ՕՐԵՆՔՈՎ ՈՏՆԱՀԱՐՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ
- Ո՞վ կպաշտպանի քո իրավունքը
Վերջերս ամբողջ Ֆրանսիան կաթվածահար եղավ գործադուլային ալիքից: Պատճառը նոր օրենքն էր՝ որոշ կենսաթոշակային արտոնություններ վերացնելու մասին: Գործադուլավորները պնդում էին, թե էականորեն խախտվել են իրենց իրավունքները, քանզի տարիներ առաջ իրենք աշխատել են տվյալ ոլորտներում՝ միմիայն հետագա կենսաթոշակային արտոնություններից օգտվելու ակնկալիքով: Ի վերջո, իշխանությունները ստիպված եղան համաձայնության գալ գործադուլավորների հետ ու վերականգնել նրանց խախտված իրավունքները:
Մեր երկրում իրավիճակը փոքր-ինչ այլ է: Օրենքներն այստեղ եւս փոփոխվում են: Եվ ոչ միշտ՝ հօգուտ աշխատավորների: Օրենսդրական փոփոխությունների մասին հակիրճ տեղեկատվություն տրվում է, անշուշտ: Սակայն դա արվում է այնքան մշուշոտ, այնքան ընդհանրական, իսկ բուն օրենքները ձեւակերպվում են շատերի համար այնքան անմատչելի, խրթին լեզվով, որ երբեմն իրենց վիճակը վատթարացրած օրենքի մասին մարդիկ իրական պատկերացում են կազմում, երբ այդ վատթարացումը զգում են սեփական մաշկի վրա:
Արհմիություն ասվածները, այդ թվում՝ դրանց ճյուղային կառույցները, մեր երկրում սաղմնային վիճակում են, դրանց գոյությունը, ակտիվությունը հասարակական կյանքում բոլորովին չի զգացվում: Այնպես որ՝ աշխատողների իրավունքների պաշտպանության այս օղակը համարյա չի աշխատում: Մարդիկ էլ առանձնապես վստահություն չունեն արհմիությունների հնարավորությունների նկատմամբ: Երեւի պատճառը նաեւ խորհրդային տարիներից մեզ հայտնի արհմիությունների մասին հիշողություններն են, ինչպես եւ՝ իրական արհմիութենական գործունեության վերաբերյալ միանգամայն թերի պատկերացումները:
Ինչեւէ, ներկա պահին մարդիկ իրենց իրավունքների պաշտպանության համար դիմում են ոչ թե արհմիութենական ինչ-ինչ կառույցների, այլ փորձում են ինքնուրույն ելքեր գտնել, արդարության հասնել իրենց իմացածով, մասնավորապես՝ դատական կարգով: Դա էլ միշտ չէ, որ հաջողվում է, որովհետեւ այդ ճանապարհով սեփական իրավունքները պաշտպանելու համար մարդուն բավական համբերություն, առողջություն, նյութական միջոցներ, իսկ որ առավել կարեւոր է՝ որոշակի իրավագիտակցություն է պետք, ինչը, մեղմ ասած, դեռ նույնպես հիմնականում սաղմնային վիճակում է: Չնայած՝ իրավագիտության գծով հիմա մասնագիտացնում են բազում ու բազմատեսակ ուսումնական հաստատություններ, բազում ու բազմատեսակ դիպլոմներ տալիս՝ իրավաբանի, իրավագետի որակավորման վերաբերյալ, սակայն դա դեռ չի նշանակում, թե դիպլոմավորը, իրոք, տիրապետում է իրավաբանի կամ իրավագետի համար անհրաժեշտ տարրական գիտելիքներին եւ ի զորու է գոնե ի՛ր իրավունքները պաշտպանելու:
Մարդկանց իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, վերոհիշյալ պայմանները նկատի առնելով, կարեւորվում է ներկա պահին առավել հեղինակավոր այնպիսի օղակի գործունեությունը, ինչպիսին Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտն է: Իսկ եթե մարդկանց ոտնահարված իրավունքների վերականգնման հարցում իր ծանրակշիռ խոսքն է ասում նաեւ այնպիսի բարձր ատյան, ինչպիսին ՀՀ Սահմանադրական դատարանն է, ուրեմն այդ փաստը պետք է հանրամատչելի կերպով պարզաբանվի եւ նպաստի հասարակության իրավական պաշտպանվածության նկատմամբ հավատի աճին:
Դեռ անցած տարվա վերջից իշխանությունները ժողովրդին ուրախացրին այն տեղեկությամբ, թե կենսաթոշակները հունվարից բարձրանալու են միջին հաշվով՝ 60 տոկոսով: Անշուշտ, դա ուրախալի է խորհրդանշական կենսաթոշակ ստացողների համար: Գների աճի պայմաններում, միգուցե, այդ 60 տոկոսը եւս առանձնապես չբարելավի թոշակառուի վիճակը, բայց բարձրացման փաստն ինքնին որոշակի ոգեւորիչ, հուսադրող նշանակություն միշտ էլ ունենում է:
Իսկ այս տարեսկզբին, ավելի կոնկրետ՝ հունվարի 15-ին, Սահմանադրական դատարանը կայացրեց կենսաթոշակային խնդրին վերաբերող մի որոշում, որը կարեւոր ու սկզբունքային նշանակություն կարող է ունենալ հատկապես մարդու իրավունքների պաշտպանության տեսակետից:
Դիմում՝ Սահմանադրական դատարան
Խնդիրը վեր էր հանել, այսինքն՝ տվյալ հարցով Սահմանադրական դատարան էր դիմել ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Արմեն Հարությունյանը: Նա վիճարկում էր «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 73 հոդվածի 2-րդ մասի՝ ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը: Սահմանադրական դատարանը դռնբաց դատական նիստում, բանավոր ընթացակարգով քննեց այս գործը՝ որպես պատասխանող ներգրավելով ՀՀ Ազգային ժողովի ներկայացուցչին:
«Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքն ընդունվել է Ազգային ժողովի կողմից՝ 2002 թվականի նոյեմբերի 19-ին, ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրվել՝ 2003 թվականի մարտի 31-ին եւ ուժի մեջ մտել 2003 թ. ապրիլի 10-ից: Այսինքն՝ մոտ չորս ու կես տարի օրենքն ուժի մեջ էր, բայց այն խավը, ում իրավունքները դրանով ոտնահարվել էին, բողոքի ձայն կամ գոնե համեստ ահազանգ չէր հնչեցնում:
Սահմանադրությանը հակասող օրենք
Բարեբախտաբար, խնդիրն, ի վերջո, բարձրացվեց, ու նոր միայն նկատվեց, որ լուրջ հակասություն է առաջացել տվյալ օրենքի ու ՀՀ Սահմանադրության միջեւ:
Օրենքի 73 հոդվածը, որը շարադրված է «Անցումային դրույթների» 14-րդ գլխում, սահմանում է. «Մինչեւ սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը նշանակված կենսաթոշակը վերահաշվարկվում է կենսաթոշակի գործում առկա փաստաթղթերով հաշվարկված ստաժին համապատասխան՝ հաշվի առնելով... հիմնական կենսաթոշակի չափը, ապահովագրական ստաժի մեկ տարվա արժեքը եւ կենսաթոշակառուի անձնական գործակիցը: Լրացուցիչ փաստաթղթեր ներկայացնելու դեպքում կենսաթոշակը վերահաշվարկվում է սույն օրենքով սահմանված կարգով եւ համարվում նոր նշանակում: Եթե վերահաշվարկված կենսաթոշակի չափը ցածր է մինչեւ սույն օրենքն ուժի մեջ մտնելը նշանակված կենսաթոշակի չափից, ապա կենսաթոշակը վճարվում է նախկին չափով»:
Վերջին նախադասությունն առաջին հայացքից կարող է ուրախացնել՝ թոշակառուի նկատմամբ դրսեւորված կարծեցյալ հոգատարությամբ, թոշակի վերահաշվարկի արդյունքում նրա վիճակը չվատթարացնելու ձգտումով: Սակայն փոքր-ինչ վերլուծելու դեպքում ակնհայտ է դառնում, որ նախատեսվող վերահաշվարկով, ըստ երեւույթին, որոշակի խավերի կենսաթոշակի չափը նվազում էր, այսինքն, վատթարանում էր նրանց վիճակը, ինչը իբր թե շտկելու նպատակով էլ նախատեսվում էր պահպանել կենսաթոշակի նախկին չափը: Սակայն սա խնդրի լղոզում կարելի է համարել, քանի որ օրենքի տվյալ դրույթը, եթե վատթարացնում է քաղաքացիների իրավական վիճակը, կիրառվում հետադարձ ուժով, ուրեմն հակասում է ՀՀ Սահմանադրության 42 հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին:
Մարդու իրավունքների պաշտպանը Սահմանադրական դատարանին ուղղված իր դիմումում փաստում էր, որ «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 45 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ 1 օրացուցային տարվա համար չի կարող հաշվարկվել 1 տարուց ավելի ապահովագրական ստաժ, բացառությամբ՝ նույն օրենքի 48 հոդվածով սահմանված կարգի: Սակայն այդ հոդվածը առանձնապես վնասակար, առանձնապես ծանր պայմաններում աշխատանքը չի դիտում որպես ստաժի հաշվարկման առանձնահատկություն: Մինչդեռ նախկինում գործող՝ «ՀՀ քաղաքացիների պետական կենսաթոշակային ապահովության մասին» ՀՀ օրենքի 30 հոդվածի համաձայն՝ առանձնապես վնասակար, առանձնապես ծանր պայմաններում աշխատելու մեկ տարին աշխատանքային ստաժում հաշվարկվում էր՝ որպես մեկ ու կես տարի: Նոր օրենքի ընդունումից հետո ստեղծվել էր մի իրավիճակ, երբ առանձնապես վնասակար, առանձնապես ծանր պայմաններում աշխատած ու կենսաթոշակի նշանակումից հետո աշխատանքային գործունեությունը շարունակած անձանց կենսաթոշակային իրավունքները գնահատելիս կա՛մ բացառվում էր նշված հիմքով աշխատանքային ստաժի արտոնյալ հաշվարկումը, կա՛մ թույլ չէր տալիս ապահովագրական ստաժում հաշվարկել կենսաթոշակի նշանակումից հետո իրականացրած աշխատանքային գործունեության այն ժամանակահատվածները, որոնց ընթացքում կատարվել են սոցիալական ապահովագրության վճարները: Սրանով իսկ նոր օրենքը վատթարացնում էր քաղաքացիների վիճակը եւ վերացնում նրանց՝ նախկինում գործող օրենսդրությամբ ձեռք բերած իրավունքները:
ՀՀ Սահմանադրության 42 հոդվածի 3-րդ մասն ամրագրում է անձի իրավական վիճակը վատթարացնող նորմերի հետադարձ ուժի մերժման սկզբունքը: Դա պետական իշխանության նկատմամբ վստահության եւ իրավական պետության սկզբունքների կարեւոր բաղադրիչներից է: Տվյալ սկզբունքից է բխում արգելքը, համաձայն որի՝ անթույլատրելի է այն իրավունքների սահմանափակումը կամ վերացումը, որոնք ամրագրվել են նախկինում գործող նորմերի հիման վրա: Նման պարտավորություն Հայաստանը ստանձնել է նաեւ մի շարք միջազգային պայմանագրերով:
Հարգանք՝ լեգիտիմ ակնկալիքների հանդեպ
Մինչեւ «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի ուժի մեջ մտնելը առանձնապես վնասակար, առանձնապես ծանր պայմաններում աշխատած, սեփական առողջությունն ու կյանքը վտանգած, հիմա էլ կենսաթոշակի նշանակում ստացած անձինք ակնկալիք են ունեցել, որ իրենց կենսաթոշակը կհաշվարկվի արտոնյալ կարգով: Սակայն վերոհիշյալ օրենքի 73 հոդվածի 2-րդ մասի ուժով այդ արտոնյալ կարգը վերացվել է՝ անտեսելով նշված պայմաններում աշխատած մարդկանց ակնկալիքը: Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող նորմերի հետադարձ ուժի արգելման սկզբունքը՝ իրավական անվտանգության սկզբունքի հետ մեկտեղ, կոչված է ապահովելու լեգիտիմ ակնկալիքների հանդեպ հարգանքը: Այո, լեգիտիմ լինում են ոչ միայն նախագահները, այլ նաեւ՝ շարքային քաղաքացիների ակնկալիքները: Եվ այդ լեգիտիմ, այսինքն՝ օրինական ակնկալիքները հենց օրենքով էլ պիտի հարգված լինեն, ինչ փոփոխություն էլ կատարվի օրենսդրական դաշտում:
«Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածը, որպես կարեւոր սկզբունք, ամրագրում է նաեւ սոցիալական համերաշխության եւ սոցիալական արդարության ապահովումը: Իսկ սոցիալական արդարության սկզբունքը պահանջում է, որ տրամադրվեն որոշակի արտոնություններ եւ առավելություններ վնասակար եւ ծանր պայմաններում աշխատող անձանց:
Նոր օրենքով սահմանված կարգը կարող էր առաջացնել նաեւ օրենքի առջեւ հավասարության սկզբունքի ապահովման խախտում: 73 հոդվածի 2-րդ մասի կիրառման արդյունքում հնարավոր էր մի իրավիճակ, երբ նույն ժամանակահատվածում եւ նույն պայմաններում աշխատած անձանց համար սահմանվեին կենսաթոշակի տարբեր չափեր: Իսկ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ վերաբերմունքի տարբերությունը խտրականություն է, եթե առկա չէ օբյեկտիվ ու պատճառաբանված արդարացում: Տվյալ դեպքում որոշակի խավի իրավական վիճակի վատթարացման, նրանց նկատմամբ տարբերակված մոտեցման օբյեկտիվ, ողջամիտ արդարացումներ չկային:
Փոփոխեք, բայց մի՛ վատթարացրեք
Սահմանադրական դատարանն ամրագրեց, որ օրենսդիրն իրավասու է օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում սահմանելու կենսաթոշակի հետ կապված իրավահարաբերությունների կարգավորման նոր համակարգ: Սակայն իրավասու չէ վերացնելու այն կենսաթոշակները, այդ թվում՝ արտոնյալ կարգով նշանակվողները, որոնք ստանալու իրավունքն անձը ձեռք է բերել նախկինում գործող օրենսդրության հիման վրա: Պետությունը պարտավոր է երաշխավորելու կենսաթոշակի իրավունքի առնչությամբ լեգիտիմ ակնկալիքների հանդեպ հարգանքի եւ իրավական որոշակիության սկզբունքների իրականացումը: Մինչդեռ օրենքի վերոհիշյալ նորմն ակնհայտորեն ոտնահարել է բազմաթիվ մարդկանց իրավունքները: ՀՀ սոցիալական ապահովագրության պետական հիմնադրամի ներկայացրած տեղեկանքի համաձայն՝ «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի ուժի մեջ մտնելուց հետո արտոնյալ պայմաններով կենսաթոշակների վերահաշվարկման արդյունքում ապահովագրական ստաժը պակասել է 14 հազար 826 տարով, իսկ կենսաթոշակային գումարը՝ ամսական 3,4 միլիոն դրամով:
Ճանաչվեց անվավեր
Սահմանադրական դատարանում գործի քննության ժամանակ պատասխանող կողմը՝ ԱԺ ներկայացուցիչը, ակնհայտ համարեց, որ նոր օրենքի վիճարկվող դրույթը ՀՀ Սահմանադրությանը հակասում է, սակայն նշեց նաեւ, որ այդ դրույթն անվավեր ճանաչելու դեպքում առանձնապես վնասակար եւ առանձնապես ծանր պայմաններում աշխատած անձանց համար ապահովագրական ստաժի հաշվարկման խնդիրը դեռեւս չի լուծվում: Անհրաժեշտություն է առաջանալու խնդիրը լրացուցիչ կարգավորել օրենսդրական մակարդակում:
Եվ այդ անհրաժեշտությունն անխուսափելիորեն առաջացավ, որովհետեւ Սահմանադրական դատարանը որոշեց «Պետական կենսաթոշակների մասին» ՀՀ օրենքի 73 հոդվածի 2-րդ մասը ճանաչել ՀՀ Սահմանադրության 42 հոդվածի 3-րդ մասին հակասող եւ անվավեր: Որոշումը տարածվում է նաեւ դրա՝ ուժի մտնելուն նախորդող իրավահարաբերությունների վրա:
Սա մեր օրենսդրության մեջ առկա միակ հակասությունը չէ, որը տարեսկզբին վերացվեց Սահմանադրական դատարանի որոշմամբ: Արդեն իսկ կայացված մեկ այլ որոշում կլուսաբանվի առաջիկայում:
- Գոհար ՔԱԼԱՇՅԱՆ
ՌՈԲԵՐՏ ՎԱԼԶԵՐ
Վերջերս, այսինքն, մեզ համար բոլորովին վերջերս` 2004-2005 թթ. ռուսերեն Ռոբերտ Վալզերից երկու գիրք հրատարակվեց: Առաջին եւ միակ գիրքը լույս էր տեսել 1987թ., իսկ առաջին եւ միակ պատմվածքը հայերեն՝ 60-ականներին` ...ԴԵԳՐԱԴԱՑՎԱԾ ՀԵՐՈՍՈՒՀԻՆ
Լոնդոնում նոր բալետ են բեմադրում, որի հերոսուհին է լինելու ամերիկյան փոփ-կուռք Բրիթնի Սփիրսը: Բալետը «ժամանակակից ողբերգություն» է, որը կներկայացնի երգչուհու հոգեբանական դեգրադացիան: Բեմում ...«ՄԵՆՔ ՉԵՆՔ ԱՏՈՒՄ ՀԱՍԱՐԱԿ ՄԱՐԴԿԱՆՑ»
Մեր հարցերին պատասխանում են «Դալգա» երիտասարդական շարժման նախագահ Վաֆա Ջաֆարովան, պատվավոր նախագահ Ռամին Գաջիլին, վարչության անդամներ Նարմին Ռամազանովան եւ Էլվին Կյազիմովը:
- Երբեւէ հայերի ...«ՀԱԿԱՄԱՐՏՈՂ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴՈՒԹՅՈՒՆ»
Հայ եւ ադրբեջանցի երիտասարդության միմյանց հանդեպ տրամադրվածության մասին պատկերացումներ են տալիս «դեմ առ դեմ» սկզբունքով անցկացված մեր չորս հարցումները: Մեր գործընկեր կազմակերպության` Խաղաղության ...ՕՐԵՆՔՈՎ ՈՏՆԱՀԱՐՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ
Գոհար ՔԱԼԱՇՅԱՆՈ՞վ կպաշտպանի քո իրավունքը
Վերջերս ամբողջ Ֆրանսիան կաթվածահար եղավ գործադուլային ալիքից: Պատճառը նոր օրենքն էր՝ որոշ կենսաթոշակային արտոնություններ վերացնելու մասին: Գործադուլավորները պնդում էին, թե ...«ՈՉՄԻՏԵՂԻՑ՝ ՍԻՐՈՎ»
Ավագ ԵՓՐԵՄՅԱՆ
Վեր կացա ու եկա Երեւան։ «Վնասակար էր Կապանն ինձ համար»,- կասեր Պուշկինը: Իսկ ես կասեմ` տեսա, որ ամենայն ինչ Այստեղ դերերով է լինում, որ ոչինչ չի լինում առանց դերերի, եւ բոլոր դերերը բաշխված ...ՏԻԵԶԵՐՔԸ «ԲԻԹԸԼԶ» ԿԼՍԻ
Փետրվարի 5-ին բաց տիեզերքում կհեռարձակվի հանրահայտ «Բիթըլզ» խմբի «Across the Universe» երգը, որը ճամփորդելու է տիեզերքով աներեւակայելի` 115 կմ ժամ արագությամբ: Այդ հեռարձակման ...ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԵՐԳԵՐ` ՖՐԱՆՍԻԱԿԱՆ ՇՆՉՈՎ
Ֆրանսուհի երգչուհի Էլեն Սեգարան, ով հայտնի է դարձել «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» մյուզիքլում Էսմերալդայի դերակատարմամբ, գեղեցիկ մենահամերգով ելույթ է ունեցել Մոսկվայում: Համերգի ընթացքում նա ...ԱՐՀԱՄԱՐՀԱԾ ՈՒՆԻ ԴԻՏՈՐԴՆԵՐԻ ԿԱՐԾԻՔԸ
Արդեն մոտենում ենք քարոզարշավի հասարակածին, եւ մթնոլորտը բավականին սրվում է. այս կարծիքին է ՀՀ նախագահի թեկնածու, «Ազգային համաձայնություն» կուսակցության նախագահ Արամ Հարությունյանը:
Իսկ ...ԳՐԱՎՈՐ ՀԱՂՈՐԴՈՒՄ ՉԵՆ ՍՏԱՑԵԼ
Ոստիկանության Սեւանի բաժնի պրոֆիլակտիկայի բաժանմունքի տեղամասային տեսուչից փետրվարի 2-ին ստացվել է զեկուցագիր, որ նույն օրը` ժամը 14:00-14:30-ի սահմաններում, Գեղարքունիքի մարզի Ծովագյուղ համայնքում ՀՀ ...ՏԵՂ ՉԳՏԱԾ ՀԵՐՈՍՆԵՐԸ
Շուտով էկրաններին կբարձրանա Քոեն եղբայրների նոր՝ «Ծերունիներն այստեղ տեղ չունեն» մռայլ, ծանրակշիռ ու չափազանց գեղեցիկ ֆիլմը: Ամերիկացի կինոբեմադրիչները, որոնք հայտնի են իրենց արյունալի ու ...ՉՎԵՐԹ` ՄԻԱՅՆ ԲԻԶՆԵՍ-ԴԱՍԻ ՀԱՄԱՐ
Մեծ Բրիտանիայի British Airways խոշորագույն ավիաընկերությունը բացում է Լոնդոն-Նյու Յորք նոր չվերթը, որը կսպասարկի բացառապես բիզնես-դասի ուղեւորների համար նախատեսված ինքնաթիռները: Չվերթը, որը կմեկնարկի ...ՎԵՐԱՀՍԿԻՉ ՊԱԼԱՏԻ 2008Թ. ԾՐԱԳԻՐԸ
ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2008թ. ծրագրի կազմման հիմքում ընկած է չորս կարեւորագույն սկզբունք: Երեկ մեկնարկած ԱԺ գարնանային նստաշրջանի առաջին քառօրյայի նիստում, ներկայացնելով ՀՀ Վերահսկիչ պալատի 2008թ. գործունեության ...ԵՐԲ ՋՐԱՉԱՓՈՎ ՉԱՓՈՒՄ ԵՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՀԱՅԱՑՔՆԵՐԸ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
Մոտ երկու շաբաթ առաջ հայտնի դարձավ, որ Հարկային պետական ծառայությունը (ՀՊԾ) 3 մլրդ դրամի տույժ ու տուգանք է սահմանել ԱԺ պատգամավոր Խաչատուր Սուքիասյանի ընտանիքին պատկանող «Բջնի» հանքային ջրերի ...«ՄԻ ԱՐԱՏԱՎՈՐԵՔ ՆՎԻՐՅԱԼՆԵՐԻՆ»
ՀՀ ՊՆ մամլո ծառայությունը շաբաթ օրը տարածել է «Հատուկ գնդի» վետերանների միության հայտարարությունը, որտեղ վերջիններս մասնավորապես Արտաշես Գեղամյանին կոչ են անում՝ «վեր չբարձրանալ» ...ԱՐԱ ՎԱՅ, ՎԱՅ...
Արամ Գասպարիչի գլխավորած Դեմկուսը ՀՀ նախագահի առաջիկա ընտրություններում թեկնածուներից որեւէ մեկին չի սատարի: Դեմկուսցիներն ազատ են իրենց ընտրության մեջ: Երեկ այս մասին հայտարարել է անձամբ Գասպարիչը: Վերջինիս ...ՄՏԱԴԻՐ ԵՆ ԵՌԱՊԱՏԿԵԼ
Հայաստանի փոստային կապի ազգային օպերատոր «ՀայՓոստ» ընկերությունը, որը 2006 թվականի նոյեմբերից հավատարմագրային կառավարման է հանձնվել Հայփոստ Թրասթ Մենեջմենթ փակ բաժնետիրական ընկերությանը, մտադիր ...ԱՐՈՆՅԱՆԸ ԿՄԱՍՆԱԿՑԻ
Որոշվել են փետրվարի 15-23-ը Մեքսիկայի Մորիլիա եւ փետրվարի 26-ից մինչեւ մարտի 7-ն Իսպանիայի Լինարես քաղաքում կայանալիք Մորիլիա-Լինարես շախմատի միջազգային մրցաշարի բոլոր 8 մասնակիցները: Մրցաշարին մասնակցելու ...ԻՆՉԻ՞ ՄԱՍԻՆ ԷՐ ԽՈՍՈՒՄ ՍԱՀԱԿԱՇՎԻԼԻՆ ԵՎՐՈՊԱՅՈՒՄ
Կարեն ԲԱԲԱՅԱՆՊաշտոնական Թբիլիսին հնարավոր բոլոր ճանապարհներով ձգտում է դեպի Եվրոպա, այնտեղ, ուր ՆԱՏՕ-ն է, ռազմական ալյանսը, որը կպաշտպանի նրա շահերը, եւ որտեղ լավ կյանքն է, ինչին Վրաստանը սովոր է դեռ Ստալինի ժամանակներից: ...«ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ 1990 ԹՎԻՑ ԾՈՄ Է ՊԱՀՈՒՄ»
«Ժողովրդական» կուսակցության նախագահ, ՀՀ նախագահի թեկնածու Տիգրան Կարապետյանը երեկ անդրադառնալով իշխանությունների այն կանխատեսումներին, թե իրենց թեկնածուն հաղթելու է առաջին փուլով եւ 70 տոկոս ...ՎԱՆ ԴԱ՞Մ, ԹԵ՞ ՎԱՆ ԳՈԳ
Լիլիթ ԱՎԱԳՅԱՆ
Երբ երիտասարդության մասին քամահրանքով ենք խոսում, նկատում ենք, որ ժամանակակից երիտասարդները գիրք չեն կարդում, լուրջ հետաքրքրություններ չունեն, հարմարվող են, երբեք իրենց նեղություն չեն տալիս բողոքել իշխանությունների, ...«ԿԱՆ ՈՐՈՇ ԿԱՆՈՆՆԵՐ, ՈՐՈՆՑ ՊԵՏՔ ՉԷ ՆԱՅԵԼ ՄԱՏՆԵՐԻ ԱՐԱՆՔՈՎ»
ԵԱՀԿ ԺՀՄԻԳ երկարաժամկետ դիտորդական առաքելության ղեկավար, դեսպան Գերդ Արենսի բացառիկ հարցազրույցը ՄԵԴԻԱՄԱՔՍ գործակալությանը` հատուկ «168 Ժամի» համար
- Պարոն դեսպան, դուք աշխատանքային մեծ ...«ՆԱԽԱԳԱՀԻ ՖՈՒՆԿՑԻԱՆ ՈՐՈՇ ՄԱՐԴԿԱՆՑ ԲՈՄԺ ԴԱՐՁՆԵԼԸ ՉԷ»
Լիլիթ ՍԵՅՐԱՆՅԱՆ
«Հոգնած ղեկավարը կարող է միայն ինտրիգների, ժողովրդին բաժան-բաժան անելու միջոցով հասնել իշխանության: Չարությամբ, քանդելով, զրպարտությամբ լցված մարդը չի կարող հասնել լուրջ արդյունքների»,- շաբաթ ...«ԿԱՐԵՒՈՐԸ ՀԱՄԱԽՄԲՈՒՄՆ Է»
Նախորդ շաբաթ ՀՀ նախագահի թեկնածու Արթուր Բաղդասարյանի նախընտրական շտաբի պետ, «Օրինաց երկիր» կուսակցության փոխնախագահ Հեղինե Բիշարյանը չբացառեց, որ իրենք կարող են միանալ ՀՀ առաջին նախագահ Լեւոն ...«ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ» ԴԱՆԴԱՂՈՐԵՆ ԿՈՂՄՆՈՐՈՇՎՈՒՄ Է
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆԸնդդիմադիր տարբեր բեւեռների միավորման եւ նախագահի մեկ ընդհանուր թեկնածուի պաշտպանելու մասին խոսակցությունները գնալով ավելի որոշակի են դառնում: Օրերս մամուլում հրապարակում եղավ, թե իշխանությունները քննարկում ...ԽՈՍՏԱՆՈՒՄ Է ՀԱՄԱՆԵՐՈՒՄ
Փետրվարի 3-ին ՀՀ նախագահի թեկնածու Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն այցելել էր Գեղարքունիքի մարզ: Առաջին կանգառը Ծովագյուղ գյուղն էր, որտեղ առաջին նախագահի հետ հանդիպման էին եկել ավելի քան հազար ծովագյուղցիներ: Ներկա ...ԴՈՒՐՍ ԵՆ ԵԿԵԼ ԲՀԿ-ԻՑ
«Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության Ավանի տարածքային կազմակերպության նախկին քարտուղար Գոռ Խլղաթյանը երեկ «Ազատություն» ռ/կ-ի հետ զրույցում հայտարարել է, թե կառույցի մի խումբ ակտիվիստներ ...ՈՒԶՈՒՄ Է ՎԱՐՉԱՊԵ՞Տ ԴԱՌՆԱԼ
Կարեն ԲԱԲԱՅԱՆ
Վերջին օրերի նախընտրական զարգացումների քննարկվող ամենաթեժ թեմաները դարձան Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի, իսկ հետո՝ նաեւ Արթուր Բաղդասարյանի հայտարարություններն այն մասին, որ նրանց միջեւ, արդեն մի քանի օր է, ինչ ...ՄԱՀՎԱՆ ՍՊԱՌՆԱԼԻ՞Ք, ԿՈՐՑՐԱԾ ՇԱ՞ՆՍ, ԹԵ՞ ՆԱԽԸՆՏՐԱԿԱՆ ՏՐՅՈՒԿ
Կիրակի օրն Ազատության հրապարակում կայացած հանրահավաքի ժամանակ «Օրինաց Երկիր» կուսակցության ղեկավար, ՀՀ նախագահի թեկնածու Արթուր Բաղդասարյանը հայտարարել է, որ փետրվարի 2-ի ուշ երեկոյան իրեն ...ՈՉ ՄԻ ԿԱՐՃ ՄԻԱՑՈՒՄ
«Ժառանգություն» կուսակցության վարչությունը, ըստ կուսակցության նախագահ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի, պաշտոնապես վերջնական նախընտրական որոշումը կկայացնի, հավանաբար, այս շաբաթավերջին, իսկ առայժմ խորհրդակցություններն ...ՍԵԶՈՆԸ ԲԱՑՎԵՑ
Երեկ մեկնարկել է ԱԺ 4-րդ գումարման 3-րդ նստաշրջանը, որի օրակարգը հաստատելուց 20 րոպե հետո դահլիճում պատգամավորների թիվը, ըստ «panorama.am»-ի` կտրուկ կրճատվել է` հասնելով 10-15 հոգու: Երեկ ...8 ՄԼՆ-Ը ԿՈՐԱՎ
ՀՀ Ընտրական օրենսգրքի համաձայն՝ նախագահի թեկնածուներն առաջադրվելիս պարտավոր են վճարել 8 մլն դրամ գրավ: Թեկնածուները ԿԸՀ կողմից գրանցվելուց հետո այլեւս չեն կարող այդ գումարը ետ ստանալ: Նրանք այդ գրավը ...ԵՎՍ 570 ԸՆՏՐՈՂ
ՀՀ Արդարադատության նախարարության Քրեակատարողական (ՔԿ) ծառայության համակարգում գործող 12 ՔԿ հիմնարկներում պահվում է 3543 դատապարտյալ եւ կալանավորված անձ: Նրանցից 123-ը կին է, 51-ը` անչափահաս: Փետրվարի ...ՎԱՂՈՒՑ ՀԱՅՏՆԻ ՆՈՐԸ
Ադրբեջանցի քաղաքագետ Ռուստամ Մամեդովը «Նովոստի-Ազերբայջան» գործակալության թղթակցի հետ զրույցում ասել է, թե Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի` ՀՀ նախագահ ընտրվելու դեպքում, ԼՂՀ խնդիրը կլուծվի հօգուտ Ադրբեջանի: ...ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ՄԱՍԻՆ ԽՈՍՔ ԼԻՆԵԼ ՉԻ ԿԱՐՈՂ
Եվրամիության նախագահ, Սլովենիայի արտաքին գործերի նախարար Դմիտրի Ռուպելը, երեկ ելույթ ունենալով Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի հետ հանդիպման արդյունքներին նվիրված մամուլի ասուլիսում, հայտարարել ...ՊԱՏՎԻՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ` ՌԴ-ԻՑ
ՌԴ վարչապետ Վիկտոր Զուբկովն այսօր երեկոյան պաշտոնական այցով կժամանի Երեւան: ՌԴ կառավարության նախագահի գլխավորած պատվիրակության կազմում են ՌԴ տրանսպորտի նախարար Իգոր Լեւիտինը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ...
ԳՅՈՒՄՐՈՒ ՔԱՂԱՔԱՊԵՏԻ «ՄԵԾԱՀՈԳՈՒԹՅՈՒՆԸ»
ՔՄ-Ն 25 ԴՐԱՄՈՎ ՀՈՂ ԵՆ ԳՆՈՒՄ ՈՍԿԻ ԱՐԴՅՈՒՆԱՀԱՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ
ՏԻՄ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ՝ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅԱՆՆ ԱՋԱԿՑԵԼՈՒ ՄԻՋՈՑ
«ՈՏՔԻ ՏԱԿ» ՉԸՆԿՆԵԼՈՒՆ ՄԻՏՎԱԾ ՄԱՐՏԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ
Արմեն ՍԱՐԳՍՅԱՆԹԱՏՐՈՆ՝ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԴԱՀԼԻՃՈՒՄ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
ՇԻԼԱ
Բերդ ԲԱԲԱՅԱՆ
ՌԴ-ՈՒՄ՝ ՄԵԴՎԵԴԵՒԸ, ՀՀ-ՈՒՄ՝ ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ
ԵՐԵՒԱՆՈՒՄ ՁԱՅՆԵՐԸ ՇԱՏ ԵՆ ԿԻՍՎԵԼՈՒ
Կարեն ՔՈՉԱՐՅԱՆՈՉ ԹԵ ԱԶԳԻ ԿՈՄՊՈԶԻՏՈՐ ԿԱՄ ԵՐԳԻՉ ԴԱՌՆԱԼՈՒ ՀԱՄԱՐ
ԱՅՑ ԵՌԱԲԼՈՒՐ
ԿՄԻԱՎՈՐՎԵ՞Ն
ՇԻԼԱ
Բերդ ԲԱԲԱՅԱՆԽՈՍՏԱՆՈՒՄ Է ՊԱՏՄԵԼ
ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ՄԱՍԻՆ ԽՈՍՔ ԼԻՆԵԼ ՉԻ ԿԱՐՈՂ
ՄԻԱՅՆԱԿ ԿԻՆՆ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ Է ԽՆԴՐՈՒՄ
- 1300 տարեկան հասակում վախճանվեց Կիլիկիայի հայոց թագավոր Լևոն Երրորդը՝ Հեթում Առաջինի ավագ որդին:
- 1905 Ցարական իշխանությունների կազմակերպած հայ-ադրբեջանական ընդհարումները Բաքվում, Երևանում, Գանզակում և Շուշիում:
- 1919 Երևանում բացվեց Արևմտահայերի Բ. համագումարը, որն առաջին անգամ բանաձև ընդունեց՝ «Միացյալ և Անկախ Հայաստանի քաղաքական ծրագիրը»:
- 1919 Սկսվեց արևմտահայերի երկրորդ համագումարը: Մասնակցում էին 55 պատգամավոր:
- 1980 Շվեյցարիայի Բեռն քաղաքում թուրքական դեսպանի սպանության հետաքննության հետևանքով շվեյցարական ոստիկանությունը ձեռբակալեց «Հայոց ցեղասպանության արդարության մարտիկներ» կամ այլ կերպ ՀՑԱՄ ընդհատակյա քաղաքական կազմակերպության մարտիկ, ֆրանսահպատակ Հրայր-Մաքս Քիլինջյանին, որն 2 տարի անց դատապարտվեց 2 տարվա ազատազրկման:
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։