin's sisters and Stalin. In a letter to Stalin, Anna, Lenin's elder sister, wrote: "It is probably no secret for you that the research on our grandfather shows that he came from a poor Jewish family, that he was, as his baptismal certificate says, the son of a 'Zhitomir burgher, Moishe Blank' and this fact could serve in combating anti-Semitism."
Furthermore, she claimed, that Lenin's Jewish origins were "further confirmation of the exceptional abilities of the Semitic tribe... Lenin always valued the Jews highly." Stalin replied: "Not one word about it."- ՄԱՐԻԱՄ
Aram գրել է:- ՄԱՐԻԱՄ
Հայերս էլ, վրացիներն էլ երկու հիմնական պատուհասից` Օսմանյան կայսրությունից եւ Իրանից էին փախչում, ձգտելով հյուսիսային գերտերության հովանու տակ մտնել _ Միանգամայն ճիշտ է: Ինչպէս եւ ճիշտ է ընդհանուր ակնարկի ուղղվածությունը: Բայց մի քանի մնացորդային (ռուդիմենտար) մտայնություններ կան, որոնց մէջ ամենից գլխավորը այն մոլորությունն է, թէ 1918-20 թթ հանրապետության տարածքը եղել է 10 000 քառ. կմ: 1918-20թվականների հանրապետության սահմանները հաստատված է եղել այսպես.
úð¾Üø
г۳ëï³ÝÇ Ý»ñÏ³Û ï»ñÇïáñdzÛÇ
ãáñë ݳѳݕݻñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÇ Ù³ëÇÝ
23 سÛÇëÇ« 1920 Ã.
ºñ»õ³Ý
г۳ëï³ÝÇ ãáñë ݳѳÝգÝ»ñÇ ë³ÑÙ³ÝÝ»ñÁ գÍ»É Ñ»ï»õ»³É Ï»ñåáí`
1. ²ñ³ñ³ï»³Ý ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ºñ»õ³ÝÇ« êáõñÙ³ÉáõÇ« Üáñ ´³Û³½»ïÇ« ¸³ñ³É³գ»³½Ç« Þ³ñáõñÇ »õ ܳËÇç»õ³ÝÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕç³å¿ë »õ ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÝ ³é³Ýó ³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÇ£ ܳѳÝգÇ Ï»ÝïñáÝÝ ¿ ºñ»õ³Ý ù³Õ³ùÁ£
2. ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³Ýգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¾çÙdzÍÝÇ գ³õ³éÇ Â³ÉÇÝÇ գ³õ³é³ÏÁ« ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉÇ »õ Ô³ñ³ùÇÉÇë³ÛÇ գ³õ³éÝ»ñÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ« Ô³ñëÇ գ³õ³éÇ º գ³õ³é³ÏÝ ³ÙµáÕçáõû³Ùµ »õ ² »õ ¶ գ³õ³é³ÏÝ»ñÇ áñáß Ù³ë»ñÝ« ëÏë³Í âɹñ É×Ç Ñ³ñ³õ³ÛÇÝ ³÷Ç ¸³ßÏ»÷ñÇ գÇõÕÇó Ë×áõÕáí ѳñ³õ« Ü»ñùÇÝ ä³ñÏ»ïÇó Ïïñ»Éáí »ñϳÃáõÕ³ÛÇÝ áõÕÇÕ գÍáí ÙÇÝã»õ ¸³ÛݳÉÇË գÇõÕÁ« ²Ë³Éù³É³ùÇ »õ ´áñã³ÉáõÇ գ³õ³éÝ»ñÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ »õ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ£ λÝïñáÝÝ ¿ ²É»ùë³Ý¹ñ³åáÉ ù³Õ³ùÁ£
̳ÝûÃáõÃÇõÝ£ ¸ÇÉÇç³ÝÇ գ³õ³éÁ ųٳݳϳõáñ³å¿ë ½³ïõáõÙ ¿ ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇó »õ ϳ½ÙáõÙ ³é³ÝÓÇÝ Ùdzõáñ« áñÁ Ï³å ¿ å³ÑáõÙ ³ÝÙÇç³å¿ë Ý»ñùÇÝ •áñÍ»ñÇ ÙÇÝÇëïñáõû³Ý Ï»ÝïñáÝ³Ï³Ý Ñ³ëï³ïáõû³Ý Ñ»ï£
3. ì³Ý³Ý¹Ç ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý Ô³ñëÇ Ý³ËÏÇÝ ßñç³ÝÁ« µ³óÇ Ô³ñëÇ ßñç³ÝÇ ³ÛÝ Ù³ë»ñÇ« áñáÝù ÙdzóõáõÙ »Ý ÞÇñ³ÏÇ Ý³Ñ³ÝգÇÝ£ λÝïñáÝÝ ¿ Ô³ñë ù³Õ³ùÁ£
4. êÇõÝ»³ó ݳѳÝգ£ êñ³ Ù¿ç ÙïÝáõÙ »Ý ¼³Ý•»½áõñÁ »õ Ô³ñ³µ³ÕÁ` ì³ñ³Ý¹³Ý« ʳã»ÝÁ« ¶ÇõÉÇëï³ÝÁ« ¸Ç½³ÏÁ »õ ¶³ÝÓ³ÏÇ գ³õ³éÇ Ñ³ÛÏ³Ï³Ý Ù³ë»ñÁ£
ì³ñã³å»ï`
вØà úÐ²Üæ²Üº²Ü
ÐÐ ääβ« ý© 203« ó. 1© •. 116« é 43£ гëï³ïáõ³Í å³ï׿ݣ Ø»ù»Ý³գիñ£
Այսպիսով. Մոսկվան թուրքերին զինեց եւ ուղարկեց Հայաստանի վրայ՝ հայերին դնելով երկընտրանքի առաջ՝ կամ ջարդերը կշարունակվեն, կամ Հայաստանը իշխանությունը կհանձնի կոմունիստներին:
Բնական է որ Հայաստանի իշխանությունը մտածելով թէ կոմունիստներն էլ հայեր են, զիջեց… Հայաստանի իշխանությունը չուներ մեր սերնդի կենսափորձը եւ պարկեշտօրեն հետ քաշվեց: Մոսկվան իր դաշնակիցներին զիջեց այն ամենը, ինչ հիմա կորցրել ենք (Ղարաբաղն էլ հետը): Եւ ստեղծելով Անդրֆեդերացիա կոչվող մի նոր գավառ, հալեցրեց Հայաստանը ընդհանրապես: 1920-ից մինչեւ 1936 թվականը ՉԻ եղել Հայաստան: Մեր ավագները գիտեին Տաճկահայաստան եւ ռուսահայաստան: Եւ հետագա տասնամյակներին Մոսկվան իրականացրեց հայ եւ թուրք միասնական՝ ««Հայաստան առանց հայերի,, ծրագիրը: Այդ ծրագիրը սկսվեց 1915-ից, երբ երկ
- ՄԱՐԻԱՄ

