
ՀԵՔԻԱԹՆԵՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ԲՈՒԺԵԼ
Կամ վնասել երեխաների առողջությանը
«Լինում է, չի լինում՝ մի մարդ է լինում: Նա աշխարհի ամենահարուստ էակն էր ու չգիտեր՝ ինչպես ծախսել իր փողերը: Որոշում է գնել աշխարհի բոլոր սրճարաններն ու ռեստորանները: Նա շատ էր սիրում խաղատներ այցելել, որտեղ էլ մի անգամ պարտվում է եւ կորցնում իր հարստությունը: Նա սոված-ծարավ օրեր էր անցկացնում, քանի որ ոչ մի ռեստորան կամ սրճարան նրան առանց գումար չէր կերակրում»,- իր հորինած հեքիաթը «Առավոտին» պատմեց թիվ 114 դպրոցի 4-րդ դասարանի աշակերտ Արմենը: Թիվ 131 դպրոցի 4-րդ դասարանի Արտակի պատմած հեքիաթն էլ այս էր. «Լինում է, չի լինում՝ մի փոքրիկ տղա: Նա անընդհատ համակարգչային խաղեր է խաղում: Այնքան երկար է նստում համակարգչի առաջ, մտածում խաղերի հերոսների մասին, որ մի օր ռոբոտ է դառնում»: Թիվ 144 դպրոցի 3-րդ դասարանցի Աննան ներկայացրեց իր հեքիաթը. «Լինում է, չի լինում՝ մի աղջիկ է լինում: Նա շատ է սիրում գեղեցիկ շորեր հագնել ու շատ-շատ մատանիներ ունենալ: Ու որոշում է, որ անպայման ամուսնանալու է մի շատ հարուստ տղայի հետ, որպեսզի առանց աշխատավարձի սպասելու, երբ ցանկանա՝ իր համար զգեստ գնի»: Թիվ 92 դպրոցի 3-րդ դասարանի աշակերտ Արթուրն էլ պատմեց. «Մի անգամ թզուկների եւ հսկաների աշխարհում թզուկներն ըմբոստանում են հսկաների դեմ եւ որոշում ցույց կազմակերպել նրանց դղյակի առաջ ու պահանջել, որ իրենց լավ կերակրեն, որ գոնե մի քիչ մեծանան: Սակայն սա ջղայնացնում է հսկաներին եւ նրանք իրենց բանակով դուրս են գալիս եւ տրորում բոլոր թզուկներին»:
Զրուցելով տարբեր տարիքի երեխաների հետ, «Առավոտը» պարզեց, որ հեքիաթներով հետաքրքրվելու, խնձորներով գումարում-հանում սովորելու փոխարեն՝ այսօրվա փոքրիկները հիմնականում խոսում են դոլարի, ուժի, իշխանության, ռոբոտների «լեզվով»: Մասնագետները հավաստիացնում են, որ ոչ միայն երեխաները, այլեւ առհասարակ բոլոր մարդիկ այսօր հեքիաթի կարիք ունեն:
ԵՊԲՀ դասախոս, հոգեբան Գայանե Ղազարյանը «Առավոտին» հայտնեց. «Փոխվել են հեքիաթների տեսակները: Այդտեղ եղած փորձությունները կան նաեւ համակարգչային խաղերում, պարզապես վտանգավոր է շեշտը դնել սպանությունների վրա, ինչն այժմ գերակշռում է: Սերիալներն էլ մեծահասակների համար նախատեսված հեքիաթներ են: Բայց դրանք էլ ունեն անձնային ռեգրեսի՝ ետաճի վտանգ: Մյուս կողմից էլ սերիալ նայելը պաշտպանական մեխանիզմ է: Այն մարդիկ, ովքեր կյանքում ունեն դժվարություններ կամ դժգոհություններ, իրենց նմանեցնում են սերիալի այս կամ այն հերոսին, որի միջոցով ուզում են լուծել սեփական խնդիրները»: Երեխաների՝ սերիալ դիտելու մասին էլ Գ. Ղազարյանն ասաց. «Ամեն հասակում երեխաներն ունեն հեքիաթային հատուկ հերոսներ: Օրինակ՝ մինչեւ 3-5 տարեկանը նրանց հերոսները կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներն են, ավելի մեծ հասակում՝ արքայազնը, արքայադուստրը: Սերիալային հերոսներն ու ապրումները երեխաների համար վնասակար են: Նրանք դեռ սեռահասուն չեն, բայց սերիալներում տեսնում են տեսարաններ, որոնք հարիր չեն իրենց: Երեխայի համար ավելի հաճելի կլիներ սերիալ դիտելու փոխարեն հեքիաթ լսել, ինչը հաճախ չեն անում այսօրվա բազմազբաղ ծնողները»:
Պարզվում է՝ հոգեբանության մեջ կա հեքիաթաթերապիա կոչվող ուղղությունը, որի միջոցով բուժվում են վարքային, մտավոր շեղումները, կարգավորվում միջանձնային, ծնող-երեխա փոխհարաբերութունները եւ այլն: Հոգեբանական այս ուղղությունը ՀՀ-ում կիրառվում է 2002-2003-ից, իսկ ավելի խորը ուսումնասիրություններ այս ուղղությամբ կատարվում են Սանկտ Պետերբուրգի հեքիաթաթերապիայի ինստիտուտում, տեղի Զինկեւիչի եւ Ստիգնեւայի դպրոցում, ԱՄՆ-ում: «Հեքիաթի ամենակարեւոր բուժիչ հատկություններից է դրական ավարտը: Ժողովրդական հեքիաթներն անվնաս են, քանի որ դրանց հիմքում ընկած են մարդուն անհրաժեշտ արժեքային համակարգեր, սովորություններ: Իսկ հեղինակային հեքիաթները երբեմն կարող են վնասակար ազդեցություն ունենալ: Օրինակ, Անդերսենի հեքիաթներում արտահայտված են հեղինակի ծանր ապրումները: Նրա Ջրահարսի հեքիաթը մեծ ցավ կարող է պատճառել երեխային, քանի որ այդտեղ պատկերված է հերոսի ծանր կյանքը»,- նկատեց Գ. Ղազարյանը: Ըստ նրա՝ բացի հեքիաթի ընտրությունից, պետք է նաեւ ճիշտ պատմել այն, որ բուժի տվյալ անձնավորության կամ երեխայի խոցելի կողմերը, ոչ թե վնասի: «Չի կարելի ասել, թե հիմա դուռը կբացենք, չար պառավը կգա ներս եւ կկախարդի: Պիտի հեքիաթում ասվի, որ յոթ սարի, ձորի հետեւում կար մի երկիր, որտեղ ապրում էր չար պառավը: Այդպիսով երեխայի մոտ ապահովություն է ստեղծվում, որ չնայած չարը գոյություն ունի, բայց հեռվում է: Հեքիաթ պատմելիս դաժան փորձությունները չպիտի մանրամասնորեն պատմել, այլապես երեխայի մեջ վախի զգացումը կավելանա: Օրինակ՝ պետք չէ նկարագրել, թե գայլը կարմիր գլխարկի տատիկին ինչպես էր ծամում, կուլ տալիս: Մի անգամ երեխաներից մեկը լաց լինելով ասաց, թե ինքը ծամած տատիկ չի ուզում: Կամ «Անահիտը» պատմելիս չպետք է նկարագրել ստորգետնյա կյանքը, եւ թե ինչպես են ամանների մեջ ոսկորներ եփվում»,- վստահեցնում է մասնագետը:
- ՏԱԹԵՎ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
ՈՍՏԻԿԱՆԱԿԱՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏՔԸ
Այս ցուցարարին, որի գլխին առավոտյան «խուզարկության» հետեւանքով նման վերք էր բացվել՝ «Առավոտի» թղթակից Նաիրա Մամիկոնյանը լուսանկարել էր մարտի 1-ին: Նա այդ օրը զրուցել էր կատարվածի ...«ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎԵՐ ԿԱՏԱՐՈՂՆԵՐԻ ԳԼԽԱՔԱՆԱԿ»
ՆԵԼԼԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ 2Այսպես է բնութագրում նորաստեղծ կոալիցիան Բագրատ Ասատրյանը «Այսպիսի զարհուրելի բան մեզանում երբեւէ չի եղել, նույնիսկ խոսքեր չեմ գտնում բնութագրելու համար, հասարակությունը դեռեւս ամբողջությամբ չի ...ՈՐՈՆՈՒՄՆԵՐԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ ԵՆ
ՄԱՐԳԱՐԻՏ ԵՍԱՅԱՆԱպագա վարչապետի ընտրությունը հեշտ չի լինելու Անցած շաբաթվա վերջում մի հրապարակում էինք տպագրել, որում փորձել էինք ընթերցողին ներկայացնել այն ակնկալիքները, որ նոր կառավարությունից ունեն քաղաքական ուժերը ...ԱՆՊԱՏԱՍԽԱՆ ՀԱՐՑԵՐ
Դրանցից մեկն է՝ ինչո՞ւ էր ոստիկանությունը մարտի 1-ին խուզարկության գնացել մթով եւ այդքան պատրաստ էր ուժ գործադրելու: «ԱրմենիաՆաուի» խմբագիր Ջոն Հյուզն իր «Արյունոտ շաբաթ. օր, որ պառակտեց ...«ԼՂՀ ՃԱՆԱՉՈՒՄՆ ԱՆՀԱՄԱՉԱՓ ՊԱՏԱՍԽԱՆ Է»
ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզան կարծում է, որ «Մինսկի խմբի առաջարկները քննադատող մարդիկ տեղյակ չեն դրանց բովանդակությանը»: Ըստ «Մեդիամաքսի», ամերիկացի դիվանագետն ...ՃԱՆԱՊԱՐՀՆԵՐԸ ԴԱՐՁՅԱԼ ՏԱՐԱՆ ՊԱՆԹԵՈՆ
Մ. Ե.Կոմիտասի անվան այգու Պանթեոնը երեկ դարձյալ մարդաշատ էր: Երեկ լրացավ ՀՀ նախկին վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի մահվան մեկ տարին: Պանթեոն էին եկել Անդրանիկ Մարգարյանի հարազատները, նաեւ երկրի ղեկավարները՝ ...ԵՎ ԷԼԻ՝ ՀԵՏԱՊՆԴՈՒՄՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ
ԱՆՆԱ ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆՉի անցնում եւ ոչ մի օր, որ նոր տեղեկություններ չլինեն ընդդիմադիրների ձերբակալությունների եւ այլ հետապնդումների մասին: Արամ Սարգսյանը՝ մեղադրյալ «Հանրապետություն» կուսակցության քաղխորհրդի ...ԽՈՉԸՆԴՈՏԵԼ ԵՆ ԼՐԱԳՐՈՂՆԵՐԻ ԱՇԽԱՏԱՆՔԻՆ
Ա. ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆՆրանք գնացել էին լուսաբանելու Վանատուր գյուղում երեկվա բողոքի ցույցը, որն արել էին Սասուն Միքայելյանի կողմնակիցները: Երեկ ոստիկանները ցրել են վանատուրցիների խաղաղ ցույցն ի պաշտպանություն ԱԺ պատգամավոր ...«ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅԱՆ» ՎՆԱՍՆԵՐԸ
ԳԱՅԱՆԵ ՍԱՀԱԿՅԱՆՈրոշ լրատվամիջոցներ 20 օրվա ընթացքում մի քանի միլիոնի պարտք են կուտակել Հայաստանում մարտի 1-ին, նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի՝ արտակարգ դրություն հայտարարելուց հետո, ի թիվս շատ այլ արգելքների, սահմանափակվեց ...«ՀԱՅՋՐՄՈՒՂԿՈՅՈՒՂԻՆ» «ԵՐԵՒԱՆ ՋՐԻ» ՋՈՒՐՆ Է ՕԳՏԱԳՈՐԾՈՒՄ
ԱՆՈՒՇ ԽԵՉՈՅԱՆԱրգավանդ, Գեղանիստ եւ Ղուկասավան գյուղերում ջուր է մատակարարում «Երեւան ջուր» ընկերությունը, սակայն ջրի վարձը գանձում է «Հայջրմուղկոյուղին»: «Երեւան-Մասիս 2 մայր ջրատարներից ...«ԱՍՊԱՐԵԶԻ» ԳԼԽԻՆ ԳՈՐԾ ԵՆ ՍԱՐՔԵԼ
ՆՈՒՆԵ ԱՐԵՎՇԱՏՅԱՆԳյումրիի ժուռնալիստների ակումբի նախագահ Լեւոն Բարսեղյանին մեղադրում են ոստիկանության «օրինական պահանջը չկատարելու» համար: Մարտի 2-ին Գյումրիի թատերական հրապարակին կից Սայաթ- Նովայի փողոցի ...ՔԱՂԱՔԱԿԱ՞Ն, ԹԵ՞ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՎՃԻՌ
Ն. ՎԱՆՅԱՆԼոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը այսօր կայացրեց վճիռ, ըստ որի՝ ՀՀ նախագահական ընտրություններում թիվ 30/22 ընտրատեղամասում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի վստահված անձ Սոֆյա Քալանթարյանը մեղավոր ճանաչվեց: ...«ՋԱ՛Զ ԱՍԵՆՔ, ՋԱ՛Զ ԼՍԵՆՔ»
Ս. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԸստ կոմպոզիտոր-ջազմեն Մարտին Վարդազարյանի, հանրահայտ ժողովրդական ասացվածքը իր երիտասարդ կոլեգաների շրջանում այսպես է հնչում: «Առավոտը» տեղեկացրել էր, որ հայկական ջազի 70-ամյակի միջոցառումների ...ՀԵՔԻԱԹՆԵՐԸ ԿԱՐՈՂ ԵՆ ԲՈՒԺԵԼ
ՏԱԹԵՎ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԿամ վնասել երեխաների առողջությանը «Լինում է, չի լինում՝ մի մարդ է լինում: Նա աշխարհի ամենահարուստ էակն էր ու չգիտեր՝ ինչպես ծախսել իր փողերը: Որոշում է գնել աշխարհի բոլոր սրճարաններն ու ռեստորանները: ...ԺՈՂՈՎՈ՞ՒՐԴ, ԹԵ՞ ՔԱՂԱՔԱՑԻ
ՍԱՐԳԻՍ ՀԱՑՊԱՆԵԱՆThat is the question! Հայաստանում ապրող ո՞վ չգիտի, որ բոլոր տեսակի ընտրություններում ձեռքում իշխանություն ունեցողները դրանք կեղծում են: Կեղծում, քանի որ նրանց հետաքրքրող միակ բանը, ինչ գնով ուզում է ...«ՏԵԽՆԻԿԱԿԱՆ» ՎԱՐԿԱԾԸ
ԱՐՏԱՇԵՍ ԹԱՆԳՅԱՆ ՏնտեսագետՀայաստանը կգնա «դասակա՞ն» ճանապարհով Եթե Հայաստանում ամեն ինչ զարգանար դասական սցենարով, ապա հաջորդ վարչապետը պետք է լիներ Հանրապետական կուսակցության հայտնի դեմքերից մեկը: Այս դեպքում տրամաբանությունը ...ՆՈՐԱՅՐ ԲԱԽՏԱՄՅԱՆ. «ՊԵԿԻՆՈՒՄ ՓՈՐՁԱՌՈՒԹՅՈՒՆՍ ՊԵՏՔ Է ՕԳՆԻ ԻՆՁ»
ԱՇՈՏ ՀԱԿՈԲՅԱՆՀրաձիգ Նորայր Բախտամյանը ոչ միայն օգոստոսին Պեկինում կայանալիք ամառային օլիմպիական խաղերի ուղեգիր նվաճած հայաստանցի առաջին մարզիկն է, այլեւ օլիմպիական մեդալի մեր ամենահավանական թեկնածուներից մեկը: - ...ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ
Կբացահայտեն Այվազյանին Ապրիլի 24-ից ԵՊՀ-ում մեկնարկել է գրող, հրապարակախոս, սցենարիստ, ռեժիսոր, խմբագիր Աղասի Այվազյանի ծննդյան 83-ամյակին նվիրված «Այվազյանական ընթերցումներ-2008» խորագրով ...ՊԱՏԵՐԱԶՄ ԿՀԱՅՏԱՐԱՐԻ
Երեկ ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահ Ռուբեն Սահակյանը՝ պատասխանելով «Առավոտի» հարցին, թե մարտի 1-ի դեպքերի հետ կապված որքա՞ն քաղաքացիներ են դիմել ՀՀ փաստաբանների պալատ՝ ասաց. - Հարցին չեմ ...ՀՈՒՅՍԸ ՄԵՐՁԱՄԱ՞ՐՏՆ Է
Ք. Հ.Մարտի 29-ին Գերմանիայի Կիլ քաղաքում IBF-ի վարկածով միջին քաշային կարգում աշխարհի չեմպիոն Արթուր Աբրահամը գոտու պաշտպանության մենամարտ է անցկացնելու ամերիկացի Էլվին Այալայի հետ: Մարզաձեւի գիտակներն այդ ...ՓՈՐՁՈՒՄ ԵՆ ԲԱՐԵՓՈԽԵԼ
ԵՎԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԵրեկ հրավիրված ասուլիսին ԿԳՆ նախնական եւ միջին մասնագիտական կրթության վարչության պետ Արտակ Աղբալյանն անդրադարձավ ոլորտի խնդիրներին: Ըստ նրա, այժմ Հայաստանում գործում է միջին մասնագիտական պետական 80 եւ ...ՊԱՐԱՐՏԱՆՅՈՒԹՆ ԷԼ ԹԱՆԿԱՑԱՎ
ԳՐԻՇԱ ԲԱԼԱՍԱՆՅԱՆԱյս օրերին շուկայում ազոտական պարարտանյութերի գնի կտրուկ աճ է նկատվում: Եթե աշնանը մեկ պարկ պարարտանյութը գյուղացիները ձեռք էին բերում 4700-5500 դրամով, հիմա այն արժե 6300-7000 դրամ: Այդ առնչությամբ «Առավոտի» ...ՀԻՄԱ Ո՞Վ Է «ԱՌՆՎԱԶՆ ՈՉ ԱԶՆԻՎ»
Երեկվա համարում հրապարակել ենք ՕԵԿ մամուլի ծառայության պատասխանն «Առավոտի» մարտի 22-ի համարում հրապարակված «Արտակարգ սուտ» վերնագրված հետեւյալ լուրին. «Մարտի 4-ին ՀՀԿ, ԲՀԿ ...ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՆ ԱՅՍՕՐ
1Գլոբալիզացիայի եւ տարածաշրջանային համագործակցության վերլուծական կենտրոնը «Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամի» աջակցությամբ իրականացնում է ծրագիր՝ «Հայաստանի եւ Թուրքիայի վերլուծաբանների ...
ԳԵՆԵՐԱԼ-ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐԻ ԱՆՊԱՏԺԵԼԻ ՈՐԴԻՆ
ԼԵՎՈՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ www.hetq.am
ՍԵՐԺ ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ ԿԴԱՌՆԱ՞ ՌԵ
ՄԱՐԳԱՐԻՏ ԵՍԱՅԱՆ
ՁԵՌՆԱՐԿԵԼՈՒ Է ԽԻՍՏ ՄԻՋՈՑՆԵՐ

ԸՆԴՀԱՐՈ
ՈՍՏԻԿԱՆԱԿԱՆ ԲՌՆՈՒԹՅԱՆ ՀԵՏՔԸ
«ԻՇԽԱՆՈՒԹՅԱՆ ՊԱՏՎԵՐ ԿԱՏԱՐՈՂՆԵՐԻ ԳԼԽԱՔԱՆԱԿ»
ՆԵԼԼԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԿԱՆԽԵԼՈՒ ԵՆ ՉԱՐՏՈՆՎԱԾ ՀԱՆՐԱՀԱՎԱՔՆԵՐԸ
Պատրաստեց ՄԱՐԳԱՐԻՏ ԵՍԱՅԱՆԸ
ԶԲՈՍԱՆ
ԱՆՆԱ ԻՍՐԱՅԵԼՅԱՆ
ԶՐՈ
ՆԵԼԼԻ ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
ԱԿԱՆԱՏԵՍՆԵՐԻ ԽՈՍՔԵՐՈՎ
- 1636 Կըզըլբաշները վերագրավում են Երևանի բերդը:
- 1878 Վանում ծնվեց երգիչ և մանկավարժ Տիգրան Նալբանդյանը: Եղել է Մակար Եկմալյանի աշակերտն ու երգչախմբի մեներգիչը: Նրան աշակերտել են Արթուր Այդինյանը, Հովհաննես Բադալյանը և այլ հայտնի երգիչներ:
- 1928 Թիֆլիսում ծնվեց հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ, նկարիչ, պրոֆեսոր Ռոմանոս Սարգսյանը: (Վախճանվել է 1981 թվականին):
- 1940 Շահագործման է հանձնվում Երևանի Ս. Մ. Կիրովի անվան սինթետիկ կաուչուկի գործարանը:
- 1958 Մահացավ բանաստեղծ Ազատ Վշտունին: (Ծնվ. 1894 թ.):
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ

Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում

