
ՌՈԲԵՐՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆ՝ 10 ՏԱՐԻ ԱՆՑ
Վաղը կավարտվի Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման ժամկետը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավելագույնս օբյեկտիվ գնահատելու նրա կառավարման 10 տարիները, քանի որ գործող նախագահին տրվող գնահատականները սովորաբար դիտարկվում են այլ ենթատեքստում՝ համարելով, որ եթե դրական գնահատական է տրվում, արվում է նրան շողոքորթելու, եթե բացասական՝ փնովելու նպատակով: Սակայն, անկախ որեւէ բնորոշումից, փորձելու ենք տալ Հայաստանի երկրորդ նախագահի գործունեության օբյեկտիվ գնահատականը, հիմք ընդունելով վերոնշյալ 10 տարիներին Հայաստանի անցած ճանապարհը:
Ակնհայտ է, որ 1998-ի Հայաստանը եւ 2008-ի Հայաստանը միմյանցից էապես տարբեր երկրներ են, ինչն, ասենք, հնարավոր չէ ասել 1991-ի Հայաստանի եւ 1997-ի Հայաստանի մասին, երբ թվում էր, թե անվերջանալի էր մղձավանջը: Սա նշանակում է, որ, ասել, թե միեւնույնն է, երկիրը պետք է զարգանար, անկախ նրանից, թե ով եկավ իշխանության գլուխ 1998-ին, ուղղակի միամիտ ձեւանալու հետեւանք է:
Որ նման պնդումն անհեթեթություն է, կարելի է համոզվել ընթերցելով առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի ելույթը 1998-ի հունվարի 8-ի երկրի անվտանգության խորհրդի նիստում: Վերջինս, իրեն բնորոշ վերին ճշմարտության տոնով, ասում էր, որ առանց Լեռնային Ղարաբաղի խնդիրը լուծելու (նկատի ունենալով իր ցանկացած լուծումը, ինչը նրա հրաժարականի պատճառ դարձավ-Ա. Մ.) Հայաստանին տնտեսական փլուզում է սպասում: Նախկին նախագահը խոսում էր Հայաստանի «ֆիզիկական լիմիտների» սպառման մասին, որն, ըստ նրա, տեղի կունենա շրջափակման, ներդրումների եւ արտահանման բացակայության պատճառով եւ որի հետեւանքով աղետի գոտու շինարարությունը կձգձգվի «տասնյակ տարիներ», «խղճուկ» թոշակները եւ աշխատավարձերը կշարունակվեն արժեզրկվել, ինչպես նաեւ ազգային արժույթը, գործազրկությունը կխորանա: Ավելի առարկայական ապացույց, որ միեւնույն չէ, թե ով կղեկավարի երկիրը, որպեսզի այն զարգանա, հենց առաջին նախագահի խոսքերն են: Հակառակ այդ պարտվողական եւ մռայլ կանխատեսումների, 1998-ին հաջորդող տարիներին Հայաստանը, արդեն առանց նրա, զարգացում ապրեց, որը Արժույթի միջազգային հիմնադրամի, Համաշխարհային բանկի եւ միջազգային ֆինանսական այլ կազմակերպությունների մասնագետները բնորոշում են որպես «տպավորիչ աճ»:
Ռոբերտ Քոչարյանի կառավարման տարիներին տնտեսության մեջ արձանագրված կտրուկ աճը հենց այնպես տեղի չէր կարող ունենալ, ճիշտ այնպես, ինչպես հենց այնպես չէին կարող առաջանալ, ասենք, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների ներմուծման ոլորտում մենաշնորհները եւ առանձին խոշոր գործարարների կամ օլիգարխների արտոնյալ գործունեությունը:
Ըստ ոլորտների փորձենք ներկայացնել մեր տնտեսության մեջ տեղի ունեցածը: 1998-ից սկսած Հայաստանում առաջինը միջոցառումներ ձեռնարկվեցին գյուղմթերքների վերամշակման եւ սննդի արդյունաբերության վերականգնման համար: Այժմ գործում են կաթնամթերքի, մսամթերքի, քաղցրավենիքի, ոգելից եւ ոչ ոգելից խմիչքների, պահածոների եւ այլ ապրանքների արտադրության մի քանի տասնյակ ընկերություններ:
Հաջորդ խոշոր ճյուղը, որ սկսեց գործել եւ դարձավ արտահանման մեջ առաջնային ճյուղ՝ հանքարդյունաբերությունն է: Վերագործարկվեցին Ալավերդու, Ախթալայի, Կապանի եւ Ագարակի կոմբինատները, մեծ ծավալներով սկսեցին գործել Քաջարանի կոմբինատը, «Մաքուր երկաթի գործարանը», ստեղծվեցին հանքանյութի մշակման նոր ձեռնարկություններ, արդիականացվեց եւ բարձր արդյունավետության արտադրանք սկսեց թողարկել «Արմենալը» («Կանազը»):
Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության տարիներին ամենաբուռն զարգացում ապրած արդյունաբերության ճյուղը ադամանդագործությունն էր, որը երկար ժամանակ միանշանակ առաջատար էր մեր արտահանման մեջ, բայց վերջին մեկ-երկու տարում, միջազգային գներով պայմանավորված, անկում է ապրում:
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, որոնց մասին 1998-ին քչերն էին լսել Հայաստանում, այսօր մեր կյանքի անբաժանելի մասն են: Թեեւ պետք է նշել, որ ավելի բարձր արդյունքների կարելի էր հասնել:
Վերջին երկու-երեք տարիներին բջջային կապն արագընթաց զարգացում ունեցավ, երբ վերացվեց «Արմենտելի» մենաշնորհը: Բջջային կապի երկրորդ օպերատոր «Վիվասելի» մուտք գործելուց հետո Հայաստանում ավելի քան 1,5 մլն մարդ դարձան կապի այդ տեսակից օգտվողներ:
Էներգետիկ անվտանգության առումով խոշոր քայլեր արվեցին: Հիշատակենք դրանցից կարեւորագույնը, որը նաեւ քաղաքական ու ռազմավարական նշանակություն ունի՝ Իրան-Հայաստան գազամուղի կառուցումը: Ինչպես նաեւ այս տարիներին կառուցված մի քանի տասնյակ փոքր ՀԷԿ-երը, վերակառուցման փուլում գտնվող Երեւանի եւ Հրազդանի ՋԷԿ-երը, Աբովյանի գազապահեստարանների ընդլայնումը: Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք սկսվել են նաեւ Մեղրիում խոշոր հայ-իրանական ՀԷԿ-ի, Հայաստանի նոր ատոմակայանի, նավթավերամշակման գործարանի կառուցման ծրագրերի նախապատրաստումը, որոնց իրականացումն արդեն հաջորդ նախագահի խնդիրը պետք է լինի: Չմոռանանք նաեւ Հայաստանում գազաֆիկացման աննախադեպ ծավալները, ինչի շնորհիվ հարյուր-հազարավոր մարդկանց կենցաղն արմատապես փոխվեց:
Հանրային ծառայությունների ոլորտից արժե հիշատակել Երեւանում խմելու ջրի շուրջօրյա մատակարարման հասնելու ծրագիրը: Այստեղ հարկ է նշել, որ այն կիսով չափ կյանքի կոչվեց եւ 2005-ին Երեւանի 80 տոկոսը չապահովվեց շուրջօրյա ջրով, բայց ընդհանուր առմամբ մայրաքաղաքի ջրամատակարարումն էապես բարելավվեց: Միաժամանակ նշենք, որ Հայաստանի մարզերում այս խնդրի լուծման ուղղությամբ օտարերկրյա ներդնողներ են ներգրավվել, բայց առայժմ դրական փոփոխություններն այստեղ մեծ չեն:
Բանկային համակարգի առաջանցիկ զարգացումը վերջին տարիներին այնքան ակնհայտ է, որ դարձել է ամենահրապուրիչն օտարերկրյա ներդնողների համար: Երեւի շատերն են մոռացել 90-ականների անբաժանելի մաս դարձած գրպանային բանկերը եւ նրանցից խաբված ավանդատուներին: Հավանաբար այդ ավանդատուներից շատերն էլ դա չեն հիշում, 2008-ին ձայն տալով այդ տարիների նախագահին:
1998-ին, չնայած երկրաշարժից անցել էր 10 տարի, աղետի գոտում համատարած ժամանակավոր տնակներ էին եւ կիսակառույց շենքեր: Տասնյակ հազարավոր ընտանիքներ անցած 10 տարիներին ունեցան իրենց նորակառույց բնակարանները, եւ սա թերեւս Ռոբերտ Քոչարյանի կառավարման ամենամեծ ձեռքբերումներից էր: Միեւնույն ժամանակ, դեռ 6 հազար ընտանիքներ, հատկապես աղետի գոտու գյուղերում շարունակում են ապրել ժամանակավոր տնակներում:
Ճանապարհաշինության եւ քաղաքաշինության վրա երեւի չարժե մանրամասն կանգ առնել, քանզի բոլորն են հիշում Երեւանի եւ հատկապես Երեւանից դեպի մարզեր գնացող քարուքանդ եղած ճանապարհները 10 տարի առաջ եւ տեսնում դրանց վիճակն այժմ: Երեւանի կառուցապատումը որքան էլ շատերի համար ավելորդ շքեղություն է թվում, բայց 20-ականներին էլ նույնպիսի շքեղություն էր թվում Հանրապետության հրապարակի համալիրի կառուցումը: Սպասարկման ոլորտը հատկապես Երեւանում նույնպես բուռն զարգացում է ունեցել՝ տաքսի ծառայություններ, սրճարաններ, ռեստորաններ, սուպեր-մարկետների ցանցեր, ավտոնորոգման եւ ավտոլվացման կետեր եւ այլն: Զբոսաշրջության զարգացումը, մի քանի տասնյակ նոր հյուրանոցների բացումը մայրաքաղաքում եւ առողջարանային քաղաքներում ու նաեւ գյուղերում եւս աննկատ չեն կարող մնալ:
Չնայած 90-ականների նման Հայաստանի շրջափակումը շարունակվում է, բայց արտաքին առեւտրաշրջանառությունը 2007-ին 1997-ի նկատմամբ ավելացել է 4 անգամ: 1997-ին կազմում էր 1 մլրդ 126 մլն դոլար, 2007-ին՝ 4,5 մլրդ դոլար: Միայն արտահանումն անցյալ տարի կազմել է 1 մլրդ 218 մլն դոլար, որ ավելի էր, քան ամբողջ առեւտրաշրջանառությունը 1997-ին: Իսկ նույն 1997-ին Հայաստանից արտահանվել է ընդամենը 232 մլն դոլարի ապրանք՝ ավելի քան 5 անգամ քիչ 2007-ից: Չմոռանանք, որ արտահանման այդ խղճուկ ծավալներն ապահովում էին հիմնականում որպես մետաղի ջարդոն վաճառվող ձեռնարկությունների սարքավորումները: Ներմուծումը 2007-ին կազմել է 3 մլրդ 281 մլն դոլար, իսկ 1997-ին 892 մլն դոլար էր:
Համախառն ներքին արդյունքը (ՀՆԱ) 2007-ին Հայաստանում կազմեց 3 տրիլիոն 140 մլրդ դրամ, 1997-ի 978 մլրդ դրամի դիմաց: Այսինքն, մեր ՀՆԱ-ն անցած տարիներին ավելի քան եռապատկվել է: Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն 1997-ին 422 դոլար էր, հիմա՝ մոտ 3000 դոլար: Միջին աշխատավարձը 1997-ին 13 հազար դրամ էր, 2007-ին՝ 77 հազար դրամ: Ազգային արժույթը՝ դրամը, հակառակ առաջին նախագահի կանխատեսումներին, ոչ միայն չի արժեզրկվել, այլեւ վերջին 4 տարում արժեւորվել է ավելի քան 40 տոկոսով: Եվ վերջապես` կատարված ներդրումները Հայաստանում 1997-ին կազմել են 287 մլն դոլար, 2007-ին դրանց ծավալները կազմել են մոտ 1,2 մլրդ դոլար:
Առավել քան ակնհայտ է, որ առանց պետական ակտիվ քաղաքականության տնտեսական զարգացում տեղի չէր կարող ունենալ, չնայած Հայաստանի աշխարհաքաղաքական պայմանները չեն փոխվել 90-ականների համեմատ: Հետեւաբար պատերազմով, աղետի գոտիով կամ շրջափակմամբ պատճառաբանել երկրում տիրող սոցիալ-տնտեսական անմխիթար վիճակը, ինչն արվում էր առաջին նախագահի տարիներին, միայն վատ կառավարումն արդարացնելու ձեւեր են: Անկասկած է, որ թեեւ հիմա պատերազմ չկա, բայց վերջին 10 տարիներին Հայաստանի կողմից կատարվող ռազմական ծախսերը տասնապատիկ գերազանցում են 90-ականներին արվող ռազմական ծախսերին, բերելով բանակի ու երկրի պաշտպանունակության ամրապնդմանը:
Ինչ վերաբերում է արտաքին քաղաքականությանը, ապա այստեղ գլխավոր հաջողությունն այն էր, որ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման միջնորդների առաջարկներում այժմ նշվում է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնորոշման իրավունքի մասին, ինչի մասին խոսք անգամ չկար 1997-ին արված առաջարկներում: Միաժամանակ, հարկ է ընդգծել, որ արտաքին քաղաքականության բնագավառում խոշոր բացթողումներ են եղել եւ կան Ադրբեջանի հետ քարոզչական ու դիվանագիտական պայքարում: Անցած տարիներին Հայաստանը ոչ միայն չկարողացավ որեւէ միջազգային կառույցում Ադրբեջանին վատ վիճակի մեջ դնող գեթ մեկ բանաձեւ կամ որոշում նախաձեռնել ու անցկացնել, այլեւ անկարող եղավ դիմագրավելու այդ նույն միջազգային կառույցներում ադրբեջանական նախաձեռնություններին: Այս առումով արդեն Ռոբերտ Քոչարյանը վատ ժառանգություն է թողել իր հաջորդին:
Վերադառնալով տնտեսական քաղաքականությանը, հարկ ենք համարում արձանագրել, որ բացի մենաշնորհների առատությունից, որոնք ձեւավորվել են Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության տարիներին, Հայաստանում ստվերային տնտեսության ծավալները մեծ են համեմատած անգամ ԱՊՀ երկրների հետ: Միաժամանակ, սոցիալական բեւեռացման առումով նույնպես Հայաստանն ունի ամենավատ ցուցանիշները: Խոսքը ամենահարուստ եւ ամենաաղքատ մարդկաց եկամուտների տարբերությանն է վերաբերում:
Գործարարները մշտապես բարձրացրել են հավասար մրցակցային դաշտ ունենալու հարցը, բայց առայժմ հովանավորչությունն ու «տանիքները» բնորոշ են ինչպես խոշոր գործարարներին, այնպես էլ միջիններից եւ փոքրերից շատերին: Հարկային վարչարարությունը թեեւ որոշակիորեն բարելավվել է, բայց հեռու է բավարար լինելուց: Վիճակն առավել վատթար է մաքսային համակարգում, չնայած վերջին տարիներին այստեղ ներդրվող նոր սարքավորումներին:
Դատախազությունն ու հատկապես դատական համակարգը Հայաստանի ամենաքարացած եւ ամենակոռումպացված ոլորտներն են, որտեղ «բարեփոխումները» սահմանափակվել են նոր, ժամանակակից հարմարություններով շենքեր նրանց տեղափոխվելով: Դրանց բովանդակությունը վերջին 10 տարիներին նույնն է, ինչ վերջին տասնամյակներում: Հայաստանում քչերն են հավատում, որ առանց կաշառքի դատարաններում արդարությունն ու օրենքը կարող են հաղթել:
Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը տարբեր տարիներին նախարարական պաշտոններում է նշանակել մարդկանց, ովքեր բացարձակապես չեն համապատասխանել իրենց պաշտոններին: Այսօր էլ նրանցից ոմանք շարունակում են պաշտոնավարել: Իհարկե, գործող նախագահի նշանակումներում կան նաեւ բարձր մասնագիտական պատրաստվածության անձինք (Տիգրան Սարգսյան, Մանուկ Վարդանյան, Ներսես Երիցյան եւ այլք): Պետք է նշել, որ նշանակումներից շատերը նախագահը կատարում է, ելնելով խորհրդարանում ներկայացված քաղաքական ուժերի դասավորումներից:
Ռոբերտ Քոչարյանի համար նախագահի պաշտոնում գտնվելիս ամենածանր փորձությունները 1999-ի հոկտեմբերի 27-ն էր եւ 2008-ի մարտի 1-2-ը: Առաջին դեպքում նրան հաջողվեց հասնել այն բանին, որ ոճրագործություն կատարողները ողջ մնան եւ տեղի ունենա բաց դատավարություն: Թեեւ դա չնվազեցրեց քաղաքական շահարկումներն այս դեպքի շուրջը: Չնայած այդ դեպքը նաեւ մեծ վնաս հասցրեց Հայաստանի միջազգային վարկանիշին, բայց դրան հաջորդած 2000 թվականից սկսվեց Հայաստանի տնտեսական բարձր աճը:
2008-ի նախագահական ընտրություններին հաջորդած շրջանում, որն ավարտվեց մարտի 1-2-ի անկարգություններով, Ռոբերտ Քոչարյանը կանգնած էր դժվար երկընտրանքի առջեւ՝ միաժամանակ ցանկանալով երկիրը զերծ պահել ցնցումներից եւ չցանկանալով ուժ գործադրել առաջին նախագահի հրահրած ապօրինի գործողությունների առնչությամբ: Այս հապաղումը բերեց մարտի 1-2-ի իրադարձություններին: Ռոբերտ Քոչարյանն, ի վերջո, ուշացումով դիմեց ուժային գործողությունների՝ զսպելու համար անկառավարելի դարձած ցուցարարներին: Գուցե եւ չլինեին այդ զոհերը, եթե երկրի նախագահը չարտոնված հանրահավաքների հենց առաջին իսկ օրը կասեցներ դրանք: Սակայն միանշանակ է, որ նա պարտավոր էր պաշտպանել պետությունը քաղաքացիական պատերազմի սպառնալիքի վերածվող վտանգից, ինչը թերեւս նրա ամենամեծ եւ դեռեւս մեծամասնության կողմից չգիտակցված ծառայությունն էր Հայաստանին: Քանի դեռ հայտնի չէ, թե կկարողանա՞ նման վճռականություն դրսեւորել անհրաժեշտության դեպքում Սերժ Սարգսյանը, քանի դեռ առաջին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի կողմից արկածախնդրությունների վտանգը շարունակում է սպառնալ Հայաստանի Հանրապետությանը, քանի դեռ հարեւան Ադրբեջանը նման առիթի է սպասում Հայաստանի հետ պատերազմը վերսկսելու համար, կարծում ենք, որ Ռոբերտ Քոչարյանի վճռականության կարիքը հատկապես երկրի անվտանգության եւ պաշտպանունակության հարցերում մնում է, առնվազն խորհրդատվական կարգով:
- ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Քննարկում
ag գրել է:
Mard@ patvov e heranum, voch te stor levoni nman
VAN գրել է:- Vahan
դա քո իրավունքն ա բայց հոդվածի մասին ի՞նչ կասես
Տեսնես այդ Լևոնը ո՞րտեղից Է հավաքել իրար գլղի այսքան սեռական մանիակների- Vahan
VAN գրել է:
Ողջունելի Է,աժղատեցիր լավ,Հայաստանը դուրս բերեցիր Լևոնի թողաց ավերակներից ու սովից:Այդ « ղելացի«,այդ «մեց« քաղաքական գորցիչ կոչեցիալը,Լևոնը,տասը տարի առաջ իր հեռանալիս «հանճարեղորեն« կանղատեսել ու ասել Էր Ձեզ,որ դուք երկիրը տանելու եք պատերազմի ու կորցանման:Չարին կամակատար այդ ազգադավի չարագուժակ կռավոցը չիրականացավ,դեռ ավելին,Հայաստանը հառնեց,վեր ելավ նրա «պարգևաց« ավերից ու ղավարից:Հաջողություն Ձեզ ու ժնորհակալություն այն բոլորի համար ինչ որ կարողոցաք և հասցրեցիք անել:Սղալների մասին ղոսելն ավելորդ Է,քանզի չի սղալվում նա,ով ոչինչ չի անում:
hay գրել է:- VAN
Ողջունելի Է,աժղատեցիր լավ,Հայաստանը դուրս բերեցիր Լևոնի թողաց ավերակներից ու սովից:Այդ « ղելացի«,այդ «մեց« քաղաքական գորցիչ կոչեցիալը,Լևոնը,տասը տարի առաջ իր հեռանալիս «հանճարեղորեն« կանղատեսել ու ասել Էր Ձեզ,որ դուք երկիրը տանելու եք պատերազմի ու կորցանման:Չարին կամակատար այդ ազգադավի չարագուժակ կռավոցը չիրականացավ,դեռ ավելին,Հայաստանը հառնեց,վեր ելավ նրա «պարգևաց« ավերից ու ղավարից:Հաջողություն Ձեզ ու ժնորհակալություն այն բոլորի համար ինչ որ կարողոցաք և հասցրեցիք անել:Սղալների մասին ղոսելն ավելորդ Է,քանզի չի սղալվում նա,ով ոչինչ չի անում:
VAN du nor varchapetin (T.Sargsyan) janachum es? xndrum em grir ko arcik@, hetakrkir a.- VAN
Vahan գրել է:- VAN
Տեսնես այդ Լևոնը ո՞րտեղից Է հավաքել իրար գլղի այսքան սեռական մանիակների
VAN լեվոնը չի հավաքել ուղղակի ձկնորսը ձկնորսին հեռվից տեսնում մույն մաստի մարդիկ են- VAN
Հայաստանյան գրել է:- VAN
Ողջունելի Է,աժղատեցիր լավ,Հայաստանը դուրս բերեցիր Լևոնի թողաց ավերակներից ու սովից:Այդ « ղելացի«,այդ «մեց« քաղաքական գորցիչ կոչեցիալը,Լևոնը,տասը տարի առաջ իր հեռանալիս «հանճարեղորեն« կանղատեսել ու ասել Էր Ձեզ,որ դուք երկիրը տանելու եք պատերազմի ու կորցանման:Չարին կամակատար այդ ազգադավի չարագուժակ կռավոցը չիրականացավ,դեռ ավելին,Հայաստանը հառնեց,վեր ելավ նրա «պարգևաց« ավերից ու ղավարից:Հաջողություն Ձեզ ու ժնորհակալություն այն բոլորի համար ինչ որ կարողոցաք և հասցրեցիք անել:Սղալների մասին ղոսելն ավելորդ Է,քանզի չի սղալվում նա,ով ոչինչ չի անում:
- VAN
AG գրել է:- Estragon
Chgitem Levone vonc, bayc te Robi heranale "patvov" es hamarum, uremn Pativ haskacutyunic bacardzak texyak ches, "patveli" AG!
Um koxmic e patvats? Qo, VANi? u yerevi dzer nman mi 7-8 hogu, voronq voch mi patkeracum chuneq dzer isk jhoxovrdi Aryan Arjheqi masin!
hARGELI HSTRAGON
ES IHARKE HARGUM EM OTARAZGINERIN, HATKAPES ERB NRANQ DIMUM EN INDZ IM MAYRENI LEZVOV, BAYC PITI ASEM, VOR PATIV HASKACOXUTYUN@ HAY MARDU HAMAR DA BOLOROVIN EL NUYN HASKACOXUTYUN@ CHE INCH ENDATRUM E MASONAKAN@- Estragon
ՌՈԲԵՐՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆ՝ 10 ՏԱՐԻ ԱՆՑ
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ 8Վաղը կավարտվի Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման ժամկետը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավելագույնս օբյեկտիվ գնահատելու նրա կառավարման 10 տարիները, քանի որ գործող նախագահին տրվող ...ՀՐԱԺԵՇՏ ՈՒԺԱՅԻՆՆԵՐԻՆ
1Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն այսօր հրաժեշտի հանդիպում է ունեցել պաշտպանության, արտաքին գործերի, արդարադատության նախարարությունների, ոստիկանության, ազգային անվտանգության ծառայությունների ղեկավար կազմի հետ: ...Ո՞Ր ԹԵԿՆԱԾՈՒՆ Է ԸՆԴՈՒՆԵԼԻ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
ՌՈՒԲԵՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ, ՄոսկվաՀիլարի Քլինթոնի եւ Բարաք Օբամայի ներկուսակցական հակամարտությունը, ըստ երեւույթին, նախագահական ճանապարհ է հարթում հակադիր կուսակցության ներկայացուցիչ Ջոն Մակքեյնի համար: Եվ երբ ելնում ես համաշխարհային ...ՎԵՆԵՏԻԿՑԻՆԵՐԸ ԳԱԼԻՍ ԵՆ, ՍԱԿԱՅՆ ՄԵՐՈՆՔ ՊԱՏՐԱՍՏ ԵՆ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼ ՓՈՓՈԽՎԱԾ ՕՐԵՆՔԸ
Մ. Խ.Ապրիլի 15-16-ին Ազգային ժողովում պետք է քննարկվի «Ժողովների, հանրահավաքների, ցույցերի եւ երթերի մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունների հարցը Վենետիկի կամ, ավելի ամբողջական ասած, Եվրոխորհրդի «Մարդու ...ՆՈՐԸՆՏԻՐ ՆԱԽԱԳԱՀՆ ԱՐՁԱԳԱՆՔՈՒՄ Է ՀԿ-ՆԵՐԻ ԲԱՑ ՆԱՄԱԿԻՆ. «ՊԵՏՔ Է ԱՇԽԱՏԵՆՔ, ԵՍ ԻՄ ՏԵՂՈՒՄ, ԴՈՒՔ` ՁԵՐ»
ԱՂԱՎՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆՀայաստանը կարծես խաղաղության չի գնում, մարտյան դեպքերից հետո խմորումները տեղափոխվում են ընտանիք, եւ մեծագույն անհրաժեշտություն կա բաց քննարկելու երկրում ստեղծված իրավիճակն ու որոշ առումով նաեւ ուղղորդելու ...Գ. ԾԱՌՈՒԿՅԱՆ. «ՄԻՆՉԵՎ ԽՆԴԻՐՆԵՐԸ ՉԼՈՒԾՎԵՆ, ՄԱՐԴԸ ՔԱՅԼԵԼՈՒ Է ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ՊՈՂՈՏԱՅՈՒՄ»
Մ. Խ.«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության ղեկավար Գագիկ Ծառուկյանը երեկ լրագրողների հետ զրույցում նկատեց, որ իրենք ոչ թե պաշտոնի կռիվ են տալիս, այլ ակնկալում են, որ կոալիցիայի գործունեությամբ իրավիճակը փոխվի, ...ԾԱՂԻԿՆԵՐԸ ՉԸՆԴՈՒՆՎԵՑԻՆ
Հայաստանի գլխավոր դատախազության շենքի դիմաց ապրիլի 7-ին մի քանի տասնյակ կանայք բողոքի ակցիա էին կազմակերպել՝ պահանջելով ազատ արձակել մարտիմեկյան իրադարձություններին մասնակցելու համար ձերբակալված իրենց ...ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԹԱՓԱՆՑԻԿՈՒԹՅԱՆ 77 ՍՏԱՆԴԱՐՏՆԵՐԻՑ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԿԲ-ՈՒՄ ՆԵՐԴՐՎԱԾ ԵՆ 73-Ը
«Հայաստանի Կենտրոնական բանկի թափանցիկության համապատասխանությունը համաշխարհային ստանդարտներին» վերնագրով աշխատության շնորհանդեսը երեկ տեղի ունեցավ Կենտրոնական բանկում: Բացելով շնորհանդեսը, ԿԲ նախագահ Տիգրան ...ՏԻԳՐԱՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ ՀՐԱԺԱՐՎԵՑ ՊԱՏԱՍԽԱՆԵԼ
Ա. Մ.Կենտրոնական բանկի նախագահ Տիգրան Սարգսյանը երեկ հրաժարվեց պատասխանել լրագրողների բոլոր այն հարցերին, որոնք առնչվում էին նրա՝ վարչապետի պաշտոնում նշանակվելու մասին շրջանառվող լուրերին, ասելով, որ նախկինում ...ԽՈՇՈՐ ՏՐԱՆՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ՀԱՆԳՈՒՅՑՆԵՐԸ ԿԲԵՌՆԱԹԱՓԵՆ ԵՐԵՎԱՆԻ ԿԵՆՏՐՈՆԸ
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆՄոտակա 4-5 տարիներին կունենանք ամբողջությամբ վերակառուցված Երեւանի կենտրոն, երբ իրականանան իրացման մի քանի գոտիներում կառուցապատման ծրագրերը: Այս համոզմունքը երեկ հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտնեց ...«ԱՐՄԵՆՏԵԼՆ» ԱՅՍՈՒՀԵՏԵՎ «BEELINE» ԱՊՐԱՆՔԱՆԻՇՈՎ
«Վիմպելկոմ» ԲԲԸ-ի դուստր ձեռնարկություն «Արմենտել» ՓԲԸ-ն այսուհետեւ կապի իր ծառայությունները կմատուցի «Beeline» ապրանքանիշով: Հայաստանը 7-րդ երկիրն է, ուր մուտք է գործում այս ապրանքանիշը: Ըստ «Վիմպելկոմի» ...ԱՐԵՎԻԿ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ. «ԻՄ ԱՌԱՋԽԱՂԱՑՄԱՆ ՀԱՄԱՐ ԵՐԱԽՏԱՊԱՐՏ ԵՄ ԾՆՈՂՆԵՐԻՍ»
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԵրեկ, մայրության եւ գեղեցկության տոնի օրը հանդիպում ունեցանք ԱԺ փոխնախագահ, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ Արեւիկ Պետրոսյանի հետ եւ մի քանի հարց ուղղեցինք նրան: - Հարմարավե՞տ եք զգում Ձեզ Ազգային ...ԵՐԲ ԳՈՒՅՆԵՐԸ ԲԱՑԱՀԱՅՏՈՒՄ ԵՆ ԿՆՈՋ ԷՈՒԹՅՈՒՆԸ
ՀԱՍՄԻԿ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԳարնան, մայրության եւ գեղեցկության օրվա կապակցությամբ 33 նկարչուհի իրենց, նաեւ արվեստասերների համար պատրաստել էին գեղեցիկ ու հաճելի նվեր: Գեւորգ (Ջոտտո) Գրիգորյան թանգարանում ներկայացված ցուցահանդեսը ...ՍՎԱԶԼՅԱՆԸ ԱԿԱՆԱՏԵՍՆԵՐԻ ՎԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ
Հ. Ծ.Այսօր՝ ապրիլի 8-ին Գլենդեյլի (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ) Սբ. Մարիամ հայկական առաքելական եկեղեցու Արմենակ Տեր-Պետրոսյան դահլիճում Հայոց ցեղասպանությանը ականատես-վերապրողների վկայությունների մասին զեկուցումով հանդես ...«ԱՐՏՈՒՅՏՆԵՐԻ ԱԳԱՐԱԿԸ» ԿԱՊԻՏՈԼ ՀԻԼՈՒՄ
Հ. Ծ.Մրցանակակիր ռեժիսորներ Պաոլո եւ Վիտորիո Տավիանիների աղմուկ հանած «Արտույտների ագարակը» ֆիլմը վաղը՝ ապրիլի 9-ին ցուցադրվելու է առաջին անգամ Ն. Նահանգների Կապիտոլ Հիլի «Ռեյբըռն հաուս օֆիս» շենքի դահլիճում, ...«ԻՄ ԱՅՑԸ` ՎԵՐԱԴԱՐՁ Է ՏՈՒՆ»
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆ2000 թվականից «21-ի հեռանկարներ» փառատոնը (նախագահ` կոմպոզիտոր Ստեփան Ռոստոմյան) դարձել է Եվրոպական փառատոնային ասոցիացիայի անդամ եւ արդեն 9-րդ անգամ երաժշտասերներին պարգեւում է դասական երաժշտութան տոնական ...ԿՆՈՋ ԿԵՐՊԱՐԸ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ
ՆԱԻՐԻ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ«Ուրբաթ» ակումբում երեկ հյուրընկալված Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Նարինե Թուխիկյանը խոսելով կանանց իրավունքներից` նշեց, որ իր համար դժվար է տարբերություն դնել կնոջ իրավունք եւ տղամարդու ...ԿՐԾՔԱԳԵՂՁԻ ՔԱՂՑԿԵՂԸ ՀԱՅ ԿԱՆԱՆՑ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՄԵՋ ԿԱՅՈՒՆ ՏԵՂ ՈՒՆԻ
ԳՈՀԱՐ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆՄայրության եւ գեղեցկության, ինչպես նաեւ առողջապահության համաշխարհային օրվա առթիվ երեկ «Ուրբաթ» ակումբում հյուրընկալվել էր Հայ-ամերիկյան առողջապահության կենտրոնի գործադիր տնօրեն Խաչանուշ Հակոբյանը: Հայ-ամերիկյան ...ԵՐԲ ԽԱՂԱՍԵՆՅԱԿՈՒՄ ԲՈԼՈՐՆ ԻՆՏԵԼԵԿՏՈՒԱԼՆԵՐ ԵՆ
Գ. Գ.Կրթության միջազգային ակադեմիայի, «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամի, սպորտի եւ երիտասարդության հարցերի նախարարության նախաձեռնությամբ կազմակերպված «Տարվա ինտելեկտ» մրցույթ-փառատոնի եզրափակիչ փուլը, ...ԼՅՈՒԴՄԻԼԱ ՊՈՒՏԻՆԱՆ ԵՐԵՎԱՆՈՒՄ
Հայաստանում այցով գտնվող Ռուսաստանի առաջին տիկին Լյուդմիլա Պուտինան եւ Հայաստանի առաջին տիկին Բելա Քոչարյանը ապրիլի 7-ին այցելել են Երեւանի «Մոսկվայի տուն»: Հաղորդվում է, որ հյուրերը դիտել են այնտեղ բերված ...ՅՈՒՐԻ ՊԱՏՐԻԿԵԵՎԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՆ ՈՍԿԵ ՄԵԴԱԼ ՊԱՐԳԵՎԵՑ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՖինլանդիայի Տամպերե քաղաքում ավարտվեց ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունը, որում բացի մեդալներից, խաղարկվում էին նաեւ Պեկինի օլիմպիադայի ուղեգրեր: Դրանք բաժին պետք է հասնեին քաշային յուրաքանչյուր կարգում ...ՄԵԴԱԼՆԵՐԻ ՀԱՐՈՒՍՏ ԱՎԱՐՈՎ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՔիքբոքսինգի Հայաստանի հավաքականը մեծ վերելքով հանդես եկավ Խարկովում անցկացված Եվրոպայի գավաթի խաղարկությունում: Մեր մարզիկներն ընդհանուր առմամբ նվաճեցին 5 ոսկե եւ 3 արծաթե մեդալ: Դեռեւս մրցումների մեկնելուց ...ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ ԽԱՂԱՂԱՍԻՐԱԲԱՐ Է ՏՐԱՄԱԴՐՎԱԾ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻսպանիայի Մերիդա քաղաքում մեկնարկել է Ռյուի Լոպեսի անվան շախմատի միջազգային 2-րդ մրցաշարը, որի 8 մասնակիցների թվում է նաեւ հայ գրոսմայստեր Գաբրիել Սարգսյանը: Մեր շախմատիստն անցկացրած երկու պարտիաներում ...ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ԹԻՄՆ ԱՌԱՋԱՏԱՐՆ Է
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԴագոմիսում ընթացող Ռուսաստանի շախմատի ակումբային առաջնությունում 5 տուրից հետո միանձնյա առաջատարը Եկատերինբուրգի «Ուրալն» է, որի կազմում հանդես է գալիս Վլադիմիր Հակոբյանը: «Ուրալը» վստահ հաղթում է մրցակիցներին ...ՄԵԿՆԱՐԿԸ ՏՐՎԵՑ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՄեկնարկեց ֆուտբոլի Հայաստանի բարձրագույն խմբի 17-րդ առաջնությունը: Ինչպես եւ անցյալ տարի, այս անգամ էլ առաջնության պարգեւները կվիճարկեն մասնակից 8 թիմերը, որոնք կմրցեն չորս շրջանով: Ելնելով թիմերի նախապատրաստությունից, ...ԴԱԺԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔ ՀԱՅ ԲԱՆՏԱՐԿՅԱԼԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ
1Արաբական Միացյալ Էմիրություններում 25 իրավապահներ դատարանի առաջ են կանգնել մի խումբ բանտարկյալների հանդեպ անցյալ տարվա օգոստոսին բիրտ գործողություններ կիրառելու մեղադրանքով: Այս մասին հաղորդում է «Ազատությունը»` ...ՀԱՐՈՒՑՎԵԼ Է ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾ ԳԵՆԵՐԱԼ ՄԱՆՎԵԼ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՍՊԱՌՆԱԼԻՔՆԵՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
Ոստիկանության Վաղարշապատի բաժնում ապրիլի 6-ին քաղաքացի Արա Մարուքյանից հաղորդում է ստացվել, որ նույն օրը, ժամը 18.30-ի սահմաններում գեներալ Մանվել Գրիգորյանը (ՊՆ նախկին փոխնախարար) եւ նրա օգնական Զոհրաբ ...«ՌԱԶԲՈՐԿԱ» ԵՎ ԶՈՀ
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆ 5Ապրիլի 6-ին Նորքի 5-րդ փողոցում «տաքգլուխների» վեճը շարունակվեց եւ վերածվեց ծեծկռտուքի, որի արդյունքում մեկը սպանվեց: Սպանվածի դիակը տեղափոխել են «Նորք» հանրապետական ինֆեկցիոն հիվանդանոց, որտեղ էլ պարզվել ...ՕԴԻ ՋԵՐՄԱՍՏԻՃԱՆԸ ԿԱՄԱՑ-ԿԱՄԱՑ ԿԲԱՐՁՐԱՆԱ
Մ. Մ.Հայհիդրոմետ ծառայության օպերատիվ օդերեւութաբանության կենտրոնի պետ Զարուհի Պետրոսյանից տեղեկացանք, որ առաջիկա 5 օրերին հանրապետությունում ժամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ: Ապրիլի 10-ից առավելապես ...ՎԱԳՈՆՆԵՐԸ ՇՐՋՎԵԼ ԵՆ
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆԱպրիլի 6-ին, ժամը 10.40-ին Հայկական երկաթուղու Վանաձոր կայարանի տնօրենից ահազանգ է ստացվել, որ ժամը 08.30-ին երկաթգծի 2637 կմ-ում` Շահալի-Թումանյան հատվածում գծերից դուրս է եկել 8 դատարկ բեռնատար վագոն, ...
ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԱՅՍ ՏԱՐԻ ԳՐԱՆՑՎԵԼ Է 35 ԵՐԿՐԱՇԱՐԺ
ԱՄՆ ՍԵՆԱՏԻ ՈՐՈՇՄԱՄԲ 2008-Ը ՀԱՅՏԱՐԱՐՎԵԼ Է ՎԻԼՅԱՄ ՍԱՐՈՅԱՆԻ ՏԱՐԻ
«ՄԵՐԺԵՔ ՊԱՐՏԱԴՐՎԱԾ ԴՐԱՄԱՀԱՎԱՔԸ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒՄ»
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆՆԱՐԴՈՒ ՆՈՐ ՏԱՐԱՏԵՍԱԿ՝ ԵՌԱՆԱՐԴԻ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՕԾՎԵՑ ՆՈՎՈԿՈՒԶՆԵՑԿԻ ՍՈՒՐԲ ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՎՈՐԻՉ ԵԿԵՂԵՑԻՆ
Հ. Հ.
ԳԱՂՏՆԻ ԲԱՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵ՞Ր

ՆԱՄԱԿ, ՈՐԸ ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐԻ ՏԵՂԻՔ Է ՏԱԼԻՍ
ՀԱԿՈԲ ՉԱՔՐՅԱՆ
«ԱԳՈՅԻՑ» ՔՇՎԱԾՆԵՐԸ
ԱՐՄԵՆ ՄԱՆՎԵԼՅԱՆ
ՀԱՐՈՒՑՎԵԼ Է ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾ ԳԵՆԵՐԱԼ ՄԱՆՎԵԼ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ՍՊԱՌՆԱԼԻՔՆԵՐԻ ԿԱՊԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ
Ո՞Վ Է ՈՒԶՈՒՄ ԴԱՌՆԱԼ ԸՆԴԴԻՄՈՒԹՅՈՒՆ
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿԸ ԱՆՁՆԱՎՈՐԵԼԸ ՉԷՐ ԵՎ ՉԷ

ՌՈԲԵՐՏ ՔՈՉԱՐՅԱՆ՝ 10 ՏԱՐԻ ԱՆՑ
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ
«ԽԱՂԱՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ» Քաղաքացիական նախաձեռնության կազմկոմիտե
ՀԱՐԳԵԼԻ ԽՄԲԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
Հարգանքներով ՎԱՐԴԱՆ ՔՅՈՒՐՈՒՄՅԱՆ
«ՌԱԶԲՈՐԿԱ» ԵՎ ԶՈՀ
ՄԱՐԻԵՏԱ ՄԱԿԱՐՅԱՆ
- 0 Ահեկանը հայոց հին տոմարի իններորդ ամիսն (ապրիլի 8-ից մինչև մայիսի 7-ը): Ամսանունը առնչվում է կրակ, հուր բառերի հետ: Այդ ստուգաբանությունը կապվում է գարնան զարթոնքի հետ:
- 1880 Թիֆլիսում վախճանվեց Գաբրիել Այվազովսկին: (Ծնվ. 1810թ.-ին, Թեոդոսիայում):
- 1907 Մահացավ հանրային գործիչ, ուսուցչապետ Ռեթեոս Բերբերյանը: (Ծնվ. 1848 թ.):
- 1958 Մահացավ պատմագետ Գառնիկ Կիզալյանը: (Ծնվ. 1893 թ.):
- 1975 ԱՄՆ-ի կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատը բանաձև (թիվ 148) ընդունեց 1975 թ. ապրիլի 24-ը «Մարդու կողմից մարդու նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի հիշատակման ազգային օր» հայտարարելու մասին:
- 1997 ԱՄՆ-ի կոնգրեսականները Ջորջ Ռադանովիչը և Դեյվիդ Բանիերը կոնգրեսին ներկայացրեցին օրենսդրական նախագիծ, կոչ անելով հատուկ բանաձև ընդունել հայոց ցեղասպանությունը դատապարտելու մասին:
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ

Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում

