ՍԵՐՈՒՆԴՆԵՐԻՆ ՓՈԽԱՆՑՎՈՂ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐԻ ՄԵՋ ՆՐԱ ՀԱՄԱՐ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿԸ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒՆ ԷՐ
Ինձ հաջորդող սերունդներին, թոռներիս, ծոռներիս կտակում եմ տիրապետել հայոց լեզվին: Ամեն մեկը պետք է իր պարտքը համարի ուսումնասիրել հայոց լեզուն, գրագետ լինի հայերենից, անկախ այն բանից, թե քանի տոկոս է նրա մեջ հայկական արյունը: Այդ տոկոսը ոչինչ չի նշանակում:
Մենք փոխանցում ենք սերունդներին ոչ թե արյուն, այլ գաղափարներ եւ գաղափարների մեջ ինձ համար ամենաթանկը հայոց լեզուն է:
Այդ կապակցությամբ յուրաքանչյուր սերունդ պարտավոր է սովորեցնել հաջորդին հայոց լեզու:
Գիտցեք, որ իմ կյանքի ամենամեծ երջանկությունը եղել է ու կմնա, քանի ապրում եմ, հայոց լեզվին տիրապետելը:
Ցանկանում եմ երջանկություն բոլորիդ:
29.08.1994
Մայրենին ամեն ինչից վեր դասելու մեծերին բնորոշ այս մոտեցումն ավելի ազդու է դառնում, երբ այցելում ես Բյուրական, շրջում աշխարհահռչակ աստղագետի՝ թանգարան դարձած տանը, նստում իր իսկ ստեղծած եդեմական այգում: Լորենիների եւ սոճիների շվաքի տակ, կարմիր բռինչի հյութեղ ու բարբարիսի կիսաչոր պտուղները համտեսելիս երանելի զգացողություն ես ունենում, ասես հայտնվել ես Հայաստան աշխարհի այն անկյունում, ուր հասկացել ու սրբորեն պահպանել են տիեզերքի օրենքներն ու պատգամները՝ երկրային կյանքը դարձնելով դրախտավայր:
Իր կառուցած առանձնատանը Վիկտոր Համբարձումյանն ապրել է 46 տարի՝ գեղեցկուհի կնոջ՝ Վերա Ֆեոդորովնայի եւ 4 զավակների հետ: Նրա կենսագրությանը ծանոթանալիս առաջին հերթին հիանում ես հոր՝ Համազասպ Համբարձումյանի լայնախոհ կերպարով՝ բանաստեղծ, հին հունարենի մասնագետ, իր կյանքի մեծագույն ժամանակը նվիրած հույն պատմիչների բնագրերի թարգմանությանը:
Համբարձումյանների տոհմը սերում է Արեւմտյան Հայաստանից՝ Բայազետի Դիադին քաղաքում ծնված մահտեսի Համբարձումից: Դիադինում նրանք ապրել են մինչեւ 1828 թ. ռուս-թուրքական պատերազմը, որին հետեւած հայության բռնագաղթի ժամանակ եկել հասել են Սեւանի ավազան ու բնակվել Վարդենիսում, որտեղ էլ ծնվել է Համազասպ Համբարձումյանը, որը տարիներ անց պիտի հրաշալի կրթություն ստանար Թիֆլիսում, հենց այնտեղ էլ 1908-ին պիտի լույս աշխարհ գար որդին՝ Վիկտոր Համաբարձումյանը եւ համաշխարհային գիտության մեջ իրենով ճանաչելի դարձներ հայ ժողովրդին:
Երեք տարեկան հասակում նա արդեն տարբերվում է հասակակիցներից՝ աչքի ընկնելով հորից իրեն փոխանցված գիտության հանդեպ անհագ սիրով: Հայրը մեծ ուշադրություն է դարձնում նրա կրթությանը, ձգտելով բավարարել նրա հետաքրքրասիրությունը: 9-ամյա որդին սկսում է զբաղվել գիտությամբ, իսկ 11 տարեկանից՝ աստղագիտությամբ: Այդ տարիքում նա արդեն հայտնի էր որպես փոքրիկ գիտնական. 15 տարեկանում հարաբերականության տեսության մասին դասախոսություն էր կարդում պետհամալսարանում, նա այն հազվագյուտ ուսանողն էր, որը համալսարանն ավարտեց միջազգային ճանաչում ունեցող գիտնական դարձած:
Լենինգրադի Պուլկովոյի աստղադիտարանի ասպիրանտուրան 1928-ին ավարտելուց հետո այնտեղ ծավալում է գիտակրթական գործունեություն, սակայն Հայրենական պատերազմի տարիներին տեղափոխվում է բնակվելու Ելաբուգայում, որտեղից էլ 1943-ին վերադառնում է Հայաստան: 1946-ին հիմնում է Բյուրականի աստղադիտարանը, սկզբում ապրում է գյուղում, հետո՝ գիտնականների համար կառուցված ժամանակավոր կացարանում: Առանձնատունը կառուցելու հնարավորություն է ունենում Ստալինյան 2-րդ մրցանակը ստանալուց հետո:
Բնության ու գիտության հանդեպ տիեզերական սիրով օժտված Համբարձումյանն ուսումնասիրում է տիեզերքի խորհուրդները, ճանաչում անիմանալին, անանձնականը միախառնում անձնականին, սիրում ու սիրվում գեղեցկուհի կնոջից, որի հետ ամուսնանում է 24 տարեկանում, նրա հետ սիրո հարկի տակ ապրում են 63 տարի, աշխարհ բերում սիրո 4 պտուղ՝ 2 դուստր եւ 2 ուստր: Բոլորը դառնում են գիտնականներ՝ մաթեմատիկոսներ ու ֆիզիկոսներ, այդ բնագավառներում հասնում են հաջողության ու ճանաչման: Միջնեկ զավակները՝ Հեղինեն ու Ռաֆայելը բնակվում են Մոսկվայում, իսկ ավագն ու կրտսերը՝ Հայաստանում, Կարինեն ապրում է Աշտարակում, Ռուբենը՝ Երեւանում:
Համբարձումյանի մահից հետո՝ 1996-ից Բյուրականի նրա տունը դարձել է թանգարան, ուր ամեն ինչ պահպանվել է ճիշտ այնպես, ինչպես եղել է նրա կյանքի վերջին տարիներին, թերեւս մասնակի փոփոխություններով:
Տուն-թանգարանի պատերին նրա մանկության ու պատանեկության, ընտանեկան եւ աշխատանքային լուսանկարներն են, նաեւ սերունդներին թողած պատգամներն ու պատվիրանները, որոնք ամփոփված են կյանքի վերջին տարիներին գրած «Կտակում»:
Համբարձումյանի մասին հետաքրքրական պատմություններ է պատմում թանգարանի տնօրեն, աստղագետ Գրիգոր Բրուտյանը. «Դեռեւս խորհրդային տարիներին նա եղել է միջազգային աստղագիտության նախագահ, բոլոր երկրների ակադեմիաների անդամ, ստացել է իր ժամանակաշրջանի հեղինակավոր բոլոր մրցանակները, սակայն Երեւանի պետհամալսարանի վկայականը ստացել է ավարտելուց 50 տարի անց: Սա բացառիկ դեպք է պատմության մեջ: Իմացել է 7 լեզու՝ հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն, կիսով չափ ֆրանսերեն ու վրացերեն: Սակայն այդ 7-ը պայմանական պետք է համարել, որովհետեւ նրա տանը պահվել է հոլանդերեն, նորվեգերեն, շվեդերեն, հունարեն լեզուներով գիտական գրականություն՝ գրքերի լուսանցքներում արված նշումներով: Բնական է, որ ինքն է արել: Ունեցել է նշյալ լեզուների բառարաններ, իսկ դա նշանակում է, որ Համբարձումյանն իմացել է եւս 7 լեզու:
Նրա տպագիր աշխատանքների ցանկը բավականին ընդարձակ է՝ հազարից ավելի, մաթեմատիկայի, կենսական ֆիզիկայի եւ աստղաֆիզիկայի վերաբերյալ: Նա եղել է բոլոր ժամանակների մեծագույն աստղաֆիզիկոսը, աստղագիտության մեջ գիտական նոր աշխարհայացքի ձեւավորողը: Տիեզերքի մասին գիտական շատ պատկերացումներ նրան են պատկանում: Ապրել է պարզ կենցաղով, քնել է սովորական չոր թախտի վրա, գլուխը պատից մեկուսացնելու համար ստվարաթուղթ է փակցրել պատին, սափրվել է հորից մնացած սեղանի հայելու առջեւ: Տան կահույքի մի մասը նույնպես հայրիկից է մնացել: Երկրորդ հարկի պատշգամբից բացվում է սքանչելի տեսարան՝ Արարատն իր վեհաշուք պատկերով: Նրա ննջարանում պահվում է ամենատխուր բանը՝ գիպսե դիմակը, որը նրա մահվան հաջորդ օրը հանել է քանդակագործ Խաչիկ Իսկանդարյանը: Այստեղ է նաեւ այն բազկաթոռը, որի վրա հոգին ավանդել է մեծանուն գիտնականը»:
Թանգարան այցելողների թիվը տարեկան հասնում է մոտ 5 հազարի, թանգարանը Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ստորաբաժանումն է, չափազանց աղքատիկ ֆինանսավորմամբ, հաստիքների սահմանափակ թվով՝ ընդամենը 5: «Փաստացի ավելի շատ ենք աշխատում, որպեսզի գործը գլուխ բերենք: Ջանում ենք մեր միջոցներով եւ անձնական կապերով ստեղծել թանգարանի կայքէջը, դրանով հիմնականում զբաղվում են Համբարձումյանի զավակները: Հասկանալի է, որ առանց կայքէջի թանգարանը չի կարող միջազգային կապեր ստեղծել»:
Բրուտյանը խնամում է նաեւ Համբարձումյանի այգին՝ 6,5 հազար քմ, որը պատկանում է թանգարանին: «Մեզ համար ամենաթանկը Համբարձումյանի հիշատակն է, նրա պես հռչակավոր մարդը, հասկանալի է, իր տանը ոսկի ու թանկարժեք քարեր չէր պահի: Նրա մտքի թանկարժեք բեկորները պահպանվում են արխիվում, որից կարող է օգտվել ամեն ոք՝ հոգաբարձուների խորհրդի թույլտվությամբ, իհարկե` թանգարանից դուրս չտանելու պայմանով: Համբարձումյանի արխիվն արժեքավոր է թե՛ գիտական, թե՛ պատմական առումներով: Ցավոք, այս տարի չհասցրեցինք որեւէ գիրք հրատարակել՝ անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցներ չունենալու պատճառով: Ի վերջո, ամեն ինչ հանգում է դրան: Արխիվը դասակարգելու համար թանգարանը կարիք ունի նոր հաստիքների: Համազասպ Համբարձումյանի արխիվը նույնպես դասակարգված չէ, բոլոր գրությունները թղթապանակների մեջ են, ճիշտ այն վիճակում, ինչ ընտանիքի անդամները հանձնել են ակադեմիայի հիմնարար գրադարանին, որն էլ անցած տարի փոխանցեց մեզ: Սակայն ունենք պահպանության խնդիր, որովհետեւ թանգարանը ձմռանը չի ջեռուցվում: Հիմա հատուկ ծրագիր է պետք դրանցով հիմնովին զբաղվելու համար: Ցավոք, մեզանում գիտության հանդեպ հետաքրքրություն չկա, արխիվային նյութերը միայն աստղագիտության վերաբերյալ չեն, այլեւ հայագիտության: Վիկտոր Համբարձումյանը միայն աստղագետ չէր, նա մեր պատմության մի մասն էր: Զբաղեցրել է վարչական պաշտոններ, 50 տարի ղեկավարել է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիան՝ 46 տարի որպես նախագահ, 4 տարի՝ փոխնախագահ: Նրա գործունեությունը կապված է նաեւ քաղաքական անցուդարձի հետ, հիշենք Արցախյան շարժման ժամանակ նրա ելույթները, հացադուլ հայտարարելը: Այդ ամենի մասին կան փաստաթղթեր, գրություններ, որոնք պետք է հետազոտել: Համբարձումյանի արխիվը հետազոտելը նշանակում է ուսումնասիրել մեր երեկվա ու 50 տարի առաջվա պատմությունը: Սա միայն աստղագիտության խնդիր չէ: Նրա արխիվը պահպանելու լավագույն ձեւը հետազոտելն ու հրատարակելն է», ասում է Բրուտյանը:
2003-ից ամեն տարի, Համբարձումյանի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 18-ին, տուն-թանգարանում անցկացվում են համբարձումյանական ընթերցումներ: Մասնակիցները, մոտ 50 հոգի, նախ այցելում են նրա շիրմին, ապա հավաքվում թանգարանի այգում ստեղծված բացօթյա լսարանում՝ ունկնդրելու զեկուցումներ գիտության տարբեր բնագավառների վերաբերյալ: «Սկզբում զեկուցումները միայն աստղագիտության վերաբերյալ էին, բայց հետո մեր մոտեցումը փոխվեց, որոշեցինք ընդգրկել գիտության բոլոր ոլորտները, նաեւ հայագիտությունը՝ հաշվի առնելով Համբարձումյանի լայնածավալ գործունեությունը: Նրա ավանդներին հետեւելով` մեծ տեղ ենք տալիս հատկապես նորարարական աշխատանքներին, որոնք, կարելի է ասել, ամբողջովին ընդունված չեն գիտական հասարակության կողմից, բայց շատ մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում եւ շատ կարեւոր են: ի կապակցությամբ բազմաթիվ միջոցառումների թվում կանցկացնենք նաեւ ընթերցումներ, իսկ եթե ծննդյան օրը տեղի ունենա հոբելյանական խոշոր միջոցառում, ընթերցումները կհետաձգենք հաջորդ օրերին: Տեսնենք, ինչպես կլինի»:
Վիկտոր Համբարձումյանի տուն-թանգարանում իմ անցկացրած մոտ 5 ժամերն այնքան լեցուն էին ու հանգստաբեր, որ վերադառնալիս Երեւանն ինձ թվաց էլ ավելի անտանելի, բազմաժխոր եւ անդեմ: Երեւանյան ժխոր մտնելիս հասկացա, որ իմաստնությամբ եւ արվեստով լի Համբարձումյանի կյանքի հետ շփումը նման էր տիեզերքում լինելուն:
- ՌՈՒԶԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, Բյուրական-Երեւան
ՕԴԱՊԱՐԻԿՆԵՐ ԵՐԵՎԱՆԻ ԵՐԿՆՔՈՒՄ
4ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆԸ` ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԵԼՈՒՅԹՈՒՄ
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ 2Երեկ Հայաստանում փակվեց մի ժամանակաշրջան եւ բացվեց նորը: Ինչ է բերելու այդ նորը` գուցե շատ ենթադրելու բան կա, եւ դրա համար` առատ նյութ, սակայն Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը երդմնառությունից ...ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԱՌԱՋԻՆ ԵՎ ԵՐԿՐՈՐԴ ՀՐԱՄԱՆԱԳՐԵՐԸ
Ղեկավարվելով Հայաuտանի Հանրապետության սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 4-րդ կետով եւ հաշվի առնելով, որ 2008 թվականի ապրիլի 9-ին ՀՀ նախագահը ստանձնել է իր պաշտոնը, նախագահ Սերժ Սարգսյանը հրամանագիր է ստորագրել ...ՈՎ Է ՀԱՎԱԿՆՈՒՄ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՊԱՇՏՈՆՆԵՐԻ
Մ. Մ.Ըստ առայժմ չհաստատված տեղեկությունների, ոստիկանապետի պաշտոնում կնշանակվի Գրիշա Սարգսյանը (ՀՀ նախկին նախագահ Ռ. Քոչարյանի անվտանգության ծառայության ղեկավար): Լուրեր են պտտվում, որ Շիրակի ներկա մարզպետին ...ԻՆՉՊԻՍԻՆ ԿՀԻՇԵՆՔ ԱՐՏԳՈՐԾՆԱԽԱՐԱՐ ՎԱՐԴԱՆ ՕՍԿԱՆՅԱՆԻՆ
ԱՐՄԵՆ ՄԱՆՎԵԼՅԱՆՀայաստանը փոփոխությունների ժամանակաշրջանում է, հեռացող կառավարությունից թերեւս ամենաաչքի ընկնող գործիչը արտաքին գործերի նախարար Վարդան Օսկանյանն է, որի կյանքին ու կենսագրությանը, կարծում եմ, արժե ավելի ...ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԺԱՄԱՆԱԾ ՀՅՈՒՐԵՐԸ` Ս. ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԵՐԴՄՆԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ, ՄԵՐ ԵՐԿՐԻ ՆԵՐՔԻՆ ԽՆԴԻՐՆԵՐԻ, ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՐՑԻ ՄԱՍԻՆ
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի երդմնակալության արարողությունից հետո լրագրողներս հնարավորություն ունեցանք շփվելու մի շարք բարձրաստիճան հյուրերի հետ: Ներկայացնում ենք հատվածներ այն հարցազրույցներից, որտեղ ներկա ...ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ ԵՆ ՑՐԵԼ ԵԱՀԿ ՄԻՆՍԿԻ ԽՈՒՄԲԸ
Ապրիլի 9-ին «Մուասիր Մուսավաթ» կուսակցության մոտ 25 կողմնակիցներ պիկետ էին կազմակերպել Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի դեսպանատան առջեւ: Նրանք բողոքում էին, որ ԱՄՆ-ը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում դեմ է քվեարկել Ադրբեջանի ...ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԱՆԳԱՄ` «ԹԱՅՄՍ ՍՔՎԵՐՈՒՄ»
Հ. Ծ.Այս տարի ապրիլի 27-ին, կեսօրից հետո, ժամը 14-16-ը հազարավոր ամերիկահայեր, 23-րդ անգամ, հերթական հավաք-ցույցի են դուրս գալու Նյու Յորքի «Թայմս սքվերում» (Բրոդվեյի 43-րդ եւ 44-րդ փողոցների միջեւ ընկած տարածքում) ...ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՔՆՆԱՐԿՈՒՄՆ ԻՍՐԱՅԵԼԻ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆՈՒՄ ԼՈՒՐՋ ԵՐԵՎՈՒՅԹ Է
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ 3Ամեն տարի, երբ մոտենում էր ապրիլի 24-ը, թուրքական քաղաքական շրջանակներն սկսում էին անհանգստություն ապրել: Վերջին տարիներին Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացի ծավալմանը զուգընթաց այդ անհանգստությունը ...ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԲԱՆԱՁԵՎԸ ՔՆԵՍԵԹՈՒՄ ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒ ԿՈՉ
Ռ. Պ.Հայաստանի հրեական համայնքի նախագահ Ռիմա Վարժապետյանը նամակ է հղել Իսրայելի Քնեսեթի պատգամավորներին` կոչ անելով ողջամտություն դրսեւորել եւ ընդունել Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձեւ: Նա նշել է, որ ...ՄԱՍԱՉՈՒՍԵԹՍԸ ԿՏՐԵՑ ԿԱՊԵՐԸ
Մասաչուսեթսի քաղաքապետարանը դադարեցրել է «Ո՛չ` ատելությանը» ծրագրի հովանավորությունը` Հակազրպարտչական լիգայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ժխտման պատճառով: Ինչպես հաղորդում է Հայ դատի հանձնախումբը, քաղաքապետարանը ...ԱՄՆ-Ը ԴԵՍՊԱՆԱՏՈՒՆ Է ԲԱՑԵԼ ԿՈՍՈՎՈՅՈՒՄ
Ինքնահռչակ Կոսովոյի մայրաքաղաք Պրիշտինայում ապրիլի 8-ին բացվել է ԱՄՆ դեսպանություն: Ֆրանսպրեսը հաղորդում է, որ դեսպանությունն ստեղծվել է Պրիշտինայում արդեն եղած՝ Կոսովոյի հետ կապերի ամերիկյան գրասենյակի ...ԾԱՂԻԿՆԵՐ ԵՎ ՄՈՄԵՐ ՄՅԱՍՆԻԿՅԱՆԻ ԱՐՁԱՆԻ ՄՈՏ
ԳՈՀԱՐ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ 2Մինչ երեկ Օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի էր ունենում նորընտիր նախագահ Սերժ Սարգսյանի երդմնակալության արարողությունը, մայրաքաղաքի կենտրոնում` Մյասնիկյանի արձանի մոտ մարդիկ ծաղիկներ ...ԱԶԳԱՅԻՆ ԳՐԱԴԱՐԱՆԱՅԻՆ ՇԱԲԱԹ՝ ԱՊՐԻԼԻ 14-21-Ը
Ն. Պ.«Գրադարան՝ գիտելիքի տուն» խորագիրն է կրում Ազգային գրադարանային շաբաթը, որն անցկացվելու է ապրիլի 14-21-ը արդեն յոթերորդ անգամ: Կազմակերպիչը Հայկական գրադարանային ասոցիացիան է, աջակիցը՝ ՀՅԴաշնակցությունը: ...ԹԱՐԳՄԱՆՈՒԹՅԱՆ ԴԵՐԸ
ՍՈՒՍԱՆՆԱ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ«Նախատեսում ենք հաջորդ տարի անցկացնել Չարենցի պոեզիային նվիրված միջազգային փառատոն, եւ ռուսերեն այս գիրքը կարող է միջնորդ լինել այլ լեզուներով Չարենցին թարգմանված տեսնելուն», այսպես կարեւորեց «Եղիշե Չարենցը ...ՍԵՐՈՒՆԴՆԵՐԻՆ ՓՈԽԱՆՑՎՈՂ ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐԻ ՄԵՋ ՆՐԱ ՀԱՄԱՐ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿԸ ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒՆ ԷՐ
ՌՈՒԶԱՆ ՊՈՂՈՍՅԱՆ, Բյուրական-ԵրեւանԻնձ հաջորդող սերունդներին, թոռներիս, ծոռներիս կտակում եմ տիրապետել հայոց լեզվին: Ամեն մեկը պետք է իր պարտքը համարի ուսումնասիրել հայոց լեզուն, գրագետ լինի հայերենից, անկախ այն բանից, թե քանի տոկոս է նրա ...ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻՆ ՆՎԻՐՎԱԾ ՀՈՒՇԱՐՁԱՆԻ ԲԱՑՈՒՄ ՎԱՇԻՆԳՏՈՆՈՒՄ
Վաշինգտոնի թանգարանում տեղի է ունեցել լրագրողների հուշարձանի բացման արարողությունը: Հուշարձանը հարգանքի տուրք է մատուցում շուրջ 2 հազար լրագրողների` այդ թվում՝ հայազգի լրագրող Հրանտ Դինքի հիշատակին: Հ. ...ՔՈԹԱՆՋՅԱՆՆ ՈՒ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԸ ՀԱՋՈՂ ԵՆ ՄԵԿՆԱՐԿԵԼ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԴուբայի շախմատի բաց առաջնությունում գլխավոր մրցանակի համար պայքարող 132 շախմատիստների թվում են Հայաստանը ներկայացնող Տիգրան Քոթանջյանը եւ Վրաստանում բնակվող Դավիթ Հարությունյանը: Տիգրանն իր վարկանիշով ...ՀՀ ՀԱՎԱՔԱԿԱՆԸ ՌԵԿՈՐԴԱՅԻՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇԻ ՀԱՍԱՎ
Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի հաջող մրցելույթներն իրենց անմիջական արտացոլումն են գտել ՖԻՖԱ-ի դասակարգման նոր ցուցակում, որ հրապարակվել է երեկ: Նախորդ ամսվա համեմատ ՀՀ հավաքականը 5 հորիզոնականով ...ԽԱՂԱՂ ՏՈՒՐ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻսպանիայի շախմատի մրցաշարի 4-րդ տուրի բոլոր պարտիաներն ավարտվեցին ոչ-ոքի: Գաբրիել Սարգսյանը միավորը բաժանեց Մանուել Կանդելարիոյի հետ: Հաշտություն կնքեցին նաեւ Գրանդան ու Կարուանան, Ադամսն ու Պենսյանը, ...ԲՌՆՑՔԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐԸ ՎԻՃԱՐԿՈՒՄ ԵՆ ՕԼԻՄՊԻԱԿԱՆ ՈՒՂԵԳՐԵՐԸ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԱթենքում մեկնարկել է բռնցքամարտի վարկանիշային վերջին մրցաշարը, որում քաշային 11 կարգերում ընդհանուր առմամբ կխաղարկվի օլիմպիական 25 ուղեգիր: Այդ ուղեգրերի համար մրցավեճի կբռնվեն նաեւ Հայաստանի հավաքականի ...ՀԱՅՏՆԱԲԵՐՎԵԼ Է 30-35 ՏԱՐԵԿԱՆ ՏՂԱՄԱՐԴՈՒ ԴԻԱԿ
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆԱպրիլի 8-ին, ժամը 18.50-ին ահազանգ է ստացվել, որ Երեւանի «Հաղթանակ» կամրջի տակ՝ Հրազդան գետում հայտնաբերվել է տղամարդու դիակ։ Ժամը 19.35-ին փրկարարները Հրազդան գետից դուրս են բերել անձը չպարզված, 30-35 ...ՄԱՀԱԿ ԹԱՓ ՏԱԼՆ ՈՒ «ԱՐԱ» ԴԻՄԵԼԱՁԵՎԸ` ՈՍՏԻԿԱՆԻ «ԲԱՐԵԿՐԹՈՒԹՅԱՆ» ԴՐՍԵՎՈՐՈ՞ՒՄ...
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ 5Երեկ կեսօրին, մոտ ժամը տասնմեկին Տերյան փողոցի շենքերից մեկից դուրս գալով իջնում էինք դեպի Սայաթ-Նովա, երբ առանց այդ էլ դատարկ փողոցում կանգնած ոստիկաններից մի քանիսը փակեցին ճանապարհը: Պահանջը որպես ...ԱՅՍՕՐ
- Ժամը 10.30-ին Երեւանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվաբանական համալսարանում կսկսվի «Ջիվելեգովյան ընթերցումներ» երկօրյա գիտաժողովը` նվիրված հայ գիտնական, պատմաբան, գրականագետ, ՀԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ...ԿԱՐԿՈՒՏԸ ՄԵԾ ՎՆԱՍՆԵՐ Է ՀԱՍՑՐԵԼ
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆ 1Ապրիլի 8-ին, ժամը 18.40-18.55-ին Արմավիրի մարզի Հացիկ գյուղի տարածքում տեղացել է ուժեղ կարկուտ։ Պատճառած վնասների չափը ճշտվում է։ Ապրիլի 9-ին, ժամը 02.20-ին քաղաքացի Ա. Մարտիրոսյանից ահազանգ է ստացվել, ...
GOEAST-Ի ՖԻԼՄԱՇԱՐԸ ՄԵԿՆԱՐԿԵՑ ԱՆՆԱ ՄԵԼԻՔՅԱՆԻ «ՋՐԱՀԱՐՍՈՎ»
ԱՆԱՀԻՏ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, ԳերմանիաԿԱՅՍՐՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՄ ՈՉԻՆՉ
ՌՈՒԲԵՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ, ՄոսկվաՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ՅՈՀԱՆՆԵՍ ԼԵՓՍԻՈՒՍԻ ԾՆՆԴՅԱՆ 150-ԱՄՅԱԿԻՆ
ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ՆՇԵՑ ԻՐ ՀԱԿԱԳՅՈՒԼԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐԻ ՑԱՆԿԸ
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՍՊՈՐՏՆ ՕՍՄԱՆՅԱՆ ԿԱՅՍՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
«Ի՞ՆՉ ԵՍ ՈՒԶՈՒՄ, Ի՞ՆՉ ԵՍ ԱՆՈՒՄ, ԵՂԲԱ՛ՅՐ»
Հ. ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ
ՈՎ Է ՀԱՎԱԿՆՈՒՄ ՆԱԽԱՐԱՐԻ ՊԱՇՏՈՆՆԵՐԻ
Մ. Մ.ՆԱՄԱԿ, ՈՐԸ ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐԻ ՏԵՂԻՔ Է ՏԱԼԻՍ
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆՀԱՐՈՒՑՎԵԼ Է ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾ ԳԵՆԵՐԱԼ ՄԱՆՎԵԼ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՍՊԱՌՆԱԼԻՔՆԵՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
ՕՍԿԱՆՅԱՆԸ ԳՆՈՒՄ Է, ԻՍԿ ԹԵ Ո՞Վ Է ԳԱԼԻՍ` ՉԵՆ ԱՍՈՒՄ
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ.ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿԸ ԱՆՁՆԱՎՈՐԵԼԸ ՉԷՐ ԵՎ ՉԷ
Ո՞Վ Է ՈՒԶՈՒՄ ԴԱՌՆԱԼ ԸՆԴԴԻՄՈՒԹՅՈՒՆ
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆՌՈԲԵՐՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆ՝ 10 ՏԱՐԻ ԱՆՑ
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻՆՉՊԻՍԻՆ ԿՀԻՇԵՆՔ ԱՐՏԳՈՐԾՆԱԽԱՐԱՐ ՎԱՐԴԱՆ ՕՍԿԱՆՅԱՆԻՆ
ԱՐՄԵՆ ՄԱՆՎԵԼՅԱՆԲԱՑ ՆԱՄԱԿ
«ԽԱՂԱՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ» Քաղաքացիական նախաձեռնության կազմկոմիտե
- 1725 Թուրքական զորքերը մոտենում են Սիսիանի և Ղափանի բարձրունքներին:
- 1764 Էջմիածնի միաբան և Իզմիրի նախկին առաջնորդ Աբրահամ Վարդապետի ծախսերով Կ. Պոլսում Աստվածատուրի տպարանում առաջին անգամ հրատարակվեց «Եղիշեն»:
- 1840 Հայկական մարզի վերացումը. կազմվում են Վրացա-իմերեթական նահանգը և Կասպիական մարզը:
- 1902 Հիմնադրվեց Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական ընկերությունը:
- 1938 Խորին Ա. կաթողիկոսը խեղդամահ եղավ համայնավար չեկիստների ձեռքով:
- 1965 Տեղի է ունենում Երևանի պետական համալսարանի գլխավոր կորպուսի հանդիսավոր բացումը:
- 1992 Մարաղայի (ԼՂՀ Մարտակերտի շրջան) ողբերգությունը:
- 1998 Հյուսիսային Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի Միացյալ Թագավորության և Հյուսիսային Իռլանդիայի և Իռլանդիայի Հանրապետության միջև ստորագրվեց «Ավագ Ուրբաթ» պայմանագիրը: Այս պայմանագրերի որոշ տեսակետներ կարող են նշանակալի դեր խաղալ Արցախի ճգնաժամի լուծման հարցում:
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։