Հրատարակվում է 16/01/1923

Ի ՞ՆՉ Է ԷԳՈԻԶՄԸ

• 
      Էգոիզմ ասելով՝ ընդունված է հասկանալ մարդու գործողությունները, հիմնված միմիայն ուրիշների շահերի հաշվին սեփական շահերի բավարարմանը:     Սակայն իրականությունը չի համապատասխանում նման համընդհանուր ընդունված կարծիքին: Առաջին անգամ այդ հարցը իմ ուշադրությունը գրավեց 30 տարի առաջ՝ կարդալով Դոստո—սկու «Գրառումներ Մեռյալ տնից» գրվածքը:     Բերդագյուղից (բանտից) ազատագրվելուց հետո Ֆյոդոր Միխայլովիչը, նկարագրելով, թե ինչպիսի սրտաշարժությամբ եւ սիրով էր նրան ընդունում միայնակ ծեր կինը, որն ապրում էր մոտակայքում, բացականչում է. «Ո՞րն է այստեղ էգոիզմը: Իսկ չէ՞ որ որոշ իմաստնացած ֆրանսիացիները պնդել են, որ սերը - դա էգոիզմ է»: Ինձ բախտ չի վիճակվել պարզել, թե ֆրանսիացի պոետներից կամ գրողներից ով (ովքեր) է (են) համարձակություն ունեցել պնդել, որ սերը էգոիզմ է — ինչ շարժառիթներով է (են) առաջնորդվել, սակայն, ուսումնասիրելով մարդու ներքին աշխարհը, եկել եմ այն եզրակացության, որ Դոստոեւսկին իզուր էր դժգոհում: Ոչ միայն սերը, այլ նաեւ մարդու ողջ վարքը սկիզբ է առնում եւ հիմնվում է Էգոիզմի վրա: Եւ բոլոր մարդիկ էգոիստներ են՝ թե բարիները, թե չարերը: Պարզապես բարիներին անվանել են ալտրուիստներ, իսկ չարերին ՝ էգոիստներ:     Պարզաբանենք ինչ է էգոիստը: Էգո -ն լատիներեն Ես- ն է: Հետեւաբար էգոիստը մարդն է, որը կատարում է այս կամ այն գործողությունը՝ ելնելով եւ ղեկավարվելով սեփական Ես-ի շահերից: Դուք չեք կարող չհամաձայնել ինձ հետ, որ մարդն ազատ ընտրության պայմաններում իր վարքը կառուցում, անում է այն, ինչում նրա հոգին հանգիստ եւ բավականություն է գտնում: Օրինակ, սոված մայրը, իր երեխային տալով վերջին կտոր հացը, բավարարում է իր հոգու պահանջմունքը, Ես-ի պահանջը: Ցավը, որը նրան պատճառում է այդ պահին սեփական երեխայի նկատմամբ՝ հոգեկան անհանգստությունը, անհամեմատ ավելի տանջալից է, քան ստամոքսի անհանգստությունը, եւ նրա Ես-ը ձգտում է հանգստի վիճակի:     ...Հոգեկան բավականություն էր ստանում նա— այն միայնակ ծեր կինը, իրենից կտրելով, հյուրասիրելով Դոստո—սկուն, ջերմացնելով — իր, — նրա հոգին:     ...Լռելը Անդրեյ Սախարովի համար, այն բանից հետո, երբ նրան հայտնի էր դարձել հասարակության մեջ տիրող իրական դրությունը, կդառնար դժոխային չարչարանքների աղբյուր: Նա չէր կարող չպայքարել, այդպիսն էին նրա հոգու կառուցվածքը, նրա Ես-ը: Նրա հոգեկան էությունը բավարարվում էր չարիքի եւ անարդարության դեմ պայքարում:     Սակայն մարդկանց ներաշխարհի (հոգեկան էության) կառուցվածքը միատեսակ չէ, հետեւաբար եւ տարբեր են նրանց Ես-ի հոգեկան պահանջմունքները: Կան մարդիկ, որոնք սխալմամբ մի անգամ ասելով ճշմարտությունը կամ արդարության կողմն անցնելով՝ ինչ-որ արտաքին պոռթկման ազդեցության տակ եւ զրկվելով, օրինակ, ծառայողական ս— մեքենայից, այդ «գարշելի» պատմության յուրաքանչյուր հիշատակման ժամանակ հոգեկան տառապանքներ կունենան:     Կա նաեւ մարդկային տեսակի մի այլ, շատ ավելի չար տարատեսակ, դա այն մարդիկ են, որոնք սեփական շահերի բավարարման համար բարոյական սահմանափակումներ չունեն: Նրանք պատրաստ են ամբողջությամբ հատել ուրիշի անտառը սեփական մի հատիկ ծառի համար: Այդպիսին է նրանց հոգու կառուցվածքը:     Եւ այսպես, հետ—ությունը, որին ես եկել եմ, — իրականությունը հետ—յալում են: Էգոիզմը շարժում է մարդու անկաշկանդ վարքը, բոլոր մարդիկ բնությունից էգոիստներ են: Սակայն էգոիզմը, ըստ էության, ունի երեք տարբեր դրսեւորումներ:     1. Անելով իր համար՝ օգուտ (բարիք) բերել ուրիշին: Դա ընդունված է անվանել ալտրուիզմ: Ես դա անվանում եմ ազնվաբարո կամ դրական էգոիզմ:     2. Անելով իր համար՝ վնաս (չարիք) պատճառել ուրիշին: Դա ընդունված է կոչել էգոիզմ: Ես դա անվանում եմ բացասական էգոիզմ:     3. Անելով իր համար՝ ուրիշներին վնաս չպատճառել: Ես դա անվանում եմ չեզոք կամ անվնաս էգոիզմ:     Նույն արմատը, որը տեղադրված է մարդու ներսում, շրջապատին բերում է տարբեր պտուղներ.համով, դառը, անհամ:     Ահա էգոիզմի համառոտ բնութագիրը:

• .

• ՄԱՐԴԻԿ, ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ

  .   16
      256. Ի ՄԵԾ ԶԱՐՄԱՆՍ ԻՆԾ, ես գտնվում էի Ռ. Քոչարյանի կազմակերպած հրաժեշտի ճաշկերույթին ոչ մեծաթիվ հրավիրվածների (կառավարության անդամներ եւ բանակի բարձրագույն հրամանատարական կազմը) ...

• ՄԱՐԴԻԿ, ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ

  .   
  ՉԿԱՅԱՑԱԾ ՆԱԽԱԳԱՀԸ     259. - ԱՅՍՊԵՍ ԹԵ ԱՅՆՊԵՍ, գործնականում իշխանությունը Ղարաբաղում կենտրոնացած է քո ձեռքում, համարյա բոլոր տեսակետներից նպատակահարմար է այն ձեւակերպել իրավաբանորեն,- սկսեցի համոզել Ս. ...

• Ի ՞ՆՉ Է ԷԳՈԻԶՄԸ

  .   1
      Էգոիզմ ասելով՝ ընդունված է հասկանալ մարդու գործողությունները, հիմնված միմիայն ուրիշների շահերի հաշվին սեփական շահերի բավարարմանը:     Սակայն իրականությունը ...

• ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ԵՆ ՍԵՐՏ ՇՓՈՒՄՆԵՐ /DAY.AZ-Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՑԸ Ա.ՅՈՒՆՈՒՍՈՎԻ ՀԵՏ/

  .   
      -Արիֆ մուալիմ, դուք ինչպե՞ս կմեկնաբանեիք այն տեղեկատվությունը, որ Իսրայելի խորհրդարանը համաձայնել է քննարկել, այսպես կոչված, «հայերի ցեղասպանության» հարցը։     - ...

• Ս. ԲԱԲԱՅԱՆԻ ԴԻՄԱՆԿԱՐԸ՝ ԻՄ ԸՄԲՌՆՄԱՄԲ

  .   

• ՄԱՐԴԻԿ, ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ

  .   

• ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ ՉԻ ԱՎԱՐՏՎԵԼ

  .   

• ԲԱՐԵՄԱՂԹԱՆՔԻ ԽՈՍՔ

  .   

• ՓՈՂԸ ՍԻՐՈՒՄ Է ՈՉ ՄԻԱՅՆ ՀԱՇՎԵԼ,ԱՅԼԵՎ՝ ՍՏՈՒԳԵԼ

  ԼԱՈՒՐԱ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ   

• ԱՆՀՐԱԺԵՇՏ ԵՆ ՍԵՐՏ ՇՓՈՒՄՆԵՐ /DAY.AZ-Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՑԸ Ա.ՅՈՒՆՈՒՍՈՎԻ ՀԵՏ/

  .   

• ՄԱՐԴԻԿ, ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ

  .   

• ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ԶԻՆՎՈՐՆ ՈՒ ՀՐԱՄԱՆԱՏԱՐԸ

  .   

• ԱՅՍՊԵՍ ԱՊՐԵԼ ՉԻ ԿԱՐԵԼԻ

  .   

• ԴԱՇՏՈՒՄ ՀԱՅՏՆՎԵԼ Է ԵՐՐՈՐԴ ՊՐՈՎԱՅԴԵՐԸ

  ՍՎԵՏԼԱՆԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ   

• 554  Դվինում գումարված եկեղեցական ժողովը դատապարտում է քաղկեդոնական դավանանքը և վերջնականապես խզում իր կապերը բյուզանդական «տիեզերական» եկեղեցու հետ:
• 1001  Տրդատ ճարտարապետն ավարտեց Անիի մայր տաճարի կառուցումը:
• 1592  Ծնվեց հայ առաջին աշուղ-երգիչ Նահապետ Քուչակը:
• 1827  Թիֆլիսում կազմվում է հայկական առաջին կամավորական գումարտակը:
• 1899  Կ. Պոլսում ծնվեց հայ մեծ բարերար Գալուստ Կյուլպենկյանը: Մասնագիտությամբ ինժեներ-նավթագործ էր: Հիմնադրել է Թուրքիայի նավթային բարեգործական ընկերությունը: 1930 թվականին ընտրվել է հայկական բարեգործական ընկերության նախագահ: (Մահացել է 1955 թվականի հուլիսին, Լիսաբոնում:)
• 1912  Թիֆլիսում մահացավ հայ դասական դրամատուրգիայի հիմնադիր Գաբրիել Սունդուկյանը: (Ծնվ. 1825թ.-ին):
• 1914  Թիֆլիսում հիմնվեց հայոց պատմական և հնագիտական ընկերությունը:
• 1918  Ծնվեց հայազգի ամերիկյան ռադիոֆիզիկոս, ամերիկյան ֆիզիկական և մաթեմատիկական ընկերությունների, էլեկտրոնային տեխնիկայի ինժեներների ինստիտուտի անդամ, Հայաստանի ԳԱ արտասահմանյան անդամ Չարլզ Հրաչ Փափազը:
• 1921  Թիֆլիսում ստեղծվեց հայ արվեստի առաջին տունը: Հայարտունը կրում էր հայ մեծ բանաստեղծ Վահան Տերյանի անունը: Նրա նախագահն էր մյուս հայ մեծ բանաստեղծը՝ Հովհաննես Թումանյանը:
• 1971  Վախճանվեց հայ բեմի անկրկնելի Զիմզիմովը, Յագոն և Քաջ Նազարը՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ավետ Ավետիսյանը (Ոսկանյան):
• 1992  Շուշիից և Ղայբալու, Ջանհասան, Քյոսալար գյուղերից Ստեփանակերտի վրա հարձակման անցած ադրբեջանական ուժերը կատաղի մարտերում ջախջախվեցին և ետ շպրտվեցին ելման կետերը:

• am
• ru
• en

ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ

• Ա1+
• Ազատ Արցախ
• Ազգ
• Առավոտ
• Ազատություն
• ԱրմենիաՆաու
• Երկիր
• Հայոց Աշխարհ
• Չորրորդ Իշխանութ.
• Պանորամա
• Պանարմենիան
• Ժամանակ

ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ

• Օնլայն Ռադիո

ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ

• Եղանակ
• Դրամի Փոխարժեք
• Վիճակագրություն

ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ

• Կայքի Առօրյան
• Ֆորում
• Քվեարկություն
• Լուրերի Էքսպորտ
• Կոդավորվորիչ նոր