
ԳՈՒՆԱՎՈՐ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՈՒՅՆԸ ԵՐԲԵՄՆ ԱՐՅՈՒՆՆ Է
2003-ի գարնան մի առավոտյան իմ թիֆլիսցի բարեկամներից Լելա Բլագոնրավովան, որ հրաշալի լուսանկարիչ լինելուց բացի բարի աղջիկ է, իր հայ, ադրբեջանցի եւ վրացի համակուրսեցիներին պատմում էր «Կմարա»-ի մասին: Մենք Թբիլիսիում միասին սովորում էինք լրագրողների դպրոցում: Դա ինտերնացիոնալ դպրոց է, որտեղ նույն դասարանում սովորում եւ մագիստրոսի կոչում են ստանում ղարաբաղցին, աբխազը, վրացին, օսը, հայը եւ Կովկասի մյուս ազգությունների ներկայացուցիչները: Լելան պատմում էր, որ մեկ-երկու օրվա ընթացքում Վրաստանի մայրաքաղաքի բնակելի շենքերի, ուսումնական հաստատությունների եւ աչքի համար երեւացող բոլոր տեղերում վրացի երիտասարդական խմբերը մեծ տառերով գրել են «Կմարա»: Այս բառը թարգմանաբար նշանակում է` «հերիք եղավ»: 2003-ի ուշ աշնանը, երբ նաեւ «Կմարա» երիտասարդական շարժման աջակցությամբ տապալվեց Էդուարդ Շեւարդնաձեն, մենք իմացանք, որ մեր դպրոցն էլ է ներգրավված եղել հեղափոխական պայքարում:
2007-ի աշնանը Երեւանի «Ազատության» հրապարակում, երբ նախկին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը սկսել էր իր խաղաղ հանրահավաքները, նրա համախոհներից նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանին հարցրի. «Սրա վերջն ի՞նչ է լինելու»: «Հեղափոխություն», մեկ բառով պատասխանեց Արզումանյանը: Արդեն փետրվարի երրորդ տասնօրյակում, երբ «Ազատության» հրապարակը վերածվել էր վրանային ավանի, իսկ ամեն օր տեղի էին ունենում տասնյակ հազարանոց հանրահավաքներ, շատերը չէին կասկածում, որ Հայաստանում էլ է գունավոր հեղափոխությունը ընթացքի մեջ: Իր վերջին ելույթներից մեկում Տեր-Պետրոսյանը ուղղակի ասաց. «Շատերը հարցնում են` ի՞նչ գույն ունի այս հեղափոխությունը: Այս հեղափոխությունը գույն չունի»:
Գարնան առաջին օրը մենք հասկացանք, որ հայկական հեղափոխությունը գույն ունի եւ դա արյունն է: Բայց սա առաջին դեպքը չէ, երբ ժողովրդական զանգվածների օգնությամբ եւ նրա ճնշման տակ իրականացվող հեղափոխությունները եւ անհաջող փորձերն ավարտվում են բախումներով կամ մարդկային ողբերգություններով: Անգամ եթե դա Վրաստանն է, որը, ի տարբերություն Հայաստանի, անընդհատ միջազգային կազմակերպությունների, պետությունների եւ հեղինակավոր լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում է:
2005-ի գարնանը ես հարյուրավոր հայ եւ օտարազգի լրագրողների նման շտապել էի Թբիլիսի` ավելի մոտիկից տեսնելու աշխարհի հզորագույն երկրի նախագահին: Ջորջ Բուշը իր շրջագայության կայարաններից մեկն ընտրել էր հենց Վրաստանը, հավանաբար նաեւ ցույց տալու ոչ միայն իր անվերապահ աջակցությունը «վարդյա առաջնորդին», այլեւ հարեւան երկրների համար օրինակ բերելու վրացական ժողովրդավարության նվաճումը: Բուշը Թբիլիսիի «Ազատության» հրապարակում (այս հրապարակը շատ թիֆլիսցիներ մինչեւ հիմա էլ կոչում են իր հին անունով` Երեւանյան) ունեցած ելույթում հազարավոր հավաքվածներին բացատրում էր, որ Վրաստանը կովկաս-կասպյան տարածաշրջանում ժողովրդավարության փարոսն է: Սաակաշվիլու դեմքը մայիսյան արեւի տակ երջանկությունից պայթում էր:
Ընդամենը երկուսուկես տարի անց` 2007-ի նոյեմբերի 6-ին, Սաակաշվիլու ուժայինները ջրցան մեքենաներով, մահակներով, արցունքաբեր գազով եւ էլեկտրաշոկերով հազարավոր ցուցարարների հետապնդում էին Թբիլիսիի փողոցներով, դաժանաբար ծեծում անգամ նրանց, ովքեր թաքնվում էին եկեղեցում:
«Գունավոր հեղափոխություն» տերմինն արդեն քաղաքական բառապաշարի մաս է կազմում: «Վիկիպեդիա» ազատ հանրագիտարանը, ինտերնետը` ընդհանրապես, հարյուրավոր էջեր են տրամադրել հիմնականում ԱՊՀ երկրներում իրականացված եւ Արեւմուտքի անթաքույց հավանությունը, երբեմն` ֆինանսական եւ քաղաքական աջակցությունը ստացած թավշյա հեղափոխությունների պատմություններին:
Սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ գունավոր հեղափոխությունները ժողովրդավարության հաստատման եւ տնտեսական բարգավաճման լավագույն միջոցները չեն: Նախկին խորհրդային հանրապետությունների անցած ճանապարհը ցույց է տալիս, որ զարգացման էվոլյուցիոն, այլ ոչ թե հեղափոխական տարբերակն է այս երկրներին ապահովել կայուն զարգացում:
Քաղաքագետներն ու փորձագետները ժողովրդավարության եւ տնտեսական բարեկեցության առումով նախկին խորհրդային 15 հանրապետությունները բաժանում են պայմանական երեք մեծ խմբերի: Առաջին խմբում բալթյան երեք երկրներն են` Լիտվան, Լատվիան եւ Էստոնիան, որոնք արդեն անդամակցել են ՆԱՏՕ-ին եւ Եվրոմիությանը: Այս երեք երկրների առաջնորդները շատ կարճ ժամանակահատվածում կարողացան իրենց ժողովուրդների համար ապահովել բարեկեցիկ կյանք:
Երկրորդ խմբում միջինասիական հինգ հանրապետություններից չորսն են (բացառությամբ Ղրղզստանի) եւ Բելառուսը: Այդ հինգ երկրներում հաստատվել են ավտորիտար վարչակարգեր կլանային տնտեսությամբ եւ ժողովրդավարության ու ազատ մամուլի կատարյալ բացակայությամբ: Անշուշտ, վերոնշյալ հինգ երկրներն էլ տոտալիտար հակումներով միմյանցից տարբերվում են: Եվրոպայում գտնվող Բելառուսը Թուրքմենստան չէ, իսկ Ղազախստանը, որտեղ բնակչության մի ստվար հատված ռուս է կամ ռուսախոս, անհամեմատ ազատ է, քան հարեւան Ուզբեկստանը կամ Տաջիկստանը:
Եթե բալթյան երեք երկրները անշրջելիորեն գնացել են ժողովրդավարության ուղղությամբ, իսկ միջինասիական չորս պետությունները եւ Բելառուսը` ավտորիտար կառավարման, ապա ԱՊՀ մյուս յոթ հանրապետությունները, այդ թվում` Հայաստանը, մաքառում են ժողովրդավարության եւ ավտորիտարիզմի միջեւ: Քրիստոնյա Հայաստանը, Մոլդովան, Ուկրաինան եւ Վրաստանը, ինչպես նաեւ` Ղրղզստանը, ավելի հակված են դեպի ժողովրդավարությունը, քան Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը, երկրներ, որտեղ տարիներ առաջ է հայտնի դառնում, թե ով է դառնալու երկրի հաջորդ նախագահը: Ադրբեջանում եւ Ռուսաստանում քաղաքացիներն ընտրություններին մասնակցում են առաջին հերթին ոչ այնքան ընտրելու, որքան այդ ընտրությունների նախապես հայտնի արդյունքը հաստատելու նպատակով:
Հետխորհրդային այն երկրներում, որտեղ իրականացվել են գունավոր հեղափոխություններ, ժողովրդավարության հաստատման կամ ամրապնդման իմաստով հաջողությունները տպավորիչ չեն: Ավելին, կարելի է անգամ բանավիճել` Վրաստանն ավելի ժողովրդավար էր մինչեւ 2003 թվակա՞նը, թե՞ դրանից հետո: Կամ` Ուկրաինան ու Ղրղզստանը, որտեղ իրականացվել են համապատասխանաբար «նարնջագույն» եւ «կակաչների» հեղափոխություններ: Ո՞վ էր ավելի ժողովրդավար ու այլակարծությունը հանդուրժող` Ասկար Ակաեւը, թե՞ նրան փոխարինած Կուրմանբեկ Բակիեւը:
Ժամանակին` նախորդ դարի 90-ականներին, երբ Խորհրդային Միությունը նոր էր փլուզվել, Կովկասի եւ Կենտրոնական Ասիայի ութ հանրապետություններից միայն երկուսն էին Արեւմուտքում ընկալվում որպես ժողովրդավարության օազիսներ` Հայաստանը եւ Ղրղզստանը: Եթե այնպես ստացվեր, որ Տեր-Պետրոսյանը կարողանար «անգույն հեղափոխությամբ» վերադառնալ իշխանության, ապա Հայաստանը կդառնա՞ր ավելի ժողովրդավար, քան Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանության տասնամյակում: Համենայն դեպս, 1994-1997 թթ. Տեր-Պետրոսյանի Հայաստանը ավելի ժողովրդավար չէր, քան Քոչարյանի Հայաստանը նրա գահակալության առաջին հնգամյակում` 1998-2003 թթ.:
ԱՊՀ տարածքում հաջողությամբ իրականացված բոլոր երեք գունավոր հեղափոխությունները ունեն գլխավոր մեկ առանձնահատկություն. այդ երկրներում իշխանության են գալիս առաջնորդներ եւ վարչակարգեր, որոնք փորձում են դուրս գալ Կրեմլի տնտեսական, քաղաքական եւ ռազմական ազդեցության ոլորտից եւ ընդունել արեւմտամետ կողմնորոշում, ինտեգրում եվրատլանտյան կառույցներին: Եթե Եվրոպայից տարածությամբ շատ հեռու եւ ցամաքով շրջափակված Ղրղզստանը դեռ չի կարող պարծենալ հաջողություններով, ապա Վրաստանը եւ Ուկրաինան հույս ունեն, որ առաջիկա ապրիլին ՆԱՏՕ-ի Բուխարեստի գագաթաժողովում միգուցե հրավեր ստանան անդամակցելու դաշինքին: Համենայն դեպս, ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու Թբիլիսիի եւ Կիեւի հավակնություններն այլեւս ուտոպիական չեն հնչում, ինչպես մի քանի տարի առաջ:
Եվ վերջում, արդյոք Հայաստանում տեղի ունեցածը, որն ավարտվեց ութ մարդու սպանությամբ եւ ավելի քան 130-ի մարմնական վնասվածքով, գունավոր հեղափոխության փո՞րձ էր: Հավանաբար, այո, քանի որ երբ մինչեւ մարտի 1-ը տեղի ունեցած իրադարձությունները համեմատում ենք Վրաստանի կամ Ուկրաինայի դեպքերի հետ, շատ են նմանությունները, սկսած սիմվոլներից` վերջացրած ուսանողությամբ, որն անարյուն հեղափոխությունների շարժիչ ուժն է: Այսպես, Տեր-Պետրոսյանն ամենուր որպես լոգո օգտագործում էր բռունցքը որպես ուժի խորհրդանիշ, ինչպես վրացական «Կմարան» եւ ավելի վաղ սերբական «Օտպորը»: Տեր-Պետրոսյանը եւ նրա թիմը, ինչպես վրացականի եւ ուկրաինականի դեպքում, սկսել էին խաղաղ, անժամկետ ցույցերը, որպեսզի ժողովրդի ճնշման տակ ստիպեն Ռոբերտ Քոչարյանին եւ Սերժ Սարգսյանին հեռանալ կամ առնվազն նոր ընտրություններ նշանակվեն:
Կարելի է նաեւ այլ նմանություններ գտնել, բայց կանգ առնենք գլխավոր տարբերության վրա:
Ի տարբերություն Վրաստանի կամ Ուկրաինայի, միջազգային հանրությունը Հայաստանի նախագահական ընտրությունները որակեց հիմնականում համապատասխան եվրոպական չափանիշներին, եւ ի տարբերություն Միխեիլ Սաակաշվիլու եւ Վիկտոր Յուշչենկոյի, չաջակցեց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին: Որքան էլ հակառակը պնդեն, թե Տեր-Պետրոսյանին դրսից աջակցում էին, ակնհայտ է իրողությունը, որ եվրոպական կառույցները Տեր-Պետրոսյանին չաջակցելով անուղղակիորեն աջակցում էին Սերժ Սարգսյանին եւ Ռոբերտ Քոչարյանին:
«Ազգի» նախկին լրագրողներից Թաթուլ Հակոբյանը, որ այսօր աշխատակցում է Նյու Ջերսիում լույս տեսնող անգլիատառ «The Armenian Reporter» շաբաթաթերթին եւ Երեւանի Ռազմավարական եւ ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի ավագ փորձագետ է, այս հոդվածը հրապարակել է «The Armenian Reporter»-ի մարտի 15-ի համարում:
Ո՞Վ ԿԴԱՌՆԱ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ ԱՄՆ-Ի ՀԱՋՈՐԴ ԴԵՍՊԱՆԸ
ԱՐՄԵՆ ՄԱՆՎԵԼՅԱՆՎերջին ամիսներին մոռացված այս հարցը նորից շունչ է առնում: «Կալիֆոռնիա կուրիեր» թերթը տեղեկացնում է, որ ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշը Հայաստանի ԱԳՆ-ին է ներկայացրել նոր դեսպանի թեկնածությունը` Մարի Լուիզ Յովանովիչ: ...ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ. ԱՇԽԱՐՀԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ, ԹԵ՞ ԻՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆՅուրաքանչյուր ճգնաժամ հնարավորություններ է ստեղծում: Վերջին օրերի իրադարձությունների համատեքստում «Հայաստան-Եվրոպա-2008» ծրագրի շրջանակներում Մեծ Բրիտանիայի կոնֆլիկտների կարգավորման լոնդոնյան ինստիտուտի ...ՍԵՐԲԻԱՆ ԱՌԱՋԱՐԿՈՒՄ Է ԿԻՍԵԼ ԿՈՍՈՎՈՆ
Սերբիան ՄԱԿ-ին պաշտոնապես առաջարկել է Կոսովոն բաժանել ըստ էթնիկական հատկանիշի: Դա Բելգրադին թույլ կտա վերահսկել ինքնահռչակ Կոսովոյի սերբաբնակ շրջանների կարեւոր հիմնարկներն ու կառույցները: Փաստաթուղթը ...ԹՈՒՐՔԻԱՆ ՓՈՐՁՈՒՄ Է ԱՆԴԱՄԱԿՑԵԼ ՄԱԿ-Ի ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԻՆ
Հ. Ծ.Թուրքական «Թրքիշ դեյլի նյուզ» թերթի մարտի 19-ի տվյալներով, Ավստրիայի եւ Իսլանդիայի հետ նույն խմբում Թուրքիան իր թեկնածությունն է ներկայացրել ՄԱԿ-ին՝ դառնալու նրա Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամը ...ԲԱՅՔԱԼԻ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԴԻՄՈՒՄ Է ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Հ. Չ.Փետրվարի 21-ի Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովը` Մեջլիսը, բուռն քննարկումներից հետո ընդունել էր համայնքային կալվածքների մասին օրենքը: Դա նախատեսում է նաեւ Թուրքիայի ազգային փոքրամասնություններին վերադարձնել ...ԹՈՒՐՔԻԱՆ ԱՏՈՄԱԿԱՅԱՆԻ ԿԱՌՈՒՑՄԱՆ ՄՐՑՈՒՅԹ Է ՀԱՅՏԱՐԱՐԵԼ
Թուրքիայի էներգետիկայի նախարար Հիլմի Գուլերը պաշտոնապես երկրի առաջին ատոմակայանի կառուցման մրցույթ է հայտարարել, հաղորդում է Ֆրանսպրես գործակալությունը: Ենթադրվում է, որ 4000 մեգավատտ հզորությամբ ԱԷԿ-ը ...ՆՈՐ ԷՋ ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ
8Ռուսաստանում Թուրքիայի դեսպան Քուրթուլուշ Թաշքենթը ռուսական «Պոլիտիչեսկի ժուռնալ» հանդեսին տված հարցազրույցում անդրադառնալով Հայաստանի հետ Թուրքիայի հարաբերություններին` ասել է. «Ցավոք, ԱՊՀ բոլոր երկրներից ...ԳՈՒՆԱՎՈՐ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԳՈՒՅՆԸ ԵՐԲԵՄՆ ԱՐՅՈՒՆՆ Է
2003-ի գարնան մի առավոտյան իմ թիֆլիսցի բարեկամներից Լելա Բլագոնրավովան, որ հրաշալի լուսանկարիչ լինելուց բացի բարի աղջիկ է, իր հայ, ադրբեջանցի եւ վրացի համակուրսեցիներին պատմում էր «Կմարա»-ի մասին: Մենք ...ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՐԿԸՆՏՐԱՆՔԸ՝ ԲՌՆԱՊԵՏԱԿԱ՞Ն, ԹԵ՞ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐԱԿԱՆ ԿԱՅՈՒՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՆԱՆԱ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԱԺԿ նախագահ Շավարշ Քոչարյանը երեկ «Փաստարկ» ակումբում անդրադարձավ նախընտրական, հետընտրական զարգացումներին ու կազմվելիք կառավարությանը: Նրա գնահատականով, մարտի 1-ի լույս 2-ի գիշերը կատարվածից հետո Հայաստանը ...ՎԻԿՏՈՐ ԴԱԼԼԱՔՅԱՆԸ ՆԵՐՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԼԱՐՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԼՈՒԾՈՒՄԸ ՓՈՂՈՑԻՑ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆ ՏԵՂԱՓՈԽԵԼՈՒ ՃԱՆԱՊԱՐՀՈՎ Է ՏԵՍՆՈՒՄ
ԳՈՀԱՐ ԳԵՎՈՐԳՅԱՆ«Հայաստանի ներքաղաքական լարվածությունը լուծելու տարբերակը խնդիրը փողոցից խորհրդարան տեղափոխելն է», երեկ «Հայելի» ակումբում հայտարարեց պատգամավոր Վիկտոր Դալլաքյանը, որը ներկայացրեց նաեւ Ազգային ժողովում ...ՍՈՒՐ ԼՈՒՐԵՐ
«Ազատություն»Մարտի 24-ի գիշերը ձերբակալվել է Մատենադարանի փոխտնօրեն Արշակ Բանուչյանը: Նրա տանը կատարվել է խուզարկություն, որի ընթացքում հայտնաբերվել է հին արամեերեն տեքստերը վերծանելու դեռեւս անհայտ մեթոդի նշանների ...ԶՈՐԱԿՈՉ ԵՎ ԶՈՐԱՑՐՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մարտի 20-ին հրամանագիր է ստորագրել 2008-ի գարնանային զորակոչ անցկացնելու եւ զորացրում կատարելու մասին: Հրամանագրի համաձայն, 2008 թվականի ապրիլ-հունիս ամիսներին կանցկացվի Հայաստանի ...ՎԱՆԱՁՈՐԻ ՔԻՄԻԱԿԱՆ ԳՈՐԾԱՐԱՆԸ ԿԸՆԴԼԱՅՆԻ ԱՐՏԱԴՐԱԿԱՆ ԿԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
ՄԱՆՎԵԼ ՄԻԿՈՅԱՆՄարտի 18-ին Վանաձոր էր ժամանել ՀՀ առեւտրի եւ տնտեսական զարգացման նախարար Ներսես Երիցյանը: Այցի նպատակը գործնական էր. «Վանաձոր-քիմպրոմ» ՓԲԸ-ում քննարկել քիմիական եւ հանքարդյունաբերության ոլորտներում կլաստերների ...ԱԶԱՏ ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՄՐՑԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔԸ
ԿԻՄ ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆ, ՍտեփանակերտՄինչեւ վերջերս Արցախում ինտերնետ ծառայություն մատուցող երկու ընկերություն կար` ի դեմս «Ղարաբաղ Տելեկոմ» փակ բաժնետիրական եւ «Արմինկո-ՆԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների: Այսուհետեւ, սակայն, ...ԳԱԼԱ-Ն ՀԱՂԹԵՑ
ԳԱԼԱ հեռուստաընկերության պաշտպանության մարաթոնով մարտի 25-ին հավաքվեց ողջ պահանջվող գումարը: ԴԱՀԿ աշխատակիցները հարկային տեսչության պահանջած գումարը ստանալու վերջին ձեւակերպումներն էին անում: Անհրաժեշտ ...ՎԱՐԱԶԴԱՏ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ. ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐՋԻՆ ԱԿԱՆԱՏԵՍ-ՎԿԱ ՎԵՐԱՊՐՈՂՆԵՐԻՑ
ՎԵՐԺԻՆԵ ՍՎԱԶԼՅԱՆ, Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատողԳրեթե մեկ դար առաջ հայոց հնագույն մայրաքաղաք Տուշպա-Վանում ծնված Վաստակավոր ճարտարապետ, ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, «Վասպուրական» հայրենակցական միության պատվավոր նախագահ Վարազդատ Հարությունյանը մեզ հետ չէ այլեւս: ...ԹԱՏՐՈՆԻ ՕՐՎԱՆ ՆՎԻՐՎԱԾ «ԱՐՏԱՎԱԶԴ» ԱՄԵՆԱՄՅԱ ՄՐՑԱՆԱԿԱԲԱՇԽՈՒԹՅՈՒՆ
ՆԱԻՐԻ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԹատերական գործիչների միության նախագահ Հակոբ Ղազանչյանը երեկ տեղեկացրեց, որ նոր թատերաբեմի բացմանը հանդիսատեսին է ներկայացվելու Վիլյամ Սարոյանի «Չեմ խոստանում ծիծաղել» ստեղծագործությունը` Արմեն Էլբակյանի ...ԹԱՎՋՈՒԹԱԿԻ ԵՐԱԺՇՏՈՒԹՅԱՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՓԱՌԱՏՈՆ
Մ. ՄԱԿԱՐՅԱՆՀայաստանում երիտասարդ թավջութակահարների կատարողական արվեստը զարգացնելու եւ տարածելու նպատակով ՀՀ մշակույթի նախարարության նախաձեռնությամբ անց է կացվում «Թավջութակի երաժշտության հանրապետական 1-ին փառատոնը», ...ՆԱ ՏԱՃԱՐՈՒՄ ԹՈՂԵՑ ԻՐ ՀՈԳԻՆ
Հանկարծամահ եղավ մոսկվացի ճանաչված շինարար Մերուժան Վրեժի Լալայանը: Աստծո նախախնամությունն էր, ինչ է` վախճանվեց Մոսկվայում կառուցվող եկեղեցական համալիրում, հանգավ բառացիորեն Ռուսահայոց թեմի առաջնորդ Եզրաս ...ԴԱՍԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՄԻՉԻԳԱՆԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՈՒՄ
Էն Արբորի Միչիգանի համալսարանից ստացված հաղորդագրությունը տեղեկացնում է, որ մարտի 12-ին եւ 15-ին Մանուկյան-Սիմոն հիմնադրամի հովանավորությամբ այդ համալսարանի այցելու դասախոս պրոֆ. Հանս-Լուկաս Քայզերը երկու ...ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՈՆԳՐԵՍԻ ԵՎ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ՀԱՅԵՐԻ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ՆՈՐ ՄՐՑՈՒՅԹՆԵՐԸ 2008-ԻՆ
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆՍտեղծագործական միությունների դերակատարումն ու ընդհանրապես նշանակությունը կարեւորելով` Համաշխարհային հայկական կոնգրեսն ու Ռուսաստանի հայերի միությունն անցյալ տարի անցկացրեցին մրցույթներ` ժուռնալիստների ...ՀՈԳԵՀԱՆԳՍՏՅԱՆ ՊԱՇՏՈՆ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ՎԱՍՏԱԿԱՇԱՏ ԱՐԱ ԹՈՓՉՅԱՆԻՆ
Հ.Ծ.Կանադայի հայկական եկեղեցական թեմի առաջնորդ Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանի բարձր հովանավորությամբ եւ ՀԲԸՄ-ի Տորոնտոյի մասնաճյուղի եւ Թագուհի-Հովակիմյան վարժարանի նախկին ուսանողների կազմակերպությամբ մարտի ...ՀՈԳԵՎՈՐ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ԿԱՌՈՒՑՈՒՄԸ՝ ԱՄԵՆԻՑ ԱՌԱՋ
ԳԵՂԱՄ ՄԿՐՏՉՅԱՆԱյսօր Շիրակի թեմն ունի գործող 25 եկեղեցի, 14 քահանա: Եկեղեցական շենքերի նորոգման, վերակառուցման եւ նորերի կառուցման աշխատանքները, հիմնականում տարբեր բարերարների միջոցներով ու նվիրատվություններով, շարունակվում ...ՅԱՆ ՊՈՈՒԼՍԵՆԸ ԼԵԳԵՈՆԱԿԱՆՆԵՐԻՆ ԾԱՆՈԹԱՆԱԼՈՒ ՀՆԱՐԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆ Է ՍՏԱՑԵԼ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՖուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականն այսօր հոլանդական Ռոտերդամ քաղաքի արվարձան Պերնիսում ստուգողական հերթական խաղում ուժերը կչափի Ղազախստանի ընտրանու հետ: Դանիացի մասնագետ Յան Պոուլսենի գլխավորությամբ ...ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆՆ ԱՆՀԱՋՈՂՈՒԹՅԱՆ ՄԱՏՆՎԵՑ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԱրգենտինահայ Դավիթ Նալբանդյանին չհաջողվեց մտնել Ինդիան Ուելսի մրցաշարի եզրափակիչ: Նրա ճանապարհը քառորդ եզրափակիչում փակեց ամերիկացի Մերդի Ֆիշը: Աթենքի օլիմպիադայի արծաթե մրցանակակիրը համառ մրցապայքարում ...ՈՉ-ՈՔԻ ԱՌԱՋԱՏԱՐԻ ՀԵՏ ՊԱՐՏԻԱՅՈՒՄ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՇվեդիայում ընթացող շախմատի կանանց մրցաշարի 8-րդ տուրում Էլինա Դանիելյանը սպիտակ խաղաքարերով մրցեց միանձնյա առաջատար, վրաց շախմատիստուհի Սոֆիկո Խուխաշվիլու հետ: Գրանցվեց ոչ-ոքի: Ավարտական տուրից առաջ Խուխաշվիլին ...ԳԼԽԱՎՈՐ ՄՐՑԱՆԱԿԸ ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻՆ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՆերկայում ԱՄՆ-ում բնակվող գրոսմայստեր Վարուժան Հակոբյանը հաջող մրցելույթներ ունեցավ Ավստրալիայում անցկացված շախմատի միջազգային մրցաշարում, որին մասնակցում էին 82 շախմատիստներ: 9 հնարավորից վաստակելով ...ՊԱՏԱՆԻ ՁՅՈՒԴՈՅԻՍՏՆԵՐՆ ԱՐԺԱՆԱՑԱՆ ՄԵԴԱԼՆԵՐԻ
ԱՇՈՏ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆՀայաստանի ձյուդոյի պատանեկան հավաքականը հաջող մրցելույթներ ունեցավ Ստամբուլում կայացած միջազգային մրցումներում: Տատամի դուրս եկած 17 ձյուդոյիստներից հինգը դարձան մրցանակակիր: Առավել հաջող հանդես եկավ ...ՁԵՐԲԱԿԱԼՎԵԼ Է ՄԱՏԵՆԱԴԱՐԱՆԻ ՓՈԽՏՆՕՐԵՆԸ
Մատենադարանի փոխտնօրեն Արշակ Բանուչյանի տանը մարտի 24-ի երեկոյան խուզարկություն է կատարվել, հետո նրան հարցաքննել են հատուկ քննչական ծառայությունում: Այս մասին «Ազատություն» ռադիոկայանին հայտնել է Լեւոն ...ԱՐԱՄ ԶԱՎԵՆԻ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻՆ ԱՌԱՋԱԴՐՎԵԼ Է ՄԵՂԱԴՐԱՆՔ
Մ. Մ. 1ՀՀ գլխավոր դատախազությունից տեղեկացրին, որ «Սահմանադրական կարգի խախտմամբ պետական իշխանությունը յուրացնելու նպատակով Երեւան քաղաքում զանգվածային անկարգություններ հրահրելու եւ կազմակերպելու» փաստի առթիվ ...ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՍՏՈՒԳՈՒՄՆԵՐ «ՉՈՐՐՈՐԴ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ»
Մարտի 28-ից ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայությունը լայնածավալ ստուգումներ է իրականացնելու «Չորրորդ իշխանություն» թերթի խմբագրությունում: Այդ մասին «Նոյյան տապանի» թղթակցին հայտնել է ...ԼՐԱԳՐՈՂԸ ՈՍՏԻԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Է ՏԱՐՎԵԼ
Երեկ Վանատուր գյուղում ի պաշտպանություն ձերբակալված պատգամավոր Սասուն Միքայելյանի հանրահավաքի լուսաբանումից հետո իրավապահ մարմինները բռնություն են կիրառել լրագրողների նկատմամբ: Ըստ «Ազատություն» ռադիոկայանի, ...
«ԹՐԻԼԼԵՐՆԵՐԻ» ԱՄԵՐԻԿԱՀԱՅ ՀԵՂԻՆԱԿԸ
Հ. Ծ.ԻՍՊԱՆԱՑԻ ԼՐԱԳՐՈՂԻ «ՀԱՅԿԱԿԱՆ» ԵՐԿՐՈՐԴ ԳԻՐՔԸ
ԳԵՎՈՐԳ ՅԱԶԸՃՅԱՆՃՇՏՈՒՄ. ՆԱԵՎ ՄԻ ՆԿԱՐԻ ՈՒՇԱԳՐԱՎ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
ՄԵԼԱՆՅԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԻ ՀԱՆԴԻՊՄԱՆ ՆՈՐ ՀՈՒՅՍԵՐՆ ՈՒ 14 ՏԱՐՎԱ ԶԻՆԱԴԱԴԱՐԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ԽԱԽՏՈՒՄԸ
Ա. ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ,
ԱՆԱՀԻՏ ԿՈՐՅՈՒՆ
ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՐՏՔՆ ԱՆԿԱԽ Է ԻՇԽԱՆԱՄԵՏ ԿԱՄ ԸՆԴԴԻՄԱԴԻՐ ԼԻՆԵԼՈՒՑ
Գրի առավ ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ
350 ՀԱԶԱՐ՝ «ՔԱՆԴԵԼՈՒ» ԸՆՏՐԱՀԱՎԱՔԻՆ
ԱՐԱ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
ԸՍՏ ԼԵՎՈՆ ԶՈՒՐԱԲՅԱՆԻ, ԵՐԿԽՈՍՈՒԹՅԱՆ ԱՌԱՋԻՆ ՊԱՅՄԱՆԸ ԻՐԵՆՑ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐՆԵՐԻ ԱԶԱՏՈՒՄՆ Է
ԱՂԱՎՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ԱՆՎՍՏԱՀՈՒԹՅԱՆ ՍԻՆԴՐՈՄ
Հ. ԱՎԵՏԻՔՅԱՆ
ԵԽԽՎ-Ն ԱՆՀԱՆԳՍՏԱՑԱԾ Է

ՆՈՐ ԷՋ ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՒՄ

ԼՌՈՒԹՅԱՆ ԱՆՆԱԽԱԴԵՊ, ՏԵՂ-ՏԵՂ ԿՏՐԱՏՎԱԾ ՇՂԹԱՆ, ԶԳՈՒՇԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ԱԳՐԵՍԻՎ ՊԱՐԶՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԱՂԱՎՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ԳԱՌՆԵՐԻ ԼՌԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԽՄԲ.
ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎԸ` ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ՊԱՇՏՊԱ՞Ն
ԱՂԱՎՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՔԱՌԱԿՈՂՄ ԿՈԱԼԻՑԻԱ` «ՑԱՎՈՏ, ԼԱՅՆԱՄԱՍՇՏԱԲ ՓՈՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՈՎ ՈՒ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՄԲ»
ԱՂԱՎՆԻ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
- 1636 Կըզըլբաշները վերագրավում են Երևանի բերդը:
- 1878 Վանում ծնվեց երգիչ և մանկավարժ Տիգրան Նալբանդյանը: Եղել է Մակար Եկմալյանի աշակերտն ու երգչախմբի մեներգիչը: Նրան աշակերտել են Արթուր Այդինյանը, Հովհաննես Բադալյանը և այլ հայտնի երգիչներ:
- 1928 Թիֆլիսում ծնվեց հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ, նկարիչ, պրոֆեսոր Ռոմանոս Սարգսյանը: (Վախճանվել է 1981 թվականին):
- 1940 Շահագործման է հանձնվում Երևանի Ս. Մ. Կիրովի անվան սինթետիկ կաուչուկի գործարանը:
- 1958 Մահացավ բանաստեղծ Ազատ Վշտունին: (Ծնվ. 1894 թ.):
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ


Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում

