ԿՅԱՆՔՆ ԱՌԱՆՑ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅԱՆ
- Ապահովագրությունը Հայաստանի տնտեսության ամենաթույլ զարգացած ոլորտներից է: Այնքան թույլ, որ շարքային քաղաքացին ոչ միայն լիարժեք պատկերացում չունի այդ ոլորտի մասին, այլեւ շատ դեպքերում նույնիսկ չի էլ լսել: Թույլ է, որովհետեւ այս ոլորտի զարգացումն ուղղակիորեն կախված է մնացած բոլոր ոլորտների զարգացումից:
Պատճառն այն է, որ այս համակարգը զարգանում է, կամ այս համակարգում ֆինանսական միջոցները գոյանում են ապահովագրվողների՝ ՀՀ շարքային քաղաքացիների կամ տնտեսվարող սուբյեկտների վճարած գումարներից: Իսկ Հայաստանի բնակչության շատ քիչ մասն այսօր հնարավորություն ունի իր կյանքը, առողջությունը, տունը, մեքենան կամ այլ շարժական ու անշարժ գույքն ապահովագրել հնարավոր պատահարներից: Մեր հայրենակիցներից շատերը հազիվ օրվա ապրուստի ծախսերն են կարողանում հոգալ: Նրանք լրացուցիչ գումարներ չունեն, որ յուրաքանչյուր տարի ինչ-որ տոկոսներ վճարեն իրենց գույքի ապահովագրման համար եւ մտածեն, թե հանկարծ 5 տարի հետո այդ գույքը հրդեհից կամ ինչ-որ մի պատահարից կվնասվի, ու իրենք փոխհատուցումը կստանան: Այսպես են մտածում նաեւ Հայաստանի շատ տնտեսվարողներ: Մի խոսքով, ապահովագրությունը զարգացած ու հարուստ երկրներին հատուկ, բայց անհրաժեշտ ճոխություն է: Անկախ տնտեսության վիճակից` մենք այս համակարգի նկատմամբ անվստահություն ունենք, որը գալիս է դեռեւս խորհրդային ժամանակներից, երբ Պետապին (պետական ապահովագրություն) վճարում էինք մեր գույքի ապահովագրման վճարները, սակայն դժբախտ պատահարից հետո փոխհատուցումը կարողանում էինք ստանալ գումարի կեսն այդ հիմնարկին թողնելուց հետո միայն: Երբ գյուղացիներից ամեն տարի երաշտից կամ կարկուտից ապահովագրվելու համար վճարներ էին հավաքագրվում, բայց պատճառած վնասների փոխհատուցումը չէր լինում: Այս պայմաններում շատ դժվար է մեր երկրի քաղաքացուն համոզել, նաեւ ապացուցել, որ ապահովագրվելը նրա համար օգտակար է:
Իրական պատկերը
Այս թույլ զարգացածության եւ անվստահության մթնոլորտում Հայաստանում հիմա գործում են 21 ապահովագրական ընկերություններ, որոնք բոլորը միասին ունեն մոտ 30.000 պոլիսներ կամ պայմանագրեր: Սա` այն դեպքում, երբ մեր երկրում գործում են 35.000 իրավաբանական անձինք, եւ աշխատունակ է համարվում մոտ 1 միլիոն մարդ:
«Մեզ մոտ ապահովագրվում է հասարակության այն մասը, որի գրպանում փող կա եւ որը զբաղվում է բիզնեսով, բիզնեսի հետ կապված վարկային սպասարկում է իրականացնում,- ասում է «Առաջին ապահովագրական ընկերության» գործառնական տնօրեն Համլետ Ասատրյանը: -Այն խավը, որը ստանում է 500-1500 դոլար աշխատավարձ եւ վարկային միջոցներով բնակարան կամ մեքենա է գնում: Բանկը այդ վարկառուին ստիպում է ապահովագրել իր գույքը: Իսկ 150-300 դոլարի եկամուտ ունեցող ընտանիքները չեն ապահովագրվում, բնական է, նրանք հազիվ առօրյա հացի մասին են մտածում»:
Մասնագետների հավաստմամբ` ապահովագրական համակարգի զարգացմանն անուղղակի կերպով օժանդակում են բանկերը, երբ վարկառուից պահանջում են պարտադիր կերպով ապահովագրել այն գույքը, որը ձեռք է բերվելու իրենց վարկի միջոցով: Եվ վերը նշված պոլիսների զգալի մասը վարկային գումարներով ձեռք բերված գույքի ապահովագրությունն է: Մենք մի փոքր սոցհարցում կազմակերպեցինք Հայաստանում եւ պարզեցինք, որ մեզ մոտ ապահովագրված են հիմնականում արտասահմանյան ընկերությունների, դեսպանությունների ներկայացուցիչների կյանքն ու գույքը կամ էլ խոշոր, թանկարժեք եւ ռազմավարական նշանակություն ունեցող օբյեկտները: Օրինակ՝ «Արմենիա Մարիոթ» հյուրանոցը, «Կոտայք» գարեջրի գործարանը, ատոմակայանը եւ այլ օբյեկտներ: Ոլորտի մասնագետների հավաստմամբ` արտասահմանյան ընկերությունների կամ դեսպանությունների ներկայացուցիչներն իրենց կյանքը, առողջությունը եւ գույքն ապահովագրում են հիմնականում այլ երկրների ապահովագրական ընկերություններում: Հայաստանի ապահովագրական համակարգին՝ որպես նախկին սոցհամակարգի շարունակությանը, նրանք այնքան էլ չեն վստահում, թեպետ մեր ընկերությունների մեծ մասն իրենց ռիսկերը վերապահովագրում են արտասահմանյան հայտնի ընկերություններում: Ի դեպ, վերապահովագրումն այս համակարգին հատուկ եւ ամբողջ աշխարհում ընդունված երեւույթ է:
Ոչ մի ընկերություն, առավելեւս` հայկականը, միայնակ չի կանգնի ապահովագրական խոշոր ռիսկի առաջ: Ընդունված է, որ ընկերություններն իրենց ապահովագրական ռիսկերը բաշխում են կամ վերապահովագրում են այլ ընկերության կամ ընկերությունների մոտ: Այսպես ասած՝ նրանք իրենց պատասխանատվությունը կիսում են մեկ կամ բազմաթիվ ընկերությունների հետ: Բնական է, որ այս դեպքում կիսում են նաեւ շահույթը: Հայաստանի ապահովագրական ընկերություններից շատերը վերապահովագրվում են Անգլիայում՝ LLOYD’S-ի շուկայում, որի ներսում գործում են մոտ 300 ընկերություններ: Բրոքերների միջոցով մեր ընկերությունները կապ են հաստատում LLOYD’S-ի որեւէ մի ընկերության կամ, ինչպես ընդունված է ասել, սինդիկատի հետ եւ վերապահովագրում են իրենց ռիսկերը: Քիչ չեն այն ընկերությունները, որոնք համագործակցում են ռուսական վերապահովագրողների հետ: Բայց մասնագետների հավաստմամբ` դրանք այն ընկերություններն են, որոնք սիրում են խնայողություններ անել: Վերապահովագրման համար ռուսների պահանջած տոկոսներն ավելի ցածր են, դրան համապատասխան` ավելի թույլ է նաեւ նրանց պատասխանատվությունն իրենց պարտականությունների նկատմամբ: Դրա համար էլ անվստահություն կա մեր այն ապահովագրողների նկատմամբ, ովքեր համագործակցում են ռուսաստանյան ընկերությունների հետ: Մերոնք իրենց ռիսկերը վերապահովագրում են նաեւ ամերիկյան, ֆրանսիական եւ գերմանական ընկերությունների մոտ: Բայց այս հանգամանքն ինչքան էլ որ թեթեւացնում է ապահովագրող ընկերության պարտականություններն ու նրան վստահություն է բերում, նույնքան էլ նրանից տանում է ապահովագրական վճարների մեծ մասը։
Մեր հնարավորությունները
Բացի այն, որ մեր ընկերությունները չեն կարող միայնակ ստանձնել մեծ ռիսկերը, նրանց հնարավորությունները թույլ են նաեւ փոքր ռիսկերի համար: «Որովհետեւ մեր ապահովագրական ընկերությունների կանոնադրական կապիտալը շատ քիչ է, բոլորը միասին ֆինանսապես շատ թույլ են, չեն կարող բոլոր ծախսերը վերցնել իրենց վրա,- ասում է «Ռոյալ Ինշուրանս» ընկերության տնօրեն Հրաչյա Կարապետյանը: -Դա նաեւ խոչընդոտում է համակարգի զարգացմանը, որովհետեւ վերապահովագրման ժամանակ մեր համակարգից մեծ գումարներ են դուրս գալիս: 2005թ. մոտավորապես 9 մլն դոլարին համարժեք ապահովագրավճար էր հավաքվել Հայաստանում, որից մոտ 4-5 մլն-ն ավիացիայի ապահովագրության գծով հավաքագրված գումարներն են: Դրա առյուծի բաժինը փոխանցվել է վերապահովագրողներին: Մնում է 4 մլն դոլարը, որը չնչին գումար է»:
Հայաստանի ապահովագրական ընկերությունների կանոնադրական կապիտալն ընդամենը 200.000 դոլար է: Պետությունը նրանց առաջ պարտադիր պայման է դրել, որ մինչեւ 2007թ. այդ գումարը հասցնեն 350.000 դոլարի, իսկ 2008թ.՝ 500.000 դոլարի: Մեր ապահովագիրները սա համարում են զարգացման շատ բարձր տեմպ, ժամանակավրեպ եւ արեւմուտքից ներմուծած չափանիշներ, այն պայմաններում, երբ 1 շնչի հաշվով տարեկան ապահովագրավճարը կազմում է 3-4 դոլար: Այն դեպքում, երբ մեր հարեւան Վրաստանում եւ Ադրբեջանում այդ գումարը կրկնակի մեծ է՝ 7 դոլար, նախկին սոցիալիստական Չեխիայում` 500 դոլար: Էլ չասենք, որ եվրոպական երկրներում 1 շնչին բաժին հասնող ապահովագրական միջին վճարը 3000 դոլար է, իսկ Ամերիկայում արդեն հասել է 4000 դոլարի: Մեր ապահովագիրները հավատացնում են, որ նման ցածր ցուցանիշների դեպքում ներկայացված պահանջներն իրենք չեն կարող բավարարել: Նրանք նաեւ օրինակ են բերում Եվրամիության ներկայացրած պահանջները նոր 10 անդամ երկրներին՝ Լեհաստանին, Սլովենիային, Հունգարիային, որոնք 500.000-3 մլն դոլարի շեմը պետք է անցնեն 5 տարիների ընթացքում: Այն դեպքում, երբ սրանք 1 շնչի համար միջինն ապահովում են 600-700 դոլար տարեկան ապահովագրավճար: Իսկ ԿԲ Ֆինանսական համակարգի քաղաքականության եւ վերլուծությունների վարչության պետ Դավիթ Սարգսյանի կարծիքով` 200.000 դոլարից 500.000 դոլարին անցումն այնքան էլ խիստ պայման չէ:
«Ինչքան պայմանները թույլ լինեն, այնքան զարգացումը կդանդաղի,- համոզված է պարոն Սարգսյանը: -Տարիներ առաջ նման պայմաններ դրեցինք բանկերի առաջ, որոնք դա կատարեցին եւ հիմա հպարտանում են: Ես համոզված եմ, որ մեր ապահովագրողները կգտնեն անհրաժեշտ գումարներ, որ մեծացնեն իրենց կանոնադրական կապիտալը: Չէ՞ որ մենք պետք է հասնենք այն մակարդակին, որ կարողանանք փոքր ռիսկերն ինքներս ապահովել: Գոնե այս մասից վերապահովագրողը գումարներ չտանի»:
Ի՞նչ է անհրաժեշտ համակարգը զարգացնելու համար
Ընկերությունները համոզված են, որ զարգանալու համար լավ կլիներ, որ մեր պետությունն ընդուներ պարտադիր ապահովագրման որեւէ տեսակ: Ասենք` տրանսպորտային միջոցի սեփականատիրոջ երրորդ կողմի նկատմամբ պարտականության, բժշկական ծառայությունների ապահովագրությունը, ինչն ընդունված է ամբողջ աշխարհում: Իսկ ապահովագրական ընկերությունների գործունեությունը վերահսկող ԿԲ մասնագետները գտնում են, որ առաջին հերթին պետությունը պետք է երկու կողմերի համար էլ խաղի հավասար պայմաններ եւ արդար դաշտ ապահովի: Մի կողմից` պետք է ապահովի, որ սպառողի բոլոր շահերը պաշտպանված լինեն, ապահովագրական ընկերությունը սողանցքներ չգտնի եւ հրաժարվի գումարը վճարելուց: Մյուս կողմից էլ` պետությունը պետք է համապատասխան ենթակառուցվածքներ ստեղծի ոլորտի զարգացումը խթանելու համար: Պետք է ձեւավորել անկախ գնահատողների, փորձագետների կամ ակտուարների ինստիտուտ: Այս մասնագիտությունը դեռ նոր է մուտք գործում Հայաստան, եւ ոչ միայն համապատասխան կրթությունը բարձր մակարդակի վրա չէ, այլեւ ուսումից հետո փորձ ձեռք բերելու հնարավորությունը չկա: Ի դեպ, մեր երկրում ապահովագրող մասնագետներ պատրաստում են Պետական համալսարանը եւ Երեւանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտը: «Ռոյալ Ինշուրանսի» տնօրեն Հրաչյա Կարապետյանը դասավանդում է նաեւ Տնտեսագիտական ինստիտուտում եւ տեղեկացնում է, որ հետաքրքրությունն այդ մասնագիտության նկատմամբ շատ թույլ, բայց ավելանում է:
Մասնագետների հավաստմամբ` պետության ամենակարեւոր աջակցությունը ապահովագիրներին բոլոր ոլորտներում տեղեկատվական-վիճակագրական բազա ստեղծելն է: Միայն Ազգային վիճակագրական ծառայության սեղմ տվյալները բավարար չեն: Տնտեսության ամեն մի ոլորտ պետք է ունենա իր առանձին վիճակագրական բազան, ընդ որում` էլեկտրոնային վիճակում, որպեսզի ակտուարները ցանկացած ժամանակ կարողանան տեղեկատվություն ստանալ: Գաղտնիք չէ, որ մեր տնտեսության ոչ մի ոլորտ այդպիսի բազա չունի: Իսկ ապահովագրական ռիսկերը գնահատվում են այդ վիճակագրության վերլուծության հիման վրա: Այստեղից էլ պարզ է դառնում, որ մեր ապահովագրական համակարգում ռիսկի գնահատման տոկոսադրույքներն անհիմն են կամ մոտավոր: Այս պայմաններում, բնական է, որ վերապահովագրողն էլ շատ մոտավոր պատկերացում ունի մեր վիճակագրության մասին, եւ ռիսկերի նկատմամբ սահմանած նրա տոկոսադրույքները, որ հրամցվում են մեր ապահովագիրներին, ելնում են ընդամենը տարածաշրջանային տվյալների մոտավոր համեմատությունից:
Պետության պարտականություններն այս ոլորտի նկատմամբ, իհարկե, այսքանով չեն սահմանափակվում: Բայց ապահովագիրները հույս չունեն, որ առաջիկա 10 տարում կունենան վիճակագրական այնպիսի էլեկտրոնային բազա, որ ցանկացած պահի կարող են իմանալ, թե, ասենք, Արագածոտնի մարզում քանի՞ տարին մեկ է երաշտ եղել, Արարատյան դաշտավայրում ցրտահարությունն ի՞նչ հաճախականություն ունի, որպեսզի մեր ապագա ակտուարները կարողանան ճիշտ գնահատել գյուղատնտեսական ռիսկերը: Կամ էլ մեր առողջապահության համակարգը չունի ճիշտ վերլուծություն, թե մահացություններն, ըստ հիվանդության տեսակների, ինչպիսի տեղաբաշխում ունեն, որպեսզի հիվանդության ամեն մի տեսակի համար ապահովագրական կոնկրետ վճար սահմանվի: Նույնը` նաեւ մնացած ոլորտների մասին: Էլ չենք ասում, որ այդ ամենն ունենալու համար պետք է ունենանք իսկապես զարգացած տնտեսություն, որպեսզի զարգացում ցույց տալու համար վիճակագրական ծառայությունները թվաբանական նկարչությամբ չզբաղվեն:
Վերջում ավելացնենք, որ ապահովագրական համակարգի վիճակը ցույց է տալիս տնտեսության իրական պատկերը: Ինչքան զարգացած է լինում տնտեսությունը, նույնքան կայացած է լինում այդ համակարգը, կամ` հակառակը: Իսկ թե ի՞նչ վիճակում է մեր տնտեսությունն ու ապահովագրական համակարգը, արդեն ինքներդ կարող եք համեմատել:
- Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
ՄՍԱՄԹԵՐՔ
Հավն արագ կեփվի եւ համեղ ու նուրբ կլինի, եթե այն ցողեք կիտրոնի հյութով։
Որպեսզի հավի միսը փափուկ լինի, 20 րոպե եփելուց հետո այն հանեք ջրից եւ մի քանի րոպե դրեք սառը ջրի մեջ։ Այնուհետեւ շարունակեք եփել ...ԿԵՍԺԱՄՅԱ ԲԱՑՈՒՄ ԵՎ 100-ԻՑ ԱՎԵԼԻ ՖԻԼՄԵՐ
Նունե ՀԱԽՎԵՐԴՅԱՆ
«Եվ մեր պահանջներն են շատանում եւ ուրիշների պահանջները` մեր նկատմամբ»,- ասաց կինոռեժիսոր, «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի տնօրեն Հարություն Խաչատրյանը, ով տեղեկացրեց, որ արդեն գրեթե ամեն ինչ պատրաստ է փառատոնի ...ԻՎԱՆ ԼԱԶԱՐԵՎ (ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԼԱԶԱՐՅԱՆ)
Պատրաստեց Մերի ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸ
Հեռավոր 1820թ. շուշիաբնակ Դավիթ Լազարյանի ընտանիքում ծնվեց արու զավակ, որին կոչեցին Հովհաննես: Նախնական կրթությունն ապագա գնդապետը ստացել է տեղի ծխական դպրոցում, սակայն սխրագործությունների եւ ռազմական ...ԱՅՆ, ԻՆՉ ԱՅՍՕՐ ՊԱՀԱՆՋԱՐԿ ՈՒՆԻ, ԻՆՁ ՀԱՄԱՐ ԶԶՎԵԼԻ Է
Նունե ՀԱԽՎԵՐԴՅԱՆ
Կինոռեժիսոր Էդգար Բաղդասարյանը բավականին անզիջում հայացքներ ունի, նկարահանում է այն պատմությունները, որոնք վերապրել եւ զգացել է սրտի խորքում: Համարում է, որ ամենամեծ պահանջարկ ունեցող թեման մարդու միստիկական ...ՊՈՒՏԻՆԸ ԿՈՒՍԱԿՑԱԿԱՆ ԿԴԱՌՆԱ՞
Կրեմլի վարչակազմի ղեկավարի տեղակալ Վլադիսլավ Սուրկովը երեկ հայտարարել է, որ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, հավանաբար, կդառնա կուսակցական: Նրա կարծիքով` այն, որ նախագահը կուսակցության անդամ չէ, կոմունիզմի ...ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎ ՍՏԱՄԲՈՒԼՈՒՄ
Այսօր Ստամբուլում բացվելու է Սեւծովյան տարածաշրջանի ժողովրդավարացմանը եւ անվտանգությանը նվիրված միջազգային համաժողով: «Կովկազպրես» գործակալության փոխանցմամբ` երկօրյա համաժողովը կազմակերպել են Մարշալի ...ՉԻ ԸՆԴՈՒՆԻ
«Սերբիան Կոսովոյի հարցի պարտադրված լուծում չի ընդունի»,- Լոնդոնում հայտարարել է Սերբիայի կառավարության ղեկավար Վոիսլավ Կոշտունիցան Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թոնի Բլեերի հետ հանդիպելուց հետո: «Պարտադրված ...ՀԱՄԱԶԳԱՅԻՆ ՂՈՒՄԱՐ
Կարեն ՄԵԺԼՈՒՄՅԱՆ
Այս հաստատություններ այցելողների շրջանակը բավականին լայն է` երիտասարդներ, ուսանողներ, թոշակառուներ: Այցելուների հիմնական հատվածը կազմում են 25-55 տարեկան տղամարդիկ: Այս հաստատությունների մշտական այցելուները ...ԱՅԳՈՒՄ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ Է ՄԱՀԱՆՈՒՄ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
Նկարում պատկերված երիտասարդն ընդամենը 31 տարեկան է: 4-րդ գիշերն է անցկացնում Մանկական այգու հատակին ընկած: Նրա մասին կարելի է ոչինչ չասել, պարզապես նրա անօգնական վիճակին նայել ու հասկանալ, թե մեր հասարակության ...ՑԱՎԱԿՑԵԼ Է
Ռոբերտ Քոչարյանը ցավակցություն է հայտնել Վլադիմիր Պուտինին՝ Բաղդադում առեւանգված ռուսաստանցի դիվանագետների սպանության կապակցությամբ: «Հայաստանում ցավով եւ վրդովմունքով ընդունեցին Բաղդադում ռուս դիվանագետների ...ՀՈՐԴՈՐԵԼ Է ՊԱՏԱՍԽԱՆԵԼ
Քենիական թերթերի փոխանցմամբ` քենիացի ընդդիմադիր պատգամավորը հորդորել է երկրի նախագահ Մվաի Քիբակիին խորհրդարանական հանձնաժողովում պատասխանել եղբայրներ Արթուր Մարգարյանին եւ Արթուր Սարգսյանին առնչվող պատմության ...ԵԹԵ ՇԱՀԱՎԵՏ ԼԻՆԻ...
«Կարս-Ախալքալաք երկաթուղու կառուցումը կոմերցիոն նախագիծ է: Այս պահին հետազոտվում է խնդրի մարքեթինգային կողմը՝ որքանո՞վ այն շահավետ կլինի: Մինչ այս հարցի պատասխանը գտնելը մենք դեռ միջոցներ չենք տրամադրում»,- ...ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ԿՈԾԿՈ՞ՒՄ ԵՆ ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅՈՒՆԸ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
«Արմավիա» ընկերության Ա-320 օդանավի կործանմանը հաջորդող 1 ամսից ավելի ժամանակը դեռեւս չի թեթեւացրել զոհվածների հարազատների ցավը, քանի որ նրանք առայժմ միայն լղոզված եւ հակասական տեղեկություններ են ստանում: ...ՀԱՆԴԻՊԵՑԻՆ ՄԵԿՄԵԿՈՒ
Երկօրյա այցով Վրաստանում գտնվող ՀՀ ԱԳ նախարար Վարդան Օսկանյանը երեկ հանդիպել է Վրաստանի խորհրդարանի ղեկավար Նինո Բուրջանաձեի հետ, որի ընթացքում քննարկվել են հայ-վրացական հարաբերություններին վերաբերող ...ԿԱՆԱՆՑ ԴԵՐԸ
Այս օրերին Հայաստանում է գտնվում Շվեդիայի պառլամենտի անդամ, «Ձախ ֆեմինիստական կուսակցության» փոխնախագահ Ուլա Հոֆմանը: Վերջինս ՀԺԿ-ի հետ կազմակերպում է տարբեր հանդիպումներ ու քննարկումներ՝ նվիրված հասարակական-քաղաքական ...ԱՄԵՆ ԻՆՉ` ՄԱՐՏԱԿԵՐՏԻ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ՀԱՄԱՐ
Անահիտ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ«Մենք փորձում ենք անել հնարավորը` Մարտակերտի վերականգնման համար, քանի որ այդ շրջանը մեզ համար հատուկ նշանակություն ունի: Պետք է ամեն ինչ անել` նախկին Մարտակերտի համբավը վերականգնելու համար»,- այս մասին ...ՈՉ ԼԻԲԵՐԱԼ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆ. ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՐԲԵՐԱԿԻ ԱՌԱՆՁՆԱՀԱՏԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ
Պետրոս ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Արդյոք ժողովրդավարական ընտրությունները ժողովրդավարական համակարգի երաշխի՞ք են: Մեր քաղաքական դաշտը` թե՛ ընդդիմությունը, թե՛ իշխանությունները, ժողովրդավարության իմաստավորումը մեծ հաշվով հանգեցնում են ընտրություններին: ...ՌԵԿՈՐԴՆԵՐԻ ՕՐ
Այսպես են որակել բրազիլական ԶԼՄ-ները հունիսի 27-ը։ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1/8 եզրափակիչի Գանայի հետ խաղում բրազիլացիները սահմանել են մի քանի ռեկորդներ։ Առաջինն, իհարկե, պատկանում է Ռոնալդոյին։ Հանդիպման ...«ԴԵՂԻՆ» ԱԿՑԻԱ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՀՐԱՊԱՐԱԿՈՒՄ
Երեկ ժամը 22:00-ին Հանրապետության հրապարակում մեկնարկեց «Դեղին ժապավեն» համաշխարհային ակցիայի մոմավառության արշավը: Կազմակերպիչները կրկին ահազանգում էին` Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի նշանակման կապակցությամբ ...«ՀԵՆՑ ԴՈՒՐՍ ԵՄ ԳԱԼԻՍ ՌԻՆԳ, ՁԵՌՔԵՐՍ ՔՈՐ ԵՆ ԳԱԼԻՍ»,- ԱՍՈՒՄ Է ԱՇԽԱՐՀԻ ՉԵՄՊԻՈՆ ՎԱԽԹԱՆԳ ԴԱՐՉԻՆՅԱՆԸ
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆ
Ռինգում գտնվող Վախթանգը, որին հայ մարզասերները տեսել են իրենց հեռուստաէկրաններին, աննկարագրելիորեն տարբերվում է այն Վախթանգից, որը գտնվում է ռինգից դուրս։ Ռինգի վրա ագրեսիվ, երբեմն նաեւ դաժան կերպարը ...ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻՆԵՐԸ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐՆԵՐ ԵՆ ԲԱԺԱՆՈՒՄ
«Ա1+»-ի փոխանցմամբ, դեռեւս հունվար ամսին արված Տիգրան Թորոսյանի առաջարկը՝ վերանայել ԵԽ ԽՎ Լեռնային Ղարաբաղի հարցով հանձնաժողովի կազմը, երեկվա ԵԽ ԽՎ նիստում հաստատվել է: Ըստ այդմ՝ հանձնաժողովը կունենա ...ԵՐԱՇՏԻ ՀԵՏԵՎԱՆՔՆԵՐԸ ԾԱՆՐ ԿԼԻՆԵՆ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆ
Գյուղատնտեսության նախարարության ցանկացած պաշտոնյայի աշխատասենյակում այսօր քննարկվող բոլոր թեմաներն ուղղակի եւ անուղղակի կերպով վերաբերում են միայն երաշտին: Եթե դրսից զանգ է գալիս, ապա տեղեկացնում են, ...ՕՁԵՐՆ ՈՒ ԿԱՐԻՃՆԵՐՆ ԱԿՏԻՎԱՆՈՒՄ ԵՆ
Նաիրա ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Ըստ Կենդանաբանության ինստիտուտի միջատաբան Մ. Մարջանյանի` Հայաստանում կարիճների 3 թունավոր տեսակները` դեղինը, խայտաբղետը եւ հաստապոչ սեւը, միշտ էլ եղել են, սակայն դրանք սկսել են ակտիվանալ ընթացող մեծածավալ ...ԿՅԱՆՔՆ ԱՌԱՆՑ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅԱՆ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆԱպահովագրությունը Հայաստանի տնտեսության ամենաթույլ զարգացած ոլորտներից է: Այնքան թույլ, որ շարքային քաղաքացին ոչ միայն լիարժեք պատկերացում չունի այդ ոլորտի մասին, այլեւ շատ դեպքերում նույնիսկ չի էլ լսել: ...ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ԱԳՆ-Ն ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒՄ Է
«Հայաստանի ԱԳՆ-ի հունիսի 26-ի հայտարարությունը ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում հայկական կողմի ոչ կառուցողական դիրքորոշման եւս մեկ վկայություն է»,- ասված է Ադրբեջանի Արտգործնախարարության՝ ...ՀՐԴԵՀՆԵՐ ՉԿԱՆ
Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունների առաջարկով երեկ Աղդամի հատվածում ԵՍՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպրչիկի երեք դաշտային օգնականների անցկացրած դիտարկման ընթացքում բնակավայրերի հրդեհման ...ՀԱՐԿԱՅԻՆ ՄՈՒՏՔԵՐՆ ԱՃԵԼ ԵՆ 21%-ՈՎ
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆՀՀ Հարկային պետական ծառայության (ՀՊԾ) տվյալներով, 2006թ. հունվար-մայիսին հանրապետությունում հավաքագրված հարկերի գումարը կազմել է 79,6 մլրդ դրամ: Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի նկատմամբ աճը կազմել ...ԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ ԸՆԴՈՒՆՎԵԼ՝ ԴԵՌ ՉԻ ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ ԱՍՊԻՐԱՆՏ ԼԻՆԵԼ
Անուշ ՄԿՐՏՉՅԱՆ«Ինձ մնում է միայն հրաժարվել ՀՀ քաղաքացիությունից, ուրիշ ի՞նչ անեմ, վախենում եմ` տղաս ինքնասպանություն գործի։ 23 տարեկան տղա է, արդեն 5 գիտական աշխատանք ունի, սակայն մեր երկրին խելոք մարդիկ պետք չեն»,- ...8 ՄԻԼԻԱՐԴ ԵՎՐՈ՝ ԹՄՐԱՆՅՈՒԹ ԳՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ
Թմրաբիզնեսի ծավալների մասին բավական հետաքրքիր տվյալներ է հրապարակել իտալական հայտնի «La Repubblica»-ն։ Պիզա քաղաքի Հետազոտությունների ազգային խորհուրդն առաջին անգամ հաշվել է, թե թմրամիջոցների վրա տարեկան ...«ԿՈՆՎԵՐՍ» ԲԱՆԿԸ ԴԺԳՈ՞Հ Է ԿԲ-ԻՑ
Կարապետ ԹՈՄԻԿՅԱՆ
«Մենք զարգացման փուլում ենք գտնվում, թերություններով եւ դրական քայլերով առաջ ենք շարժվում` երբեմն սովորելով մեր սխալների վրա, երբեմն առաջ գնալով ուրիշի սխալների հաշվին: Հայաստանի բանկային համակարգը որոշ ...ՄԵԿ ԱԶԳ, ՄԵԿ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔԱՅԻՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Արա ԳԱԼՈՅԱՆ
«Մեկ ազգ, մեկ մշակույթ» համահայկական մշակութային երկրորդ փառատոն։ Համարյա հնչեղ է ու վեհ։ Ոչ թե այն պատճառով, որ պետական բյուջեից 117 մլն դրամ է հատկացված այս միջոցառմանը։ Ոչ էլ այն պատճառով, որ երկրորդն ...ԱՌԱՋԱՐԿՎՈՒՄ Է ՆՈՐ ՊԱՏԵՐԱԶՄ
Արմեն ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզայի բացահայտած ծրագիրը բուռն արձագանքներ առաջացրեց եւ Հայաստանում, եւ Ադրբեջանում։ Հայաստանում, իհարկե, ավելի շատ, որովհետեւ Բրայզայի «մեսիջն» ավելի ...«Ի՞ՆՉ Է ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ ՁԵՐ ԿՈՄՊԼԵՄԵՆՏԱՐ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ»
Ռաֆայել ԹԵՅՄՈՒՐԱԶՅԱՆ
ԼՂ հարցի կարգավորմանը եւ, մասնավորապես, Մ. Բրայզայի հայտարարություններին երեկ անդրադարձան նաեւ այսպես կոչված «դորտմունդյան կոնֆերանսում» Հայաստանի ներկայացուցիչներ` Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության ...ԱՌՈՒՆ ՉՏԵՍԱԾ՝ ԲՈԲԻԿԱՑԵԼ ԵՆ
Իշխանական դաշտում առաջիկայում բավական ակտիվ վերադասավորումներ են սպասվում: Մինչդեռ ընդդիմությունն այս օրերին մատնվել է բացարձակ անգործության: Եվ տպավորություն է ստեղծվում, որ 2007թ. խորհրդարանական ընտրություններն ...ԻՆՉՈՒ ԵՆ ՀԱՅԵՐԸ «ԿԶՑՆՈՒՄ»
Արմեն ՔՈՉԱՐՅԱՆ
Հայերը միշտ հպարտանում են իրենց հազարամյա պատմությամբ, սակայն, ի տարբերություն այլ ազգերի, մենք հաճախ գերադասում ենք անդրադառնալ այդ պատմության մշակութային էջերին, քան, ասենք, հերոսական: Սա եւս ունի իր ...ԶՈՐԱՀԱՆԴԵՍ
Տիգրան ՊԱՍԿԵՒԻՉՅԱՆ
«Ժամանակ-Երեւան» օրաթերթի խմբագիր Արման Բաբաջանյանի ձերբակալությունն, իհարկե, ողբերգություն չէր, բայց ցավալի էր։ Ցավալի էր երկու տեսանկյունից։ Առաջինը, որ մեր իշխանությունները ոչ մի կերպ չեն հանդուրժում ...ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՓՈԽՈՒՄ Է ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄԸ
Ադրբեջանի «Մուսավաթ» կուսակցության առաջնորդ Իսա Ղամբարը երեկ ասել է, թե Ադրբեջանի իշխանությունները համաձայն են Ղարաբաղում հանրաքվեի անցկացմանը: «Ընտրություններից առաջ Ադրբեջանի իշխանությունները խոստումներ ...ԸՆԴԴԵՄ ՌԱԶՄԱԿԱՅԱՆՆԵՐԻ
Սամվել Բաբայանի գլխավորած նորաստեղծ «Դաշինք» կուսակցության ծրագրում գրված է, որ Հայաստան-ՆԱՏՕ առնչություններում անհրաժեշտ է պահպանել հավասարակշռված եւ գործընկերային փոխհարաբերություններ, որի արդյունքում, ...«ՀԱՂԹՈՂ ԿՈՂՄԻՆ ՆՄԱՆ ԱՌԱՋԱՐԿ ՉԵՆ ԱՆՈՒՄ»
Անահիտ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Հայաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահների միջեւ ԼՂՀ հակամարտության շուրջ ընթացող բանակցային գործընթացի սկզբունքները վերջերս գաղտնազերծեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ, ԱՄՆ պետքարտուղարի օգնական Մեթյու ...«ՄԵՆՔ ՎԱԽԵՆԱԼՈՒ ԱՌԻԹ ՉՈՒՆԵՆՔ» - ՎՍՏԱՀԵՑՆՈՒՄ Է ԼՂՀ ՆԱԽԱԳԱՀ ԱՐԿԱԴԻ ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԸ
Անահիտ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
«Ղարաբաղի դիրքորոշումը չի փոխվել եւ չի փոխվելու: Ով ինչ բացահայտումներ ուզում է անի կամ չանի, դա մեր դիրքորոշման համար էական նշանակություն չունի, քանի որ մեր դիրքորոշումը հստակ է»,- հունիսի 28-ին ԼՂՀ ...ՀԱՄԱՆԱԽԱԳԱՀՆԵՐԸ ՎԵՐՋՆԱԳԻՐ ԵՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ
Արման ԳԱԼՈՅԱՆ
ԼՂՀ հիմնախնդրի կարգավորման շուրջ սկիզբ առած իրադարձությունները գնալով նոր երանգ են ստանում: Հունիսի 22-ին ԵԱՀԿ Մշտական խորհրդում Մինսկի խմբի համանախագահները հանդես են եկել բավական ուշագրավ հայտարարությամբ, ...ՉԻ ԲԱՑԱՌՈՒՄ ՕԵԿ-Ի ՀԵՏ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑԵԼԸ
Արման ԳԱԼՈՅԱՆ
Ընդդիմադիր դաշտում առաջիկայում որոշակի վերադասավորումներ են սպասվում: Ինչպես արդեն ենթադրել էինք, ԱՄՆ-ը առաջիկայում պատրաստվում է ճնշումներ գործադրել ՀՀ իշխանությունների վրա՝ փորձելով ամեն կերպ խոչընդոտել ...ԵՐԿՈՒ ԱՄԻՍ ԿԱԼԱՆՔ ԽՄԲԱԳՐԻՆ
Հունիսի 28-ին, Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանը` դատավոր Գայանե Կարախանյանի որոշմամբ, փակ նիստում քննության է առել «Ժամանակ-Երեւան» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Արման Բաբաջանյանի նկատմամբ ...ԵՍ ՉԵՄ ԱՆԴԱՄԱԿՑԵԼՈՒ ՄՀՀ-ԻՆ
Մեր հարցին, թե` ի վերջո անդամակցելո՞ւ եք «Միավորում հանուն Հայաստանի» կուսակցությանը, ԱԺ «Ժողպատգամավոր» խմբի ղեկավար Կարեն Կարապետյանը պատասխանեց. «Գաղտնիք չէ, որ ես եւ «Ժողպատգամավոր» խմբի անդամները ...ՄԵՆՔ ԲՈԼՈՐՍ ՆՈՒՅՆ ՆԱՎՈՒՄ ԵՆՔ
Մեր հարցին, թե տարածված տեսակետ կա, որ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ստեղծվել է որպես այլընտրանք ՀՀԿ-ին, որպեսզի թույլ չտան վերջինիս 2007թ. ԱԺ ընտրություններում խորհրդարանում բացարձակ մեծամասնություն ...ԾՆՈՒՆԴԴ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ, ԸՆԿԵՐ
ՀՅԴ-ն, որը վերջին շրջանում համեմատաբար պասիվ է, պարզվում է՝ լուրջ աշխատանքներ է իրականացնում իր կուսակցության շարքերը նոր մարդկանցով համալրելու ազգանվեր գործում: ՀՅԴ-ն Հայաստանի բոլոր քաղաքացիներին պատրաստվում ...ՀՈԳԼԱՆԴԸ ԽՈՒՍԱՓԵԼ Է «ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ» ԲԱՌԻՑ
Երեկ երեկոյան ժամը 22:00-ին` ճիշտ այն պահին, երբ ԱՄՆ Սենատում տեղի էին ունենում ՀՀ-ում ԱՄՆ նոր նշանակվող դեսպան Ռիչարդ Է. Հոգլանդի լսումները, Երեւանի Հանրապետության հրապարակում «Դեղին ժապավեն» ակցիայի ...ԱՎԵԼԻՆ, ՔԱՆ «ԿԱՐՈՂ Է»
Մեր տեղեկություններով, վերջին մի քանի ամիսներին սեւ ամպեր են կուտակվել Հայաստանի հեղինակավոր բանկերից մեկի` «Կոնվերս» բանկի վրա: Եվ այդ իրավիճակն, անհայտ պատճառներով, ստեղծել է Կենտրոնական բանկը: Մեր ...ԱՐՏԱՀԵՐԹ ԵՆ ԱՆԵԼՈՒ
Ամենայն հավանականությամբ, երկուշաբթի օրն ԱԺ-ն արտահերթ նիստ կգումարի: Մեր տեղեկություններով, այդ հարցը որոշվելու է այսօր՝ կառավարության նիստի ժամանակ:ՄԻԱՎՈՐՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆԻ
Մեր ունեցած հավաստի տեղեկությունների համաձայն, առաջիկայում «Միավորում հանուն Հայաստանի» կուսակցությունը լուծարվելու է, իսկ ՀՀ գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանն անդամակցելու է ՀՀԿ-ին։ Բայց դատելով ամեն ...ՍՈՐՈՍԸ ՊԱՏՐԱՍՏ Է
Ամերիկացի հայտնի մեծահարուստ Ջորջ Սորոսը, հիմնվելով «Բաց հասարակություն» ինստիտուտի եզրակացությունների վրա, հայտարարել է, որ «կոռուպցիան Հայաստանում ավելի զարգացած է, քան Վրաստանում»: «Regnum»-ի փոխանցմամբ՝ ...
ԱՅԳՈՒՄ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ Է ՄԱՀԱՆՈՒՄ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆԻՎԱՆ ԼԱԶԱՐԵՎ (ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԼԱԶԱՐՅԱՆ)
Պատրաստեց Մերի ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԸԻՆՉՊԵ՞Ս ԵՆՔ ՀԻՇՈՒՄ ՄԵՐ ՀԵՐՈՍՆԵՐԻՆ
Լուսինե ՍՏԵՓԱՆՅԱՆՍՊԱՌՈՂԱԿԱՆ ԶԱՄԲՅՈՒՂ. ՀԱՅԱՑՔ «ՆԵՐՍԻՑ»
Բաբկեն ԹՈՒՆՅԱՆԱՍՊԻՐԱՆՏՈՒՐԱ ԸՆԴՈՒՆՎԵԼ՝ ԴԵՌ ՉԻ ՆՇԱՆԱԿՈՒՄ ԱՍՊԻՐԱՆՏ ԼԻՆԵԼ
Անուշ ՄԿՐՏՉՅԱՆՕՁԵՐՆ ՈՒ ԿԱՐԻՃՆԵՐՆ ԱԿՏԻՎԱՆՈՒՄ ԵՆ
Նաիրա ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԿՅԱՆՔՆ ԱՌԱՆՑ ԱՊԱՀՈՎԱԳՐՈՒԹՅԱՆ
Արմինե ԱՎԵՏՅԱՆՀԱՄԱՏԵՂ ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
ԻՆՉՈՒ ԵՆ ՀԱՅԵՐԸ «ԿԶՑՆՈՒՄ»
Արմեն ՔՈՉԱՐՅԱՆԸՆՏԱՆԵԿԱՆ ՎԵՃ ԵՎ ՇԻԶՈՖՐԵՆԻԱ՞
- 1862 Զեյթունի առաջին ապստամբությունը:
- 1921 Կարմիր բանակի զորամասերը ազատագրողմ են Սիսիանը:
- 1995 Արդարադատության միջազգային դատարանը Արևելյան Թիմորի դեպքի կապակցությամբ վճիռ (դատավճիռ 90) կայացրեց (Պորտուգալիա, Ավստրալիա): Այս փաստաթղթի որոշ տեսակետներ կարող են նշանակալի դեր խաղալ Արցախի ճգնաժամի լուծման հարցում:
- 1999 Սենատոր Բրաունբաքը ելույթ ունեցավ 145-րդ Կոնգրեսում (գրանցում S7840) -ի պաշտպանություն Անդրկովկասում Ամերիկյան քաղաքականությունը Ադրբեջանի օգտին
- Դավադրություն Հայաստանի Դեմ
- Անկախության 20-ամյակ
- Մեր սիրելի երգերը
- Հանապազօրյա Նավթը և Հայաստանի Աշխարհաքաղաքական Դիրքը
- Armenians and 2011 OSCAR
- Turks and Germans: Partners in Crime and Allies in Court
- Վերջ ապագիտական դեզինֆորմացիային
- Իսկ ե՞րբ մենք պիտի ունենանք մե՛ր Վրեժի Կտակարանը
- 2011 թվականը
- L’ARMENIE OCCIDENTALE ET LE DROIT INTERNATIONAL, AUJOURD’HUI !
ԼՈՒՐԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆ
ՕՆԼԱՅՆ ԼՈՒՐԵՐ
ԻՆՖՈՐՄԱՑԻԱ
ԻՄ ԱՐՄԹԱՈՒՆ
Ինչպե՞ս թողնել ծխելը
Ինչպե՞ս գրել Հայերեն Windows XP միջավայրում
Սույն կայքում հրատարակված նյութերը վերցված են բաց աղբյուրներից և պաշտպանված են հեղինակային իրավունքիով։ Արգելված է սույն կայքում հրատարակված նյութերի վերարտադրումը առանց իրական հեղինակի գրավոր թույլտվության։ Եթե ցանկանում եք հանել Ձեզ պատկանող նյութը, ապա ուղարկեք մեզ, պատկանելությունը վկայող փաստեր և տվյալ նութը անմիջապես կհանվի։ Բոլոր նյութերը հրատարակված են միայն ինֆորմացիոն նպատակով և մենք պատասխանատու չենք դրանց հավաստիության համար։