ԺԱՌԱՆԳԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ԿԱՆԽԵԼ
- Այս օրերին Հայաստանում է գտնվում ԱՄՆ Հյուսթոն քաղաքի բժշկական կենտրոնի «Բեյլորի» բժշկական քոլեջի ավագ գիտաշխատող, մեր հայրենակից Կարինե Հարությունյանը: Շատ է խոսվում, որ լավագույն մասնագետները, արվեստագետները, գիտնականները մեկնում են Հայաստանից: Ճիշտ է, Կարինե Հարությունյանը Հյուսթոնում գիտական բնագավառում իր աշխատանքով Հայաստանի հեղինակությունն է նաեւ բարձրացնում, սակայն ցավալի է, որ այդպիսի մասնագետները հայրենիքում չեն գնահատվում:
«Ես պարզել էի մի քանի հիվանդ հայ ընտանիքների մուտացիաներ եւ 1999 թվականին որպես թեզիստ աշխատանքս ուղարկել էի «Մարդու գենետիկայի ամերիկյան ընկերության գիտահետազոտական» կոնֆերանսին: Այդպես դուրս եկա համաշխարհային գիտական ասպարեզ»,- պատմում է գիտնականը, ով 2000թ. ներկայացնելով հայկական հեմոֆիլիկների աշխատանքը, մասնակցել է Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում տեղի ունեցած հեմոֆիլիայի համաշխարհային կոնգրեսին: Նա վստահեցնում է, որ մեկնել է չափազանց հետաքրքիր մի երկիր, որտեղ ոտքի կանգնելը շատ դժվար է: «Նրանք շատ են գնահատում Սովետական Միության գիտնականներին, մանավանդ՝ հին դպրոցի գիտնականներին: Ամերիկյան գիտության մեջ մուտք գործող թարմ, նոր հունն ուշադրություն չի դարձնում շատ բաների վրա, որը, սակայն նախկին սովետմիության գիտնականների համար լուրջ բացահայտումների առիթ կարող է լինել: Ամերիկան մի երկիր է, որը թույլ է տալիս ինքնաարտահայտվել: Հասարակ գիտության վերաբերյալ Ամերիկայի ոճն ինձ շատ հոգեհարազատ է: Ես չեմ դասվում Ամերիկայի գիտնականների բարձր խավին, չեմ էլ ուզում, որովհետեւ չափազանց պատրաստված, բայց ծանր, ուժեղ ճնշումով մթնոլորտ է: Գիտական իմ պոտենցիալը գնահատվել է այդ երկրում, եւ ես գտել եմ իմ տեղը: Միակ բանը, որ կուզենայի՝ հաճախակի գալ Հայաստան: Հիմա միայն իմ գիտնական ընկերներին գրականությամբ եւ նյութերով եմ կարողանում օգնել»,- ասում է նա: Արդեն 6 տարի ԱՄՆ-ում ապրող գիտնականի կարծիքով՝ ամերիկացիները լավ կյանքից հոռացել են, չեն հասկանում՝ ինչ է նշանակում գնահատել այն, ինչ տալիս է իրենց երկիրը: Նրանք ընդունում են Ամերիկայի բարձր դեմոկրատիան, սակայն դա գնահատում են որպես Աստծո տված պարգեւ: Ամերիկան մի երկիր է, որտեղ տնային տնտեսուհին ընթրիք պատրաստելուց հրաժարվում է՝ պոպ-կորն ուտելով ֆիլմ նայելու համար: Իսկ հայերը ԱՄՆ-ում գտնում են մի բան, որը թերեւս մեր երկրից չեն կարողանում ստանալ, դա ինքնաարտահայտվելու հնարավորությունն է: Հայաստանում սուբյեկտիվ եւ օբյեկտիվ պատճառներով գիտնականին գաղափարի ետեւից գնալու հնարավորություն չի տրվում, ավելին` նրանք գտնվում են խղճուկ վիճակում: Համարում է, որ հայ ինքնազոհ գիտնականները ներկա պայմաններում չունեն այն ներուժը, տնտեսական լծակները, որով կկարողանան հայտնագործություններ անել: «Ես այստեղ 8 տարի կարողացա զբաղվել գիտությամբ, որովհետեւ ամուսինս պահում էր ինձ, այլապես հնարավոր չէր գոյատեւել չնչին աշխատավարձով, որն ամիսներով ուշանում էր: Ինձ համար ցավալի էր, որ կորցնում եմ մասնագիտական փորձս, գիտելիքներս: Մենք ունենք համաշխարհային մակարդակի գիտնականներ, որոնք 15 տարի է` սոված են: Չէի ուզենա տպավորություն ստեղծվեր, թե թողել-փախել եմ Հայաստանից, դժվար է կարոտը հաղթահարել: Գիտնականներն էլ մարդավայել կյանքով ապրելու իրավունք ունեն, իսկ այստեղ ընկճվում ես, չես կարող սիրածդ գործով զբաղվել»,- ցավով նշում է գիտնականը, ով հավատացնում է, որ այլ երկրների պետական քաղաքականությունը գիտության ասպարեզում բարձր մակարդակ ունի: ԱՄՆ-ում գտնվող «Առողջության պետական ինստիտուտը» տարբեր աղբյուրներից ստացվող ֆինանսական հիմնադրամների միջոցով գիտնականներին հնարավորություն է տալիս գիտական թեմաներով նախագծեր կյանքի կոչել:
Հայերն ու հրեաները մաքուր ազգ են
Կարինե Հարությունյանն ապրում է ԱՄՆ-ում՝ Տեխաս նահանգի Հյուսթոն քաղաքում: «Ես տարիներ շարունակ գրանտներ էի գրում, գիտահետազոտական թեմաներով էի զբաղվում: Աշխատում էի Մոլեկուլյար կենսաբանության ինստիտուտում: Կար երկու ճանապարհ՝ աշխատել, որպեսզի կարողանաս ապրել, եւ ապրել, որպեսզի կարողանաս աշխատել: Ես պատկանում էի երկրորդ կատեգորիային: 8 տարի աշխատում էի ինստիտուտում, եւ ինձ, ինչպես եւ մյուս բոլորին վճարում էին նույն կերպ, որով հնարավոր չէր գոյատեւել»,- պատմում է Կարինեն, ով ավարտելով ԵՊՀ Կենսաբանության ֆակուլտետը, հետագայում Մոսկվայի Զարգացման կենսաբանության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական իր դիսերտացիան, որը նվիրված է եղել աչքի տեսողության սպիտակուցներին. բացահայտել է նորմալ տեսողություն ապահովող գեները: Երկար տարիներ զբաղվել է ժառանգական հիվանդություններ ունեցող մարդկանց ԴՆԹ-ները հետազոտելով: «Չէի կարող թեորետիկ գիտությամբ զբաղվել: 1991-ին Մոսկվայի իմ ղեկավարության օգնությամբ սովորել եմ մի հետաքրքիր մեթոդ, որը կոչվում է պոլիմերային շղթայական ռեակցիա, որը մարդու ԴՆԹ-ի ցանկացած մասը կարող է միլիոն անգամ ավելացնել եւ թույլ տալ հետազոտել: Իմ ունակությունները փորձեցի կիրառել պրակտիկ գիտության բնագավառում, օգնել մարդկանց ժառանգական հիվանդությունները բացահայտել եւ կատարել պրենատալ (մինչծննդյան) դիագնոստիկա, որպեսզի մարդիկ առողջ երեխաներ ունենան»,- վստահեցնում է Կարինեն, ով շատ կարճ ժամանակում Հյուսթոնում ճանաչում է ձեռք բերել: Աշխատելով ժառանգական հիվանդությամբ տառապող մարդկանց հետ՝ նա ստացել է հայկական պոպուլյացիայի ԴՆԹ-ի մի ամբողջ շարան: «Բոլոր մաքուր ազգերն ունեն յուրօրինակ ԴՆԹ-ի շղթաներ: Դա վաղուց ապացուցված է նաեւ հրեաների օրինակի վրա, որոնք շատ մաքուր ազգ են եւ ամուսնանում են իրար հետ: Հայերը համարվում են 96% մաքուր ազգ, ուրիշ ազգերի հետ խաչասերվում են ավելի քիչ եւ պոպուլյացիան 96% կազմված է հայերից, դա համարվում է հոմոգեն պոպուլյացիա: Այլ ազգերի մեջ խառնուրդը շատ է, ինչը դժվարացնում է պոպուլյացիայի հետազոտությունը: Բացի այդ, ազգերի նոր սերունդը բերում է երկու գործոնով ԴՆԹ՝ գենետիկական մեծ բազմազանություն եւ նոր մարկյոր(նշիչ), որի պարագայում տոհմածառ կառուցելը դժվար է: Հայերը, հրեաները եւ էլի մի քանի ազգեր, որոնք քիչ խաչասերվող են ուրիշ ազգերի հետ, թույլ են տալիս ժառանգական հիվանդությունների բացահայտման պայմաններում պարզել մարդկային գենետիկայի շատ խնդիրներ»,- վստահեցնում է Կ. Հարությունյանը:
Ի՞նչ են ասում գիտական նոր քամիները
Ծնողներից ժառանգվող բոլոր հիվանդությունները համարվում են գենետիկական հիվանդություններ: «Հարբուխը կամ լեղապարկի բորբոքումը, որով հիվանդանում եք, ժառանգական հիվանդություններ չեն, բայց, ցավոք, հիմա նոր գիտական քամիներ կան, ըստ որոնց՝ բոլոր հիվանդությունները ժառանգական են: Նրանք հիմնավորում են, թե մարդու օրգանիզմի դիմադրողականությունը ժառանգական դիմադրողականություն է: Գոյություն ունի օրգանիզմի նախատրամադրվածություն, օրինակ՝ վիրուսը ծանր կամ թեթեւ տանելու օրգանիզմի իմունալ նախատրամադրվածությունը: Դա գիտության նոր ճյուղ է»,- վստահեցնում է Կ. Հարությունյանն՝ ասելով, որ ինքն ուսումնասիրել է ժառանգական յոթ հիվանդություններ, որոնցից ամենապարադոքսալը Երեւանյան հիվանդությունն է: Դա պերիոդիկ հիվանդություն է, որը բնորոշ է Միջերկրական ծովի ավազանի ներկայացուցիչներին՝ հրեաներին, հայերին, թուրքերին, հույներին: Մեզանում կոչել են Երեւանյան հիվանդություն, իսկ գիտականորեն ասում են՝ ընտանեկան միջերկրական տենդ»: Հայաստանում տարածված այս հիվանդությունն անբուժելի է, սակայն պրենատալ դիագնոստիկայի միջոցով հնարավոր է կանխել ժառանգական հիվանդությամբ ծնվող երեխայի ծնունդը: Ընդ որում, Երեւանյան հիվանդությամբ տառապող որոշ հիվանդներ երկիրը փոխելով՝ այլ կլիմայական պայմաններում իրենց լավ են զգում: Այս երեւույթի պատճառներն ու ակունքները դեռեւս գիտականորեն ուսումնասիրված չեն: Ըստ գիտնականի, ԱՄՆ-ում այսօր շատ ժառանգական հիվանդություններ են կանխվում: Կ. Հարությունյանն ասում է, որ աշխարհում ամենատարածված ժառանգական հիվանդություններն են` հեմոֆիլիան, շաքարախտը եւ հիպերխոլեստերենեմիան: Շաքարախտի 2 տեսակներից առաջինը ամենատարածված ժառանգական հիվանդություններից է, որը բավականին ծանր դրսեւորումներով ի հայտ է գալիս երիտասարդների շրջանում: Երկրորդ տեսակի շաքարախտի դեպքում օրգանիզմի նախատրամադրվածություն կա, որն արտահայտվում է 50-60 տարեկանից հետո: Իսկ հիպերխոլեստերենեմիա հիվանդությունը բերում է սրտի անբավարարության:
«Հիվանդ սերնդի բուժումն ավելի դժվար է, քան հիվանդ սերունդ ունենալու կանխարգելումը: Գիտակից, զարգացած ընտանիքը խելամտորեն է մոտենում հարցին եւ տրամաբանում է, որ ավելի լավ է ունենալ 2 առողջ երեխա, քան 6-ը, որից 4-ը կարող են տառապել ժառանգական հիվանդությամբ: Ժառանգական հիվանդությամբ տառապող ընտանիքները պետք է գիտակցեն, թե ինչ դժվարության առաջ են կանգնելու հետագայում»,- ասում է տիկին Հարությունյանը: Նա ասում է, որ շատ հաճախ նման ընտանիքներն իմանալով, թե ապագայում ինչ հիվանդությամբ կարող է տառապել իրենց երեխան` նախապես գնում են պրենատալ դիագնոստիկայի: ԱՄՆ-ում այսօր շատ տարածված երեւույթ է, երբ հղիության վաղ շրջանում՝ իմանալով, որ երեխան ժառանգել է ինչ-որ մի հիվանդություն՝ ոչնչացնում են պտուղը, որպեսզի հետագայում ունենան առողջ երեխաներ: Խելամիտ ընտանիքների 72%-ը պրենատալ դիագնոստիկայի միջոցով կանխում են հիվանդությունների գենետիկական տարածումը: ԱՄՆ-ում պրենատալ դիագնոստիկան ընդգրկված է բժշկական ապահովագրության ծառայությունների մեջ: «Դա բնածին երեւույթ է, ծնողը երբեք չի ուզենա հիվանդ երեխա ունենալ եւ հնարավորության դեպքում անպայման կանխում է»,- ասում է Կ. Հարությունյանը:
ԱՄՆ-ում գեր մարդիկ շատ են
Կ. Հարությունյանի կարծիքով` ամերիկացիներն առողջ չեն, որովհետեւ մեծամասամբ ընտրում են ամեն ինչի հեշտն ու արագը: «Օրինակ, նրանք սիրում են մակդոնալս, ինչը բերում է ճարպակալումների ու շատ հիվանդությունների, եւ առաջին հերթին՝ սրտային հիվանդությունների»,- վստահեցնում է նա՝ հավելելով, որ Ամերիկան առաջինն է սրտի կաթվածի մահացության ցուցանիշով: Ամերիկացիներն իրենց սննդին առանձնապես չեն հետեւում, ավելի շատ հույսեր են կապում բժշկության հետ՝ իրենք իրենց համար ոչինչ չանելով: Նրանք երբեք ինքնաքննադատությամբ չեն զբաղվում եւ իրենք իրենց նկատողություն չեն անում. «Ամերիկայի ամենամեծ պրոբլեմը դա ֆաստ-ֆուտն է՝ արագ կերակուրը, որն առողջ չէ: Ամերիկան այն երկրներից է, որտեղ գեր մարդիկ շատ են»: Վեց տարի ԱՄՆ-ում ապրած գիտնականն այսօր Հայաստանն այլ կերպ է տեսնում: Կարծում է, որ Երեւանը չափազանց գեղեցկացել է, սակայն իր տեղեկություններով՝ երեւանցիների միայն 30%-ն է մարդավարի կյանքով ապրում: «Շատ կցանկանայի, որ Հայաստանում երկքաղաքացիությունն ընդունվեր, որը կբերեր ահռելի մի հոսքի, ոչ միայն հարուստ, այլեւ գիտակից մարդկանց հոսքի: Համապատասխան օրինական պաշտպանվածության պայմաններում մարդիկ կգան եւ իրենց կուտակումները կդնեն հենց գիտության, տնտեսության բնագավառում»,- ասում է նա՝ վստահեցնելով, որ հայ մարդն այսօր շատ թույլ է դարձել: Սովետական Միության փլուզումից հետո հայ մարդու հոգեկան առողջությունը վտանգվել է: «Եթե հայ մարդուն ոչ թե հույս տան, այլ նա՝ ինքը գտնի այդ հույսը, ապա անհատի տկարությունը կվերականգնվի: Հայ ժողովուրդն իսկապես չհուսահատվող է, բայց այդ հոգեբանությունը կոտրվել է: Մարդիկ հուսահատված են, բայց շատ կուզենայի, որ հայ ազգը նորից դառնար ստեղծարար, ոչ թե մուրացկան»,- ասում է Կ. Հարությունյանը՝ վստահեցնելով, որ իր ազգասիրությունն ամերիկացիներին «հայացնում» է, եւ նրանք սկսում են հետաքրքրվել հայ ազգով, հայ մշակույթով: Հիշում է մութ ու ցուրտ տարիները, երբ մարդկանց մաշկի գույնը մոխրագույն էր դարձել: Ասում է՝ «Այդ տարիներին մարդիկ բաժանվեցին երեք խմբի: Մի մասը նիհարեց, դարձավ առողջ, որովհետեւ սնունդը գերնպատակ չէր, սնվում էին, որովհետեւ շատ սոված էին: Երկրորդ խումբը սթրեսային հոգեվիճակից դարձել էր մոխրագույն, իսկ երրորդը հիվանդացավ, որովհետեւ առհասարակ ուտելու բան չուներ: Այդ երեք խմբերից մի մասն առողջ մնաց, իսկ մյուս երկու խմբերի սթրեսային գեները միացան ու դարձան հիվանդ: Ես հղի վիճակում մի օր ուշաթափվեցի, իսկ հարեւանս ասում էր՝ ի՞նչ ա, էն ժամանակ լա՞վ էր, որ բտվում էինք-բտվում էինք: Բոլորը նպաստի հույսին էին»: Նրա կարծիքով՝ այդ տարիների հետեւանքը որպես կանոն նաեւ հոգեկան հիվանդությունների կտրուկ աճն է: Մեր հասարակության զգալի մասը դեպրեսիա ապրեց, որից այդպես էլ դուրս չեկավ եւ հնարավոր էլ չէ այլեւս դուրս գալ: Նման դեպքերում մարդիկ դեգրադացիայի են ենթարկվում, որոնք ոչ պիտանի, իրենք իրենցից միշտ դժգոհ մարդիկ են դառնում. «Դա պատմություն է, ոչ ոք ոչինչ չի կարող անել, բայց պատմականորեն ապացուցված է, որ հայերը կենսունակ ազգ են»: Այդուհանդերձ, Կ. Հարությունյանի կարծիքով՝ ճգնաժամային տարիներից հետո ստեղծարար սերունդն ընկավ հոգեկան անհարմարավետության մեջ, որի պտուղները դեռեւս մենք զգալու ենք, որն, ի դեպ, նրա համոզմամբ՝ ոչ ոքի չի հետաքրքրում: Ավելին, հետպատերազմյան տարիներին ծնված սերունդը թույլ սերունդ է լինելու, քանի որ պայքարելու լծակներ, ունակություններ չունի:
Ամերիկացիների հետաքրքրությունը հայերի հանդեպ Կ. Հարությունյանը մեծ ոգեւորությամբ է նկարագրում: Անգամ Տեխաս նահանգում հայ արվեստի փառատոներ են կազմակերպվում: Հյուսթոնի հայ համայնքը, որը 200 ընտանիքից է բաղկացած, ակտիվորեն փորձում է Տեխասի ամերիկացիներին ներկայացնել հայկական մշակույթը: Ի դեպ, այդ փառատոնն առիթ է հանդիսացել, որ շատ ամերիկացիներ Հայաստան ճամփորդեն: «Տեխասում հայերին շատ են հարգում: Հատկապես, երբ հասկացել են, որ Շերն ու Շառլ Ազնավուրը հայեր են... Այդ վերաբերմունքից անգամ իմ հրեա ծանոթներն ասում են, իբր Շառլի 1/6 մասը հայ է...»,- ասում է Կ. Հարությունյանը՝ ավելացնելով, որ Հայաստանից վերադարձած ամերիկացի տուրիստները թեեւ հիացմունքով են խոսում Հայաստանի մասին, սակայն դժգոհում են հայաստանյան հյուրանոցների սպասարկումից:
- Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
ՁՈՒ
Եռացող ջրում եփելիս լավ եփվում է ձվի սպիտակուցը, իսկ դեղնուցը մնում է ջրալի։ Եվ հակառակը` սառը ջրով եփելիս դեղնուցը պինդ է ստացվում, իսկ սպիտակուցը մնում է թույլ։ Հաճախ պինդ եփված ձվի դեղնուցի եւ սպիտակուցի ...ՕԳՆԵՆՔ ՄԵԶ, ԴԻՏԵՆՔ ՄԵՐԸ
Մեր հեռուստաընկերությունների մասին ինչքան խոսես՝ կխոսվի։ Հեռուստացույցով հայկական ալիքներ դիտելը դարձել է առողջության համար ուղղակի վտանգ ներկայացնող զբաղմունք։ Հասկանում ես, ինչքան էլ գրես, միեւնույն ...«ԳՐԲԱՎԻՑԱ»
Գրբավիցան թաղամաս է Բոսնիայի մայրաքաղաք Սարաեւոյում, որտեղ քաղաքի պաշարման ժամանակ սերբերի եւ բոսնիացիների միջեւ դաժան մարտեր են մղվել: Ժբանիչին հաջողվել է ստեղծել մի հիանալի գործ, որտեղ յուրօրինակ ձեւով ...ԶԱՆՈՒՍԻԻ «Persona non grata»-Ն ԵՐԵՎԱՆՈՒՄ
Կարապետ ԹՈՄԻԿՅԱՆ
Լեհ հայտնի կինոռեժիսոր Քշիշտոֆ Զանուսիի «Անցանկալի անձ» («Persona non grata») ժապավենը տեղ է գտել «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի խաղարկային ֆիլմերի միջազգային մրցույթում: Զանուսիի եւ Նիկիտա Միխալկովի ...«ՄԻ ԲԱՆ ՀԱՍՏԱՏ Է. ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ ՇԱՏ ՏԱՂԱՆԴԱՎՈՐ Է»
Զրուցեց Իրինա ՍԱՐԳՍՅԱՆԸ
- Դուք առաջին անգամ Հայաստանում եղել եք 1989 թվականին: Ի՞նչ նպատակով էիք այցելել:
- Արդեն քառասուն տարի է, ինչ ես կինոփառատոների ղեկավար եմ: Այն ժամանակ Բեռլինի կինոփառատոնի տնօրենն էի, եւ, միաժամանակ, ...Ո՞Վ Է ՊԱՏՎԻՐՈՒՄ ՍԵՌԱՄՈԼԱԳԱՐՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԱՅԼ ՄՈԼԱԳԱՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՔԱՐՈԶԸ ԿԱՄ ԴԱԴԱՐԵՑՐԵՔ ԱԶԳԱՅԻՆ ԵՎ ՀՈԳԵՎՈՐ ՍՐԲՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՊՂԾՈՒՄԸ
«168 Ժամ»-ի 11-12. 07. 2006թ. թիվ 76(165) թողարկման մեջ, իհարկե խոսքի ազատության շրջանակներում, տպագրվել է «Սեր եւ հավատարմություն. Գաղտնի ամուսնություն վախի մթնոլորտում» հոդվածը: Կարծում ենք՝ խոսքի ազատությունը ...ՀԱՄԱԿՐԱՆՔԸ՝ ԹԱՔՆՎԱԾ, ՎՆԱՍՆ՝ ԱՆԽՈՒՍԱՓԵԼԻ
Խմբագրությունն, անկասկած, կիսում է այս նամակներում եւ բազմաթիվ ընթերցողների հեռախոսազանգերում արտահայտված մտահոգությունները։ Այո, համասեռամոլությունն արատ է, եւ հասարակությունը պիտի փորձի կանխել դրա տարածումը ...ԺԱՌԱՆԳԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ԿԱՆԽԵԼ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԱյս օրերին Հայաստանում է գտնվում ԱՄՆ Հյուսթոն քաղաքի բժշկական կենտրոնի «Բեյլորի» բժշկական քոլեջի ավագ գիտաշխատող, մեր հայրենակից Կարինե Հարությունյանը: Շատ է խոսվում, որ լավագույն մասնագետները, արվեստագետները, ...ՍՏԱՏՈՒՍ-ՔՎՈՆ ԱՆԸՆԴՈՒՆԵԼԻ Է
Վրաստանի խորհրդարանի խոսնակ Նինո Բուրջանաձեն կոչ է արել Աբխազիայում տեղակայված ԱՊՀ խաղաղապահ ուժերը փոխարինել միջազգային խաղաղապահներով: Նա պարզաբանել է, որ խաղաղապահների խնդիրը հակամարտության առանցքային ...ԱՐՏԳՈՐԾՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՄԱՏԸ ԽԱՌՆ Է
Քենիայում շարունակվում է հայազգի եղբայների հետ կապված պատմությունը: Եղբայրներ Արթուր Մարգարյանին եւ Արթուր Սարգսյանին հովանավորել է Քենիայի Արտգործնախարարության բարձրաստիճան պաշտոնյա Ուինի Վանգուին: Եղբայրների ...ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ «ՊԱՇՏՈՆԱՊԵՍ» ՍԿՍՈՒՄ Է ՆԱՎԹ ՎԱՃԱՌԵԼ ԻՍՐԱՅԵԼԻՆ
Իսրայել է մուտք գործել Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթատարից նավթի առաջին չափաբաժինը, որն արդեն փոխանցվել է նավթավերամշակման գործարան: Ինչպես հաղորդում է Day.az-ը` հղում կատարելով «Մաարիվ» իսրայելական թերթին, ...ԲՈԼՈՐԻ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ ՇՈՒՇԻՆ Է
Անահիտ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Շուշիի վերականգնման շուրջ բավականին ակտիվ քայլեր են սկսել ձեռնարկել: Ասել է թե` բոլորը ձեռնամուխ են եղել նախկին կրթամշակութային կենտրոն-քաղաքի շուտափույթ վերականգնմանը:
Արցախյան պատերազմից հետո քաղաքի ...ՈՉ ԹԵ ԴԺԳՈՀ ԵՆ, ԱՅԼ ԹԵՐԱՀԱՎԱՏ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
Բանն այն է, որ առեւտրականները 5 օր առաջ թաղապետարանից գրություն են ստացել, ըստ որի, հուլիսի 15-ին գետնանցումը վերանորոգելու նպատակով շինարարական աշխատանքներ են սկսվելու: Դա նշանակում է, որ տնտեսվարող ...ՄԱՆՈՒԿ ԽՈՒԴԱՆՅԱՆ
Պատրաստեց Կամո ՄԱՅԻԼՅԱՆԸ
ը ծնվել է 1911թ., հունվարի 16-ին Վանում, Տիգրան եւ Փայլուն Խուդանյանների ընտանիքում: Ծնողները հալածանքներից փախան Վանից այն ժամանակ, երբ Մանուկ Խուդանյանը 2,5 տարեկան էր: Քրդերը Խուդանյանների ընտանիքին ...«ԳԱԶՊՐՈՄՆ» ԷԼ ԿՄԱՍՆԱԿՑԻ
Երեկ Երեւանում հայ-ռուսական միջկառավարական հանձնաժողովի համանախագահ, ՌԴ տրանսպորտի նախարար Իգոր Լեւիտինը հայտարարել է, որ Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ ապրանքաշրջանառությունը 2006-ի առաջին 4 ամիսներին ...ՍԽԱԼ ՈՒՂՂՈՒԹՅԱՆ ՎՐԱ ԵՆՔ
Հայաստանցիների մեծամասնության՝ 55%-ի համոզմամբ` Հայաստանը սխալ ուղղությամբ է ընթանում: 32%-ը հակառակ տեսակետն է պաշտպանում, իսկ 13%-ը դեռեւս չի կողմնորոշվել կամ հրաժարվել է հրապարակել իր կարծիքը: ԱՄՆ-ի ...«ՍԻՐՈՒՆ ԱՉՔԵՐԻ ՀԱՄԱՐ» ՈՉ ՈՔ ՎԱՐԿ ՉԻ ՏԱԼԻՍ
Կարապետ ԹՈՄԻԿՅԱՆ
Արդեն մի քանի տարի է, ինչ Հայաստանում բանկերն ու վարկային կազմակերպություններն ակտիվորեն սկսել են մասնակցել սպառողական ապրանքների ապառիկ վաճառքին: Նրանք քաղաքացիներին վարկեր են տրամադրում` տարբեր ապրանքների ...ՂԱՐԱԲԱՂՑԻՆԵՐԸ ԿՄԵՐԺԵՆ ԱՌԱՋԱՐԿՆԵՐԸ
Արման ԳԱԼՈՅԱՆ«ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների առաջարկություններն ընդունելի չեն մեր հասարակության համար: Ավելին, եթե նկատել եք, այդ առաջարկություններն ընդունելի չեն նաեւ Ադրբեջանի համար»,- մեզ հետ զրույցում երեկ այսպիսի ...ԴԵՊԻ «ԽԵԼԱՑԻ» ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆ
Ինչպես արդեն գրել ենք նախկինում, այնտեղ դժվար թե հիշատակված լինի «Կովկասյան վագր» կամ կատվազգիների ընտանիքի որեւէ այլ կենդանի։
Ինչեւէ, զեկույցի 8-րդ գլուխն արդեն գրեթե պատրաստ է։ Այն վերաբերում է, այսպես ...ԻՆՉՈ՞Վ ԵՆ ԶԲԱՂՎՈՒՄ ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ
Ռուսական «Իզվեստիա» թերթը երեկ տպագրել է մի հոդված այն մասին, թե ինչով են զբաղվում նախկին խորհրդային հանրապետությունների ղեկավարների երեխաները: Ըստ այդմ, Վիկտոր Յուշչենկոյի որդին վարում է Կիեւում միակ ...ԱՍՈՒԼԻՍԻ 80%-Ը ՋՈՒՐ ԷՐ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
Հուլիսի 1-ից, դեռեւս դեկտեմբերին ՀՀ կառավարության հետ կնքած պայմանագրի համաձայն, 1 խմ ջրի սակագինը 125 դրամից դարձավ 172,8 դրամ: Ջրամատակարարման կառավարումը ստանձնելուց հետո «Երեւան ջուր» ընկերության ...ՊԱՐՏՔԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ՈՒ ՆԵՐՔԻՆ ՀՄԱՅՔԸ
Արա ԳԱԼՈՅԱՆ
ՀՀ ֆինանսների եւ էկոնոմիկայի նախարարությունը հրապարակել է «ՀՀ պետական պարտքի հաշվետվությունը» 2006թ. հունվարի 1-ի դրությամբ։ Պետական պարտքի նկատմամբ մեր հասարակության զգուշավոր վերաբերմունքը ավանդական ...ԱՎՏՈՐԻՏԱՐԻԶՄԻ ԵՎ ԾԻՐԱՆԻ ՄԻՋԵՎ
Արմեն ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆՌուս-վրացական սահմանային Վերին Լարս անցակետի փակումը Հայաստանում շատերն ընկալեցին որպես անձնական վիրավորանք: Բայց վիրավորվելու կարիք չկար. ամենայն հավանականությամբ, ռուսները պարզապես մոռացել էին Հայաստանի ...ԵԹԵ ՄԵՆՔ ՈՒԶՈՒՄ ԷԻՆՔ ՀԱՅՐԵՆԻՔ ՉՈՒՆԵՆԱԼ, ԱՊԱ ԴՐԱ ՀԱՄԱՐ ԱՆՑՅԱԼՈՒՄ ՄԵՆՔ ՇԱՏ ԱՌԻԹՆԵՐ ԵՆՔ ՈՒՆԵՑԵԼ
Ռուբեն ԱՆԳԱԼԱԴՅԱՆ
1. Վերջերս երկու իրադարձություն ցնցեց գրեթե քնատ քաղաքական Երեւանը:
ա) ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների հայտարարությունը (2006, հուլիսի 3), բ) «Միջազգային ճգնաժամային խմբի» («Crisis Group») կովկասյան ...ՀՈՒԼԻՍԻ ՎԵՐՋԻՆ ԿԱՍԵՆ
Ռոբերտ Քոչարյանը երեկ ընդունել է ՌԴ տրանսպորտի նախարար Իգոր Լեւիտինին եւ ԱՊՀ Միջպետական ավիացիոն կոմիտեի նախագահ Տատյանա Անոդինային: Վերջիններս Ռ. Քոչարյանին տեղեկացրել են մայիսի 3-ին Սոչիում վթարի ենթարկված ...ԻՆՉՈ՞Ւ ԵՆ ՀԱՅԵՐԸ ԽՈՒՃԱՊԻ ՄԱՏՆՎՈՒՄ
Արմեն ՔՈՉԱՐՅԱՆ
Կարելի է ասել, որ հայերը «պանիկյոր» ժողովուրդ են: Հերիք է` աշխարհում մեկը մի բան ասի, կամ, Հայաստանից տասնյակ հազարավոր կիլոմետրեր հեռու, ինչ-որ բան պատահի, որ դա ընդունելով հիմք, հայերը սկսեն տարբեր ...ՀԱՐԳԵԼ ԱՄԵՆԱԱՌԱՆՁԻՆ ՄԱՐԴՈՒՆ
Տիգրան ՊԱՍԿԵՒԻՉՅԱՆ
Տավուշի մարզի Չինարի գյուղը մեր հանրապետության ծայրակետերից է։ Տունը, որտեղ հանգրվանել էինք, ուղիղ գծով մի քանի հարյուր մետր էր հեռու ադրբեջանական պահակակետից, եւ ինչպես տեղացիներն էին ասում՝ նրանք հիմա ...ՀԱՅՐՍ ՍՈՑԻԱԼԻՍՏ Է, ԵՍ` ԼԻԲԵՐԱԼ
Զրուցեց Արման ԳԱԼՈՅԱՆԸ
- Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այն հանգամանքը, որ ձեր հայրը` Ռազմիկ Դարբինյանը, օրերս հրապարակավ ցանկություն է հայտնել անդամակցել ՀՅԴ-ին:
- Ես այդ հանգամանքը բացատրում եմ Հայաստանի այսօրվա քաղաքական դաշտի այլասերվածության, ...ՈՎՔԵ՞Ր ԵՆ ԴԵՄ ՀԱՅ-ԹՈՒՐՔԱԿԱՆ ՍԱՀՄԱՆԻ ԲԱՑՄԱՆԸ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
Ռուսաստանի կողմից Վերին Լարսի անցակետի փակումը կարծես առիթ էր, որ մեր գործարար շրջանակներում նորից քննարկվեն հայ-թուրքական սահմանի բացման տնտեսական հեռանկարները: Իհարկե, մեր արեւմտյան սահմանի բացումը ...ՉԵՄՊԻՈՆԻ ՄԱՐԶԻՉԸ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆ ՏՎԵՑ
Աշխարհի ֆուտբոլի գավաթն օրերս չորրորդ անգամ նվաճած Իտալիայի հավաքականի մարզիչ Մարչելո Լիպին երեկ հրաժարական է տվել: Լիպին հայտարարել է, որ հեռանում է, քանի որ սպառված է համարում իր դերը Իտալիայի ազգային ...ԹՈՒՅԼ Է ՏԱԼԻՍ
Վրաստանի Արտգործնախարարությունը երեկ հայտարարել է, որ Վրաստանը որոշել է Ռուսաստանից Վրաստան կամ Վրաստանի տարածքով Հայաստան եւ Ադրբեջան ուղեւորվող քաղաքացիներին մինչեւ հուլիսի 14-ը թույլ տալ անցնել Էրգնեթիի ...«ՍԻՍՏԵՄԱՆ» ԿԳՆԻ ԿԱՄ ԿԿԱՌԱՎԱՐԻ «ՄԱՐՍԸ»
Երեւանում գտնվող ՌԴ տրանսպորտի նախարար, հայ-ռուսական միջկառավարական տնտեսական համագործակցության հանձնաժողովի համանախագահ Իգոր Լեւիտինը երեկ հայտարարել է, թե ռուսական «Սիստեմա» ընկերությունը մտադիր է կամ ...«ՀՅԴ-Ն ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ «ՍԵՎ ՀԱՑ» Է»
Ռաֆայել ԹԵՅՄՈՒՐԱԶՅԱՆ
Հայաստանում ժողովուրդը «պատրանքաթափ» է եղել, զորավոր ընդդիմություն չկա, ՀՅԴ-ն «խստաշունչ» կուսակցություն է, իսկ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության պատգամավոր Ալվարդ Պետրոսյանի մոտ էլ «մրցակցության գրգիռը չի ծնվում»: ...ԴԱՎԱՃԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԹՈՒՅԼ ՉԵՆ ՏԱԼՈՒ
Արման ԳԱԼՈՅԱՆ
Արցախյան ազատամարտի նախկին մասնակիցների մեծամասնությունն այսօր ցավով է ընդունում Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը փոխզիջումներով կարգավորելու մասին ցանկացած խոսակցություն: Սա` հատկապես այն դեպքում, երբ խոսքը վերաբերում ...ՄՈՒԾՎԵՔ, ՈՐ ԼՈՒՍԱԲԱՆԵՔ
Երեկ երեկոյան «Մոսկվա» կինոթատրոնում «168 Ժամի» լուսանկարիչը, ով հավատարմագրված է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի լուսաբանման գործընթացին, ականատես է եղել տարօրինակ միջադեպի: Ֆիլմերից մեկի ցուցադրումից ...ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԵՂՔԸ Ո՞ՐՆ Է
Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլին կարծում է, որ Ռուսաստանի կողմից ռուս-վրացական սահմանի Վերին Լարս անցակետի փակումը Վաշինգտոնում ԱՄՆ-ի նախագահ Ջորջ Բուշի հետ իր բանակցությունների «անմիջական պատասխանն» ...ԴՈԼԱՐԸ ԿՇԱՐՈՒՆԱԿԻ ԱՐԺԵԶՐԿՎԵԼ
Այս կարծիքին է ՀՀ Կենտրոնական բանկը։ Ինչպես հաղորդում է «Ռեգնում» գործակալությունը, ԿԲ-ն կանխատեսում է, որ դոլարի արժեզրկումը կշարունակվի ինչպես 2006-ի երկրորդ կեսում, այնպես էլ` 2007-ի առաջին կիսամյակի ...ԹԵԿՈՒԶ ՍԱՏԱՆԱՅԻ ՀԵՏ
«Ցավոք, Հարավային Կովկասի ազգերի հիշողությունը շատ լավն է եւ այն մեզ խանգարում է կարգավորել հակամարտություններն այնպես, ինչպես Եվրոպայում: Նրանք պատերազմում են, հետո մոռանում: Բայց մեզ մոտ դա չի ստացվում»,- ...ԴԵՊԻ ՀՅԴ՝ ՄԵԿ ՔԱՅԼ Է
ՀՀ նախկին վարչապետ Արմեն Դարբինյանի հայրը` Ռազմիկ Դարբինյանն օրերս մամուլով ցանկություն է հայտնել ընդգրկվել Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության շարքերը: Երբ «Իրավունք» թերթի ուղիղ կապի հյուրն է եղել ՀՀ Կրթության ...ՄԵՐԺԵԼ ԵՆ
ՀՀ Քրեական եւ զինվորական գործերով վերաքննիչ դատարանը երեկ մերժել է «Ժամանակ-Երեւան» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Արման Բաբաջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոփոխելու միջնորդությունը: Խմբագրի ...ԵՐՋԱՆԻԿՆԵՐԻ ՑՈՒՑԱԿՈՒՄ ԷԼ ԵՆՔ ՎԵՐՋԵՐՈՒՄ
«Աշխարհի ամենաերջանիկ մարդիկ ապրում են Վանուատու պետությունում։ Իսկ դժբախտների պետությունը Զիմբաբվեն է»,- այսպիսի եզրակացության են եկել բրիտանական New Economic Foundation-ի վերլուծաբանները, ովքեր ուսումնասիրություն ...ԶԻԴԱՆԸ ՉԻ ԱՓՍՈՍՈՒՄ
ՖԻՖԱ-ի ղեկավար Յոզեֆ Բլատթերը երեկ հայտարարել է, որ Ֆրանսիայի ֆուտբոլի հավաքականի ավագ Զինեդին Զիդանը կարող է զրկվել աշխարհի առաջնության լավագույն խաղացողի տիտղոսից, եթե պարզվի, որ իտալացի Մարկո Մատերացցիի ...
ԺԱՌԱՆԳԱԿԱՆ ՀԻՎԱՆԴՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՀՆԱՐԱՎՈՐ Է ԿԱՆԽԵԼ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԲԱՂՐԱՄՅԱՆ
Պատրաստեց Մերի ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸՏՈՒՐԻՍՏՆԵՐԸ ՍԵՎ PR ԵՆ ԱՆՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՍԻՆ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ«ՎԵՐԱՆՈՐՈԳՉԱԿԱՆ» ՄԵԿՈՒՍԱՑՈՒՄ ԼԿՏԻՈՒԹՅԱՆ ԵՐԱՆԳՈՎ
Յուրի ՍԻՄՈՆՅԱՆՈ՞Ր ԵՐԵՎԱՆԸ ՄԵՆՔ ԿԱՐՈՂ ԵՆՔ ՀԱՄԱՐԵԼ ԱՆԿԱԽ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔ
Ռուբեն ԱՆԳԱԼԱԴՅԱՆԿԵՆԴԱՆԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՅԳԻՆ ՆԵՐԴՐՈՒՄՆԵՐԻ ԿԱՐԻՔ ՈՒՆԻ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ«ՈՍԿԵ» ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐ
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆՑՄԱՀ ԴԱՏԱՊԱՐՏՎԱԾՆԵՐԻ ՆԱՄԱԿԸ «168 ԺԱՄ»-ԻՆ
ԲԱՆԿԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ՝ ՄԵԿ ԷՋՈՒՄ
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆ«ՍԵՐ ԵՎ ՀԱՎԱՏԱՐՄՈՒԹՅՈՒՆ». ԳԱՂՏՆԻ ԱՄՈՒՍՆՈՒԹՅՈՒՆ ՎԱԽԻ ՄԹՆՈԼՈՐՏՈՒՄ
Վահան ԻՇԽԱՆՅԱՆ
- 1862 Նոր Նախիջևանում ոստիկանությունը ձերբակալում է Մ. Նալբանդյանին: Հուլիսի 27-ին, ոստիկանության հսկողությամբ, նա փոխադրվում է Պետերբուրգ և բանտարկվում Պետրոպավլովյան բերդում:
- 1904 Ծնվեց նշանավոր նկարիչ Ոստանիկ Ադոյանը (Արչիլ Գորկի): (Վախճ. 1948թ.-ին):
- 1933 Մոսկվայում մահացավ հայտնի հեղափոխական Իսահակ Լալայանցը: (Ծնվ. 1870թ.-ին):
- 1935 Տեղի է ունենում ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի հայկական ֆիլիալի (Արմֆանի) հանդիսավոր բացումը:
- Դավադրություն Հայաստանի Դեմ
- Անկախության 20-ամյակ
- Մեր սիրելի երգերը
- Հանապազօրյա Նավթը և Հայաստանի Աշխարհաքաղաքական Դիրքը
- Armenians and 2011 OSCAR
- Turks and Germans: Partners in Crime and Allies in Court
- Վերջ ապագիտական դեզինֆորմացիային
- Իսկ ե՞րբ մենք պիտի ունենանք մե՛ր Վրեժի Կտակարանը
- 2011 թվականը
- L’ARMENIE OCCIDENTALE ET LE DROIT INTERNATIONAL, AUJOURD’HUI !
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։